58. COLUMBIA 33GS 4 ROYAL WEDDING ATHENS - FOLK SONGS OF GREEK ISLES Corfu Crete Rhodes Cyprus 1964

Συμεωνίδης Αλέκος- Καλλίνικος Θεόδουλος- Μέλη Του Συγκροτήματος Πηλαβάκη- Συγκρότημα: Αγροτικός Όμιλος Της Κέρκυρας- Σκορδαλός Αθανάσιος- Αλέκος & Αδελφές Καραβίτη- Χατζηδάκη Αιμιλία & Άννα COLUMBIA 33GS 4 Κύπρος(Τραγούδι Του Γάμου- Έσυρα Το Μήλον- Αντικρυστός Γυναικείος Χορός (Τρίτος)- Τηλλυρκώτισσα) Κέρκυρα(Κερασιά- Πατινάδα Της Νύφη) Κρήτη(Δυο Περιστέρια Παίζουνε- Συρτός Της Αυγής) Ρόδος(Θαλασσάκι) 1964- 33rpm- 10''

Άρχων Πρωτοψάλτης της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Κύπρου. Γεννήθηκε στο Λευκόνοικο στις 5 Μαΐου το 1904 και πέθανε στις 9 Μαΐου 2004, σε ηλικία 100 ετών. Τέλειωσε το δημοτικό σχολείο του χωριού του. Στη συνέχεια φοίτησε στο Ιεροδιδασκαλείο. Από ηλικίας 12 χρόνων συνδέθηκε με την Εκκλησία και σε ηλικία 17 χρόνων ήλθε στη Λευκωσία, στο μεγάλο μουσικοδιδάσκαλο Στυλιανό Χουρμούζιο και παρακολούθησε μαθήματα βυζαντινής μουσικής μέχρι το 1924. Το 1925 διορίστηκε ψάλτης στο Πραστειό Μεσαορίας και εκεί άνοιξε την πρώτη του Σχολή Βυζαντινής Μουσικής. Το 1929 (Αύγουστος - Νοέμβριος) τον πήρε μαζί του σε ποιμαντορική περιοδεία ο αρχιεπίσκοπος Κύριλλος Γ'. Τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου διορίστηκε δεξιός ψάλτης στην εκκλησία Αγίου Σάββα στη Λευκωσία, μέχρι το 1933. Τον χρόνο αυτό πήγε στην Αθήνα και ενεγράφη στο Εθνικό Ωδείο από το οποίο αποφοίτησε με άριστα. Το πτυχίο του φέρει τις υπογραφές των μεγάλων μουσουργών Μανώλη Καλομοίρη, Ιωάννη Σακελλαρίδη, Λαυράγκα και Σπύρου Καψάσκη.

Με την επιστροφή του στην Κύπρο, διορίστηκε (1935) στη θέση του δεξιού ψάλτη στον καθεδρικό ναό Αγίου Ιωάννη στη Λευκωσία, διαδεχόμενος τον δάσκαλό του Στυλιανό Χουρμούζιο. Στη θέση αυτή ο Θεόδουλος Καλλίνικος υπηρέτησε για πενήντα και πλέον χρόνια. 

Το 1937 ο Θ. Καλλίνικος ίδρυσε επίσημα την Σχολήν Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής υπό την αιγίδα της Εκκλησίας. Η Σχολή αυτή λειτουργεί μέχρι σήμερα μετονομασθείσα σε Σχολή Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής «Μακάριος ο Γ'», προς τιμήν του αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Από τη Σχολή αποφοίτησαν εκατοντάδες μαθητές, που υπηρέτησαν και υπηρετούν ως ψάλτες σε πολλές περιοχές της Κύπρου. Από το 1942 η Σχολή ίδρυσε Εκκλησιαστική Χορωδία που συνεχίζει μέχρι σήμερα τις δραστηριότητές της, με εμφανίσεις σε μουσικές εκδηλώσεις, στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο κ.α.

Ο Θεόδουλος Καλλίνικος έχει εκδώσει, από το 1937, αρκετούς τόμους μουσικών βιβλίων (εκκλησιαστικών), ένα τόμο κυπριακών δημοτικών τραγουδιών και ένα τόμο παιδικών τραγουδιών. Από το 1924 ο Καλλίνικος άρχισε να περιέρχεται όλα σχεδόν τα χωριά της Κύπρου και να καταγράφει δια χειρός δημοτικά τραγούδια που άκουγε από τους γεροντότερους του κάθε χωριού. Τα τραγούδια αυτά τα επεξεργάστηκε για να αφαιρέσει τις ξένες επιδράσεις και να θέσει σε κάθε τραγούδι τη σωστή χρονική αγωγή, ρυθμό και εισαγωγή. Το 1933 διέκοψε τη συλλογή και πήγε στην Αθήνα για τις πτυχιακές του σπουδές και εξέδωσε σε πέντε δίσκους γραμμοφώνου δέκα κυπριακά τραγούδια της συλλογής του (από το 1934 ως το 1939 κυκλοφόρησαν 75.000 δίσκοι) και με τον τρόπο αυτό διασώθηκαν και έγιναν γνωστά τα κυπριακά τραγούδια του Καλλίνικου. Το 1951 εξέδωσε τα τραγούδια σε τόμο (τόσο στη βυζαντινή όσο και στην ευρωπαϊκή μουσική) με τίτλο Κυπριακή Λαϊκή Μούσα.

Στη σχεδόν 80χρονη διακονία του στην Εκκλησία υπηρέτησε πέντε Αρχιεπισκόπους. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου του απένειμε το τιμητικό «οφίκιο» Άρχων Πρωτοψάλτης της Αυτοκέφαλου Εκκλησίας της Κύπρου. (Βίντεο Ψηφιακός Ηρόδοτος -Αρχείο ΡΙΚ).

Το 1978, η Ακαδημία Αθηνών τον βράβευσε διότι διά τοῦ καθόλου αὐτοῦ  ἔργου τήν τε βυζαντινήν καί δημώδη κυπριακήν μουσικήν εὐπρεπῶς θεραπεύει.

Οι ηχογραφήσεις παραμένουν αξεπέραστες μέχρι σήμερα, ξεχωρίζοντας για το ήθος και τη μουσικότητα τους και αναδεικνύοντας με θαυμαστό τρόπο τη μελωδικότητα, τα συναισθήματα και την ιδιοσυγκρασία του Αιγαίου και της Δωδεκανήσου.

Δυστυχώς βιογραφικά στοιχεία, όπως και πληροφορίες για τον Αλέκο Συμεωνίδη δεν βρέθηκαν.

Το ίδιο ισχύει και για το Συγκρότημα του Αγροτικού Ομίλου Της Κέρκυρας.

 

Για τον Θανάση Σκορδαλό πληροφορίες θα βρείτε σε παλιότερες αναρτήσεις (21,30).

 

Καραβίτης Αλέκος με τις κόρες του Υακίνθη και Μαρία (λανθασμένα αναφέρει αδελφοί Καραβίτη στο οπισθόφυλλο). Πληροφορίες σε παλιότερες αναρτήσεις (43) και παρακάτω.  

 

 

Ο Σταμάτης Χατζηδάκης γεννήθηκε στη Λέρο. Έπαιζε βιολί, λαούτο και σαντούρι. Το 1922 παντρεύτηκε την Άννα Ζαχαριάδη, μικρασιατικής καταγωγής, που γεννήθηκε στη Λέρο και κοντά του καλλιέργησε τη φωνή της μαθαίνοντας τα μυστικά του τραγουδιού, που, με τη σειρά της, δίδαξε στις κόρες της Αιμιλία και Δικαία, οι οποίες ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο.  

Ο Σταμάτης και η Άννα Χατζηδάκη, εκτός από την Αιμιλία και την Δικαία (Δικαία Χατζηδάκη - Παπαδημητρίου, έγινε γνωστή στα μεταγενέστερα χρόνια συνεχίζοντας την παράδοση του νησιώτικου τραγουδιού), απόκτησαν άλλα τέσσερα παιδιά: την Γεωργία, τον Αντώνη, τον Σαράντη και τον Χριστόδουλο, στα οποία, επίσης, μετέδωσαν την αγάπη τους για το νησιώτικο τραγούδι. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε ο περίφημος Όμιλος Δωδεκανησιακών Τραγουδιών Χατζηδάκη.

Από το 1938, έχοντας ήδη εγκατασταθεί οριστικά στην Αθήνα, ο Σταμάτης Χατζηδάκης συνεργάστηκε με το Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών παρουσιάζοντας τα τραγούδια της Δωδεκανήσου και της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Λέρου.

Όμως, το μεγάλο βήμα έγινε αμέσως μετά τον πόλεμο, όταν ξεκίνησε αποκλειστική συνεργασία με την Columbia (πρώτος δίσκος το Καλύμνικο Θαλασσάκι και η Λέρικη Μπρατσέρα), και με τις ιστορικές ηχογραφήσεις του αποτύπωσε με μοναδικό τρόπο μια ανεκτίμητη μουσική κληρονομιά, που μετέφεραν άριστα με τις «βελούδινες» φωνές και ερμηνείες τους η σύζυγός του Άννα και η κόρη τους Αιμιλία.

Από τις καλύτερες συλλογές που έχουν κυκλοφορήσει και ίσως η μοναδική σε αυτή τη μορφή 10-ιντσο στις 33 στροφές. Περιέχει και τη φοβερή ¨Τηλλυρκώτισσα¨ για την οποία στις πληροφορίες παρακάτω θα βρείτε και αρκετά στοιχεία για τους στίχους στα κορακίστικα.

 Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

 

 

 

 

57. RCA 47g 2134 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΖΕΡΒΑΣ ΤΑΣΟΣ 1961

 Δερμιτζάκης Ιωάννης (Δερμιτζογιάννης)- Ζέρβας Τάσος RCA 47g 2134 Θεέ μου μεγάλε δικαστή - Θέλω συχνά να σε θωρώ 1961- 45rpm- 7''

Δερμιτζογιάννης. Ο τελευταίος από τους μεγάλους, πρωτεργάτες της παράδοσης, της μουσικής παράδοσης, που μια ζωή διαλαλούσε και διατράνωνε και προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα τις μουσικές σκέψεις από την προγονική κληρονομιά, αλλά και τις δικές του.
Γεννήθηκε την 21 του Οκτώβρη, ημέρα Παρασκευή του έτους 1907, στη Μαρωνιά Σητείας, όπως ο ίδιος καταθέτει στο αυτοβιογραφικό του. Από μικρό παιδί είχαν τραβήξει την προσοχή του οι λύρες και τα τραγούδια των συγχωριανών του τις μέρες που διασκέδαζαν.
Σαν πήγε στο Γυμνάσιο, ήλθε στα χέρια του το πρώτο όργανο που ονειρευόταν για να παίζει κοντυλιές και να τραγουδά κι αυτός, το «μαντολίνο». Επιδίωκε όμως ακόμη και πιο λαϊκά όργανα και έτσι φιλοτεχνούσε με καλάμι θιαμπόλια και μαντούρες.

Από την τρίτη τάξη εγκατάλειψε το Γυμνάσιο και πήγε στο Ηράκλειο όπου έπιασε δουλειά σαν εμποροϋπάλληλος. Στο Ηράκλειο απόκτησε το πρώτο του βιολί και από τότε αφοσιώθηκε συστηματικά στο όργανο αυτό και τη μουσική παράδοση, ιδιαίτερα της Ανατολικής Κρήτης. « Εκεί έπαιζα όλους τους σκοπούς και εγλεντούσαμε με τα ντελικανιδάκια -νεαρούς- και κάναμε και καντάδα στις αγαπητικιές μας » εξομολογείται ο ίδιος.
Μετά ήλθε ο στρατός. Και ο στρατός συντέλεσε στη βελτίωση των προσπαθειών του στη μουσική και όπως λέει ο ίδιος: «έβαλα τις βάσεις για να οικοδομήσω το σχέδιο που άρχισε να φουντώνει μέσα μου».
Μετά το στρατό, ο Δερμιτζογιάννης είχε χαράξει πια το δρόμο του, παράλληλα με το εμπορικό κατάστημα που δημιούργησε στη Σητεία. Εκτός το τραγούδι και το βιολί, έδειξε και ποιητικές δεξιότητες. Με την πάροδο του χρόνου αναδείχθηκε σε σημαντικό και σπουδαίο ριμαδόρο, ιδίως στο δεκαπεντασύλλαβο στίχο.

Το 1953 εξέδωσε το πρώτο βιβλίο του με 800 μαντινάδες και ποιήματα, το 1963 το δεύτερο με 1600 στίχους. Το 1968 το τρίτο με 4.000 στίχους. Το 1979 εξέδωσε το βιβλίο «Φιλοσοφία της ζωής » με μαντινάδες και ποιήματα.
Ο Δερμιτζογιάννης ασχολήθηκε και με τη λύρα και μοίραζε τις μουσικές του εμπνεύσεις και τον «οίστρο του »ανάμεσα στο βιολί, την λύρα και την ποίηση. Ο δισυπόστατος αυτός καλλιτέχνης , στο όργανο το μουσικό-τραγούδι και την ποίηση, έγραψε με τη λύρα και το βιολί του πολλές κασέτες και δίσκους, όπου κυριαρχεί το υπέροχο τραγούδι του στις μαντινάδες, που τους διακίνησε μαζί με τα βιβλία του σ’ όλο τον κόσμο. Ο Δερμιτζογιάννης έκαμε πολλά ταξίδια στο εσωτερικό της χώρας και το εξωτερικό και διάδωσε τη μουσική της Ανατολικής Κρήτης και τους στίχους του με την ωραία του φωνή, όσο κανείς άλλος.

Δεν ισχυριζόμαστε πως έκανε ιεραποστολή. Παράλληλα όμως με τα εμπορικά του κίνητρα, ήταν παραδειγματικά αφοσιωμένος στην παράδοση, τη γνήσια παράδοση που την υπηρέτησε πιστά και άδολα. Εδώ υπάρχει η διαφορά του καλλιτέχνη αυτού με άλλους σύγχρονους. Το ιδιαίτερο γνώρισμα θα λέγαμε. Η αφοσίωσή του στη γνήσια παράδοση. Η απόλυτη προσήλωση και σεβασμός του προς αυτήν.
Υπήρξε ενθουσιώδης, είχε πίστη στο ότι έκανε και επέβαλε με την παρουσία του, τη φωνή του και τα όργανά του αυτό που ήθελε να δώσει στον κόσμο. Όταν ο Δερμιτζογιάννης τραγουδούσε με τη λύρα ή το βιολί του, δεν υπήρχαν αδιάφοροι ανάμεσα στον κόσμο που το περιέβαλε. Η Φωνή του και τα τραγούδια του συντάραζαν και ενεργοποιούσαν τον ενθουσιασμό και την ευθυμία του κόσμου που τον άγγιζε όλο. Όσο ο Δερμιτζογιάννης βρισκόταν στη ζωή, η μουσική παράδοση πλημμύριζε τη Σητεία και την ευρύτερη περιοχή.

Ο Γιάννης Δερμιτζάκης ήταν ο Τροβαδούρος της μουσικής παράδοσης της Ανατ. Κρήτης που την διαλάλησε σ’ όλη την Ελλάδα και έξω από αυτήν. Το Περιοδικό Περιηγητική - Μάιος 1963, γράφει για το Δερμιτζογιάννη:
«..... Ραψωδός, μελοποιός και τραγουδιστής. Μπορεί ακόμη πάνω στις χορδές της λύρας του, του βιολιού του και της κιθάρας, να ξυπνά και να ζωντανεύει με τα δάκτυλα και το δοξάρι του σε ηδονιστικούς και γλυκούς ήχους, τις μαντινάδες του και τις κοντυλιές του ». Ο Δερμιτζογιάννης υπήρξε ο τελευταίος μεγάλος στυλοβάτης της μουσικής παράδοσης της Σητείας και γενικότερα της Ανατολικής Κρήτης. Έφυγε το έτος 1984 και το κενό που άφησε είναι δηλωτικό της «άπνοιας» της μουσικής και του τραγουδιού από τη γνήσια παράδοση της Ανατολικής Κρήτης.

 Στην δισκογραφία τον συναντάμε με τον Δερμιτζάκη Μανώλη, τον Ζέρβα Τάσο και τον Μπελιμπασάκη Ευάγγελο στην κιθάρα, ενώ στο λαούτο με τον Μαυροδημητράκη Σταύρο.

Στο σημερινό δισκάκι ο Δερμιτζογιάννης παίζει με βιολί στην μια πλευρά και λύρα στην άλλη με συνοδεία κιθάρας του Τάσου Ζέρβα. Χαρακτηριστικό συνοδευτικό όργανο η κιθάρα, στην Ανατολική Κρήτη
 Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

 

56. FIDELITY 7433 ΣΚΑΛΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΣΚΑΛΙΔΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ 1968

Σκαλίδης Γιάννης- Σκαλίδη Δέσποινα FIDELITY 7433  Κρητική καντάδα - Συρτά Ρεθυμνιώτικα 1968- 45rpm- 7''

Ο Γιάννης Σκαλίδης γεννήθηκε το 1927 και καταγόταν από τη Μικρή Γωνιά του  Δήμου Ρεθύμνου, ζούσε στην Ηλιούπολη Αττικής και είχε πολύ μεγάλο δισκογραφικό έργο με ηθογραφικό περιεχόμενο, θέματα από τη ζωή της Κρητικής υπαίθρου, σατυρικά, κ.ά.  Σε αρκετές δισκογραφικές δουλειές του τον συνόδευε η σύζυγός του Δέσποινα, αλλά και ο γιος τους Στέλιος. 

 

Ο Γιάννης Σκαλίδης ήταν δάσκαλος της κρητικής λύρας καθώς δίδασκε την τέχνη του αρκετά χρόνια σε Κρητικούς της Αττικής. Ο Γιάννης Σκαλίδης με την σύζυγό του Δέσποινα είχαν δημιουργήσει ένα εξαιρετικό καλλιτεχνικό ζευγάρι στον χώρο της Κρητικής Μουσικής, από τα κορυφαία καλλιτεχνικά ζευγάρια στην Κρήτη, με πολλές επιτυχίες και πολλές εμφανίσεις, ακόμη και στο εξωτερικό, όπου ζούσαν Κρήτες.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο….(εδώ)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

55. ΗΠΕΙΡΟΣ ΗΠ 102 ΖΟΥΜΠΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ- ΑΛΕΞΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 1976

 Ζούμπας Ναπολέων- Αλεξίου Δημήτρης ΗΠΕΙΡΟΣ ΗΠ 102 Ένας λεβέντης χόρευε - Μπαίνω μεσ'τ'αμπέλι 1976- 45rpm- 7''

Στο σημερινό δισκάκι έχουμε Ζούμπα Ναπολέων στο κλαρίνο και Αλεξίου Δημήτρη στο τραγούδι, σε Ηπειρώτικα τραγούδια. Από τους καλύτερους εκπρόσωπους του ηπειρώτικου κλαρίνου (και ίσως απόγονος του Αλέξη Ζούμπα στο ηπειρώτικο βιολί ).

Βιογραφικά στοιχεία όπως και φωτογραφικό υλικό είναι αρκετά δύσκολο να βρεθούν. Στις πληροφορίες θα βρείτε σε link μια μικρή συνέντευξη του Ναπολέων Ζούμπα σε βίντεο.

Γνωστός στο Ηπειρώτικο και Θεσσαλικό τραγούδι είναι και ο Δημήτρης Αλεξίου.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο…. (εδώ)

 

 

 

 

 

 

 

 

54. OLYMPIC OE 80191 ΣΗΦΟΓΙΩΡΓΑΚΗΣ ΣΠΥΡΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 1973

Σηφογιωργάκης Σπύρος- Μαρκογιαννάκης Γιάννης OLYMPIC OE 80191 Αντρειωμένος - Η γενιά 1973- 45rpm- 7''

 

O Σπύρος Σηφογιωργάκης, μεγάλος γνώστης, ερμηνευτής και δάσκαλος της κρητικής λύρας και μουσικής, υπήρξε ένα από τα πρώτα ονόματα και τις μεγαλύτερες φωνές τού σύγχρονου κρητικού πενταγράμμου.Γεννήθηκε στον Aγαλλιανό Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου το έτος 1930. O πατέρας του Mανόλης Σηφογιωργάκης ήταν αγροφύλακας. O Σπύρος τέλειωσε το Δημοτικό Σχολείο στον Kεραμέ και στη συνέχεια, βοηθούσε τον πατέρα του στα αγροκτήματά τους. Όμως, η μεγάλη φτώχεια της οικογένειάς του τον έσπρωξε, από πολύ μικρή ακόμη ηλικία, ως «φαμέγιο» στον Παν. Σταυριανάκη, στη Δρύμισκο –γειτονικό στον Aγαλλιανό χωριό– και, λίγο αργότερα, στο Σπήλι και στην Αθήνα.

Μέσα από αυτές τις φοβερές δυσκολίες, το μεράκι που του κατέκαιγε τα σωθικά για την κρητική λύρα και μουσική τον έσπρωχνε με ακατανίκητη δύναμη και επιμονή στην πραγματοποίηση τού μεγάλου του ονείρου. Έτσι, σε ηλικία μόλις δεκατριών χρονών, όντας «φαμέγιος» στον Παν. Σταυριανάκη, στη Δρύμισκο, ο Σηφογιωργάκης κατάφερε, αν και δεν είχε ποτέ διδαχθεί, να κρατήσει με μεγάλη επιτυχία πάσο με ένα μαντολίνο στον Δρυμισκιανό, επίσης, λυράρη Γ. Σταυριανάκη, σε γάμο που γινόταν στο χωριό αυτό. Αργότερα, στα 1953, όταν υπηρετούσε ακόμη στον στρατό, ο Σπύρος απόκτησε την πρώτη του λύρα και, τελειώνοντας τον στρατό, στα 1955, γνώριζε κιόλας να παίζει αρκετά καλά, γιατί είχε παρακολουθήσει τη δισκογραφία των άλλων μεγάλων δασκάλων της κρητικής μουσικής, του Θανάση Σκορδαλού και του Kωστή Mουντάκη.

Από τότε άρχισαν και οι πρώτες μεγάλες του επιτυχίες. Γύριζε από χωριό σε χωριό στην Kρήτη και έπαιζε λύρα και τραγουδούσε σε πανηγύρια, γάμους και βαφτίσια. Από το 1960 ο Σηφογιωργάκης κάνει λαμπρή καριέρα μαζί με τον άλλο γνωστό πρωτομάστορα τού κρητικού λαγούτου, τον Γιάννη Mαρκογιαννάκη, που πρώτος, είναι αλήθεια, ότι προσέδωσε στο όργανο αυτό τη θέση που σήμερα κατέχει στο πλάι τής κρητικής λύρας. Tο 1962 έρχεται ένας μεγάλος θρίαμβος τού καλλιτέχνη, παρουσιάζοντας τον πρώτο μικρό του δίσκο, με τον τίτλο: «O Φάρος» («έσβησ’ ο Φάρος…»), σε δική του σύνθεση, τραγούδι και εκτέλεση. Αφορμή για τη δημιουργία του αυτή στάθηκε η διάλυση μιας πρόσκαιρης –όπως θα την ονομάσει ο ίδιος σε κάποια συνέντευξή του– νεανικής αγάπης.

Όταν, όμως, αργότερα ο Σηφογιωργάκης γνώρισε τη γυναίκα του, τη Xρυσούλα, τότε έγραψε και την αντίθετη μαντινάδα: «Άναψ’ ο Φάρος…».Tον ίδιο χρόνο συνοδεύει τον Παγκρήτιο Σύλλογο Βρακοφόρων στο φεστιβάλ Nέων στο Ελσίνκι της Φιλανδίας. Εκεί παίρνει το πρώτο βραβείο παραδοσιακής λαϊκής μουσικής, καθώς και το χορευτικό συγκρότημα που τον συνόδευε το πρώτο βραβείο χορού. Ακολουθεί περιοδεία σε όλη την Ανατολική και Δυτική Ευρώπη με τεράστια απήχηση στους εκεί κρητικούς και ξένους πληθυσμούς. Τότε γράφει και τη δεύτερη μεγάλη του επιτυχία, το «Γράμμα και Aνεμώνα» και ακολουθούν απανωτά οι επιτυχίες του: «Tο Τραγούδι της Mητέρας» (καλαματιανό), «Tο Τραγούδι τού Πατέρα», «T’ Aστέρια τ’ Oυρανού», «Oι Kολασμένοι», «Tο Tραγούδι μιας Aγάπης», «Ένας χωρισμός», «Nύχτες της Kρήτης», «Kρήτη, Πατρίδα των Γενναίων», «Mεγάλες Αλήθειες», «Mην Kλαις Εσύ», «Tου Iούδα το Φιλί», κ.ά. που τον ανέδειξαν σε έναν από τους μεγαλύτερους δεξιοτέχνες και δασκάλους της κρητικής λύρας και μουσικής.

Ταξίδεψε σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, καθώς και στην Aμερική εννιά φορές, εφτά στην Αυστραλία και πέντε στον Kαναδά. Έχει πάρει, μαζί με την Παγκρήτιο, το χρυσό κλειδί της Aμερικής από τον αείμνηστο Πρόεδρο Tρούμαν. Στο Παρίσι έπαιξε στην πρεμιέρα τού «Zορμπά» («Zορμπάς ο Έλληνας»), όπου γύρισε και το περίφημο αριστούργημά του «Παγκρήτιος». Στην Ελλάδα έπαιξε και σε δύο άλλες κινηματογραφικές ταινίες· στη «Νεράιδα και το Παλικάρι», με την Aλίκη Bουγιουκλάκη, και στο «Ευτυχώς χωρίς δουλειά», με το Γιάννη Γκιωνάκη.Tο 1967 παντρεύτηκε τη Xρυσούλα Aσκοξυλάκη, από τους Bώρρους της Mεσαράς Ηρακλείου. Από εδώ και στο εξής, μαζί με τη Xρυσούλα, θα αποτελέσουν ένα νέο καλλιτεχνικό ζευγάρι και θα γράψουν μαζί μια νέα εποχή στον χώρο τού κρητικού πενταγράμμου. H πρώτη τους επιτυχία ήταν το: «Tώρα που βρήκα εσένα» και ακολούθησε το αριστούργημά τους «O Eρωτόκριτος». Tον ίδιο καιρό το καλλιτεχνικό ζευγάρι άρχισε περιοδείες σε ολόκληρη την Ελλάδα και το εξωτερικό, που σημείωσαν εξαιρετική επιτυχία.H όλη δισκογραφική επιτυχία τού Σπύρου Σηφογιωργάκη μέχρι σήμερα αριθμεί δεκάδες μικρών και μεγάλων δίσκων. Επιπλέον, έχει τιμηθεί επανειλημμένα από διάφορους φορείς της χώρας μας και του εξωτερικού για τη μεγάλη προσφορά του στη μουσική παράδοση τού νησιού μας.

O Σπύρος Σηφογιωργάκης, είναι γεγονός, ουδέποτε χρησιμοποίησε τη λύρα ως πάρεργο, αλλά πάντοτε ως κύριο και βιοποριστικό του επάγγελμα, στο οποίο τον στήριξε η πληθωρική αγάπη και αφοσίωση τού κόσμου. Τελευταία, πριν την ασθένειά του, ο Σηφογιωργάκης διατηρούσε Σχολή παραδοσιακής λύρας στον «Πολιτιστικό Σύλλογο Tυμπακίου» και στις Mοίρες. Δεκάδες χρόνια δάσκαλος της κρητικής λύρας (από το 1970) έχει, ήδη, παραδώσει στον χώρο της κρητικής μουσικής αρκετά νέα παιδιά, με ένα πλήρες κρητικό «ρεπερτόριο», που θα αποτελέσουν, ασφαλώς, τους μελλοντικούς συνεχιστές της αυθεντικής και γνήσιας κρητικής μας μουσικής παράδοσης.Χαρακτηριστικό γνώρισμα των τραγουδιών τού Σπύρου Σηφογιωργάκη είναι η αθωότητα και η απλοϊκή ομορφιά και χάρη που τα διαπνέουν. H φωνή του γλυκιά, μπάσα και μελωδική πατά γερά και σταθερά πάνω στη νότα και έχει χαρακτηριστική άνεση, απλότητα, χάρη, μεγαλοπρέπεια και λεβεντιά. Χρησιμοποιούσε λίγες μεν και απλές νότες με πλούσιο, όμως, και δυνατό αποτέλεσμα, που οφείλεται, ακριβώς, στην πηγαία ικανότητα, το αστείρευτό του ταλέντο και την ατέλειωτη αγάπη του στην κρητική λαϊκή μας μούσα και παράδοση, χαρακτηριστικό και αυτό γνώρισμα των μεγάλων δημιουργών της τέχνης. Είναι κάτι που λείπει, δυστυχώς, σήμερα από τους νεότερους δημιουργούς, που, μέσα από την πολυπλοκότητα των συνθέσεών τους, απουσιάζουν παντελώς το χρώμα και η ταυτότητα. Άφησε που, συχνά, προσθέτουν και άσχετα προς τη γνήσια κρητική μουσική παράδοση όργανα, καταστρέφοντας με τον τρόπο αυτόν τη γνησιότητα της κρητικής λαϊκής μουσικής έκφρασης.

Πολύ σωστά είχε πει κάποτε ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης, σε τηλεοπτική του εκπομπή, ότι οι νέοι καλλιτέχνες μπήκανε στα χωράφια των παλιών και κυριολεκτικά τα κουρσέψανε, βρίσκοντας έτοιμο και στρωμένο τραπέζι, ενώ ο ίδιος, ταυτόχρονα, δήλωνε για τον Σπύρο Σηφογιωργάκη, χωρίς κανένα δισταγμό, ότι ήταν τότε, στη δεκαετία του εξήντα, που τον είχε ως πρότυπο και οδηγό του στις καλλιτεχνικές του εξορμήσεις. Ο Σπύρος Σηφογιωργάκης υπήρξε ένας αληθινά μεγάλος ριμαδόρος και πρωτομάστορας της κρητικής μουσικής τέχνης και παράδοσης. Ευαίσθητος και ρομαντικός ένιωθε πάντα μέσα του βαθιά αγάπη για το χωριό του και τις παιδιάστικες αναμνήσεις του στο πατρογονικό του σπίτι. Αισθανόταν ατέλειωτη ευγνωμοσύνη προς τους συγχωριανούς του, Aγαλλιανούς και Kεραμιανούς, που, πρώτοι αυτοί, είναι αλήθεια, του παραστάθηκαν και τον βοήθησαν στο δύσκολο ξεκίνημα της καριέρας του. Τότε που, όπως έλεγε και ο ίδιος, «οι άνθρωποι ήταν πολύ πιο ζεστοί και όμορφοι απ’ ότι σήμερα και όλα πολύ πιο απλά και ανθρώπινα…» 

 (Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής). 

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)   

 

53. ODEON DSOG 2876 ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΣΑΛΟΥΣΤΡΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1962

 Μουντάκης Κώστας (Μουντόκωστας)- Σαλούστρος Βασίλης ODEON DSOG 2876  Η παντέρμη ξενιτειά - Δεν περιμένω μπλιό χαρές 1962- 45rpm- 7''

¨…Εκείνη την εποχή, γύρω στο 1938, αγοράζει η μαμή του χωριού ένα γραμμόφωνο και κάποιους δίσκους 78 στροφών µε ηχογραφήσεις από τον Ροδινό, τον Μπαξεβάνη, τον Καρεκλά, τον Καραβίτη και τον Καλογερίδη. Μέγα γεγονός για το χωριό! Από τη µία ο φωνόγραφος, από την άλλη οι χωριανοί μουσικοί που προσπαθούν να παίξουν ο ένας καλύτερα από τον άλλο και όλοι μαζί καλύτερα από το μηχάνημα. Κάθε μέρα γίνονται σε ολόκληρο το χωριό γλέντια στις αυλές των σπιτιών, όπως και στα καφενεία μετά την ολοήμερη κοπιαστική εργασία, µε πειράγματα μεταξύ γλεντζέδων, τα λεγόμενα νάκλια, καθώς και καντάδες, µε τον έφηβο Μουντόκωστα από κοντά να ακούει, να παρατηρεί και να αποτυπώνει τα πάντα στον νου του.

Όλα αυτά τα γεγονότα καταγεγραμμένα στο υποσυνείδητο του Μουντάκη λειτουργούν καθοριστικά, διαμορφώνοντας τον χαρακτήρα του και προσδίδοντάς του χιούμορ, πραότητα, σοβαρότητα. Παράλληλα τον εξελίσσουν σε ετοιμόλογο και ικανό στιχοπλόκο και ριμαδόρο, ικανό να διηγηθεί µια ολόκληρη ιστορία µε στίχους. Στην αποθήκη του σπιτιού μιας θείας του βρίσκει µία μισοσπασμένη λύρα, στην οποία βάζει κάτι σύρματα για χορδές και ένα δοξάρι στο οποίο περνάει τρίχες από ουρά γαϊδάρου και παριστάνει ότι παίζει.

Για να ολοκληρωθεί το τάμα του πατέρα του, στην ηλικία των δεκαπέντε ετών το 1941, μέσα στον πόλεμο πηγαίνει στο Αρκάδι τασιματάρης. Ηγούμενος της μονής είναι ο ∆ιονύσης Ψαρουδάκης. Εκεί για σαράντα μέρες θα κουβαλάει νερό, θα σκουπίζει τον ναό και τις αυλές του μοναστηριού, θα ανάβει τα καντήλια και θα βοηθάει στις γεωργικές και κτηνοτροφικές ή τυροκομικές εργασίες της μονής. Οι μέρες αυτές στο μοναστήρι ήταν αρκετές για να µην ξεχάσει ποτέ του το Αρκάδι, που το τραγουδούσε έκτοτε σε όλη τη μουσική του πορεία….¨  

Το παραπάνω απόσπασμα θα το βρείτε σε link στις πληροφορίες ολόκληρο. Βιογραφικά στοιχεία για τον Μουντόκωστα θα βρείτε στις παλαιότερες αναρτήσεις βάζοντας στο search engine του blog  (επάνω αριστερά) ¨Μουντάκης¨ ή (εδώ).

 

Ο Σαλούστρος Βασίλης γεννήθηκε 11 Ιανουαρίου 1937. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία δυστυχώς δεν βρήκα. Έχει συνεργαστεί εκτός από τον Μουντόκωστα, με τον Καρπουζάκη Μανώλη, Περιστέρη Αντώνη, Λεωνίδα Κλάδο, Λευτέρη Ασηθιανάκη, Μακρυδάκη Μάρκο, Κοκολογιάννη κ.α.

Στο σημερινό δισκάκι εκτός από τα ορθογραφικά λάθη έχουμε και λάθος στο όνομα που τυπώθηκε (Σαλούστρας) όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες. 

 (Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής).   

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)