644. HIS MASTER'S VOICE AO 2363 ΑΜΠΑΤΖΗ ΡΙΤΑ- ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ 1936

Αμπατζή Ρίτα (Αηδόνι της ανατολής)- Καρακώστας Νίκος HIS MASTER'S VOICE AO 2363 Το κλίμα Μάρω μ' (Συρτό κουνιστό) - Μαρουσάνα  1936- 78rpm- 10''

«Η Ρίτα (Ειρήνη) Αμπατζή (βλέπε και αναρτήσεις 148, 328 και 513), κόρη του Γεωργίου και της Στέλλας Αμπατζή γεννήθηκε στην Σμύρνη το έτος 1906 (σαν ημερομηνίες γεννήσεώς της έχουν προταθεί τα έτη 1903, 1913 και 1914, βάσει όμως της επαγγελματικής της ταυτότητας που είχε εκδοθεί το 1932, προκύπτει το 1906 ως γενέθλιο έτος της καλλιτέχνιδας). Ήταν αδερφή της Σοφίας (Φωφώς) Αμπατζή-Καρίβαλη, γνωστής τραγουδίστριας στη ρεμπέτικη σκηνή της σχολής του «Πειραιώς» κατά την προπολεμική περίοδο.

Στην Ελλάδα έρχονται οικογενειακώς μετά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922 και τη βίαιη εκδίωξη του ελληνικού πληθυσμού από την περιοχή. Η Ρίτα Αμπατζή, ορφανή «πατρός», ο οποίος χάθηκε στα τραγικά γεγονότα της Σμύρνης, εγκαθίστανται μαζί με τη μητέρα της και την αδερφή της στην Κοκκινιά. Πραγματοποίησε δύο γάμους, ο πρώτος γάμος έγινε το έτος 1930 με τον Γιάννη Τσίπαρη με τον οποίο απέκτησε μία κόρη την Άννα και ο δεύτερος με το συνάδελφό της σαντουριέρη Στέλιο Κρητικό,

με τον οποίο απέκτησε έναν γιο το Δημήτρη. Απεβίωσε στις 17 Ιουνίου, ημέρα Τρίτη του έτους 1969 στο Αιγάλεω, χτυπημένη από καρκινική κακοήθεια στην περιοχή του λάρυγγα και ενταφιάστηκε στις 18 Ιουνίου στο Γ΄ Νεκροταφείο Αθηνών.

Η Ρίτα Αμπατζή παρουσιάζεται στην ελληνική μουσική σκηνή ως τραγουδίστρια αλλά και ως συνθέτης-στιχουργός από τα τέλη της δεκαετίας του ‘20. Διέθετε ευρύ τραγουδιστικό ρεπερτόριο σε μουσικά είδη όπως : σμυρναίικα τραγούδια (αστικά και παραδοσιακά), ρεμπέτικα τραγούδια βασισμένα στην υφολογία της μικρασιάτικης σχολής ρεμπετών συνθετών, παραδοσιακά-δημοτικά τραγούδια από την ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα και έντεχνα δημοτικοφανή τραγούδια.»

«Ο “Πατριάρχης” του κλαρίνου, ο Νίκος Καρακώστας, Βλάχικης καταγωγής ο γνωστός μεγάλος του κλαρίνου. Γεννήθηκε στην Κρανιά Ααπροποτάμου και μεγάλωσε στη Λαμία, πήγε και Αθήνα και ξέφυγε για τα καλά από τα όρια του «καθαρά» βλάχικου ύφους, ηχογράφησε πρώτος πολλά βλάχικα τραγούδια, τίμησε το δίχως άλλο την καταγωγή του και νομίζω δεν μπορεί να λείπει από καμία συλλογή με Βλάχους μουσικούς. Ο Νίκος Καρακώστας γεννήθηκε τον Δεκέμβρη του 1885 άλλοι γράφουν το 1881 στην πολύ γνωστή μας Κρανιά Ασπροποτάμου (η διαφορά είναι γιατί τα αρχεία της Κοινότητας κάηκαν από τους Γερμανούς). Είναι το τρίτο παιδί του τσαρουχά  Κώστα  Καρακώστα.  Πεντάχρονος ο Νίκος κατέβηκε μαζί με την οικογένειά του στην Καλαμπάκα για δουλειά και για το σχολείο των μεγαλύτερων παιδιών. Όταν ο Νίκος έγινε περίπου 11 χρονών  η οικογένεια του κατέβηκε στο Δομοκό. 

Εκεί μαζί με τα άλλα του αδέλφια ήταν καλφάκια και μάθαιναν κοντά στον πατέρα τους Κώστα Καρακώστα την τέχνη του, δηλαδή την τέχνη του τσαρουχά. Το 1905 ο Νίκος Καρακώστας  παντρεύτηκε  και  από το γάμο αυτό γεννήθηκαν 13 παιδιά, που για τις ανάγκες τους για να πάνε στο σχολείο, ο Νίκος Καρακώστας  κατέβηκε στην Λαμία. Ήταν είκοσι χρονών ή κατ’ άλλους 25 όταν πήρε στα χέρια του το κλαρίνο και άρχισε να μαθαίνει. Αλλά και ο νεαρός τότε Νίκος Βρήκε στο όργανο αυτό το μέσον που θα έβγαζε με ξεχωριστό τρόπο το πάθος, τους καημούς και τα μεράκια του κόσμου. Θα τα ανακάτευε με το αίμα της καρδιάς του, θα τα ζύμωνε με το είναι της ψυχής του για να τα αφήσει παρακαταθήκη στον Ελληνικό λαό. Γύρω στο 1925 τον βρίσκουμε να παίζει κλαρίνο στο «Κέντρο Έλατος» στην πλατεία Λαυρίου. Εκεί για τριάντα χρόνια, βρήκε τον τρόπο να απελευθερώνει τις μνήμες του και να τις κάνει τραγούδι.

Το 1955 σε ένα αποκριάτικο γλέντι σε ένα ξεφάντωμα από αυτά που ο Νίκος Καρακώστας ήξερε να δημιουργεί εκεί πάνω στο πάλκο άφηνε την τελευταία του πνοή. Ήταν 27 Φεβρουαρίου του 1955 όταν το κλαρίνο του Νίκου Καρακώστα σίγησε.
Πάνω στην πλάκα του τάφο του ζήτησε να του γράψουν.
“Εγώ φτωχός γεννήθηκα φτωχός και θα πεθάνω μα μερακλής να γράψετε στον τάφο μου απάνω”. Όταν ο Νίκος Καρακώστας έφυγε ήταν μόνο εβδομήντα χρονών.»

Πέντε μήνες, έξι αδράχτια,

πότε τά' γνεσε, η Μαρουσιάναμ',

πότε τα, μωρέ, τά' γνεσε;
Κι άλλους τόσους περπατούσε,

στα ψηλά βουνά, η Μαρουσιάναμ',

στα ψηλά, ψηλά βουνά.
Την αγάπη μου γυρεύω,

που' να την εβρώ, η Μαρουσιάναμ',

που να την, να την εβρώ;
Μέσα σε μπαξέ τη βρίσκω,

στα τριαντάφυλλα, η Μαρουσιάναμ',

στα τριαντά, τριαντάφυλλα.
Μαστραπά κρατάει στα χέρια,

με γλυκό κρασί, η Μαρουσιάναμ',

με γλυκό, γλυκό κρασί.
Και της γύρεψα λιγάκι,

και δεν μου' δωσε, η Μαρουσιάνα

και δεν μου' δωσε να πιω.
-Γεια σου, Καρακώστα!

Στο σημερινό γραμμοφωνικό δίσκο, η Ρίτα Αμπατζή με την εξαιρετική φωνή της, με συνοδεία κλαρίνου Νίκου Καρακώστα. Εδώ έχουμε ένα δίδυμο φωτιά. Το παίξιμο του Καρακώστα σεμιναριακό, μας παίζει ¨Συρτό Κουνιστό¨ στη μια πλευρά και την Μαρουσάνα ή Μαρουσιάνα με τους όμορφους στίχους, στην άλλη. Από τις δύσκολες πλάκες η σημερινή. Ο δίσκος κυκλοφόρησε και στην Αμερικάνικη Othophonic με κωδικό S-762.  

Στο φάκελο θα βρείτε τις ετικέτες φτιαγμένες από τον master του είδους Βασίλη Χατζηαντωνίου. Δεν άντεξα όμως και χρησιμοποίησα τις λιγότερο ¨πειραγμένες¨ από εμένα.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ).