Σηφογιωργάκης Σπύρος-
Μαρκογιαννάκης Ιωάννης (Μαρκογιάννης)- Μαρκογιαννάκης Ευάγγελος (Μαρκοβαγγέλης)
OLYMPIC OE 80180 Ένας αράπης (Συρτός) - Η χτενίστρα (Μαντινάδες) 1970- 45rpm-
7''
«Ο Σπύρος Σηφογιωργάκης γεννήθηκε το 1930 στου Αγαλιανού Αγίου
Βασιλείου, σε μια αγροτική οικογένεια με πολλά παιδιά. Τα πρώτα του μουσικά
ακούσματα τα είχε σε ηλικία 14 ετών, από το Βασίλη το Γρηγοράκη από τις Βρύσες και στη συνέχεια από το Νίκο Σαβοργιανάκη και το Γιώργη Ανυφαντάκη.
Παθιασμένος και αυτοδίδακτος
λοιπόν, και όπως ο ίδιος απεκάλυψε σε συνέντευξή του το 2001 στην «Ρ», η πρώτη
του λύρα ήταν από …σφάκα και την πλήρωσε ακριβά.
« Είχαμε πάει, μικρά παιδιά τότε , με τον παπά- Κωστή Πετυχάκη σε ένα βουνό, στην
τοποθεσία «Γούλα», στ’ Αγαλιανού. Εκεί βρήκαμε μια μεγάλη σφάκα, την κόψαμε κα
την πήγαμε σε κάποιο Μιχάλη
Μιχαλάκη ή «Μαυρούλιος», ο οποίος «κουτσόπαιζε» λύρα, για να μας
φτιάξει μια δική μας, συμισακή. Εγώ του αλώνευα ένα ολόκληρο καλοκαίρι και
αυτός καθόταν κάτω από μια ελιά και πελεκούσε τη λύρα. Κανόνισε δε και ήταν η
λύρα έτοιμη όταν αποαλώνεψα.» Η λύρα βεβαίως ήταν μισή-μισή με τον παπά Κωστή.
Την είχαμε κάνει βδομάδες. Όμως ο Κωστής ήταν αριστερόχειρας και έτσι τη
βδομάδα που την είχε εκείνος αλλάζαμε την πρώτη χορδή. Κάποια στιγμή μου λέει:
«Σπύρο χαλάλι σου η λύρα». Όμως μια λύρα από σφάκα, με καπάκι από τάβλα,
κολλημένη με σακίζι, δεν παίζει όπως πρέπει.»
Το 1947 σε ένα πανηγύρι του προτείνει ο Αλέκος Καραβίτης να πάει στην Αθήνα για να του μάθει λύρα.
Πηγαίνει πράγματι την Αθήνα, αλλά όμως ο αγώνας και η βιοπάλη δεν του
επιτρέπει τέτοιες πολυτέλειες. Το 1949 επιστρέφει πάλι στο χωριό του όπου εκεί
με τη λύρα που είχε μάθει μετά από δικές του προσπάθειες, παίζει σε διάφορες
εκδηλώσεις με πασαδόρο του το Σταύρο
Παπαδάκη που έπαιζε μαντολίνο.
Το 1951 κατά τη διάρκεια της στρατιώτικής του θητείας είχε την τύχη
να γνωρίσει και να παίξει με μεγάλους Μεσσαρίτες οργανοπαίκτες εκείνης της
εποχής, όπως τον Σπανάκη, τον Καμπουράκη, τον Φουστάνη, κ.α.
Ο Σπύρος Σηφογιωργάκης τίμησε επάξια την κρητική παραδοσιακή μουσική,
διαφυλάττοντας ακέραια τη γνησιότητα και το μεγαλείο της έτσι όπως ονειρεύτηκε
και στόχευσε, προσφέροντας τις δικές του δημιουργίες, διακρινόμενος μεταξύ των
μεγάλων της Μεγαλονήσου, μεσουρανώντας στο κρητικό μουσικό στερέωμα.
Απεχώρησε από την ενεργό δράση το 1990, και όπως ο ίδιος λέει, του
δόθηκε η ευκαιρία σταματώντας τα ταξίδια να μείνει κοντά στην οικογένειά του.
Γνώρισε καλύτερα τη γυναίκα και τα παιδιά του. Εξ άλλου όπως υποστήριζε « ο καλλιτέχνης
πρέπει να αφήνει τον κόσμο του πριν τον αφήσει εκείνος. Το πάλκο θέλει μαύρα
μαλλιά.»
Οι γνωστές αγαπημένες μελωδίες της λύρας του ακούστηκαν σ’ όλο τον
κόσμο. Από το Χάλιφαξ του Καναδά μέχρι το Βανκούβερ. Από το Κέιπ-Τάουν μέχρι την
Τυνησία. Από το Χόλιγουντ μέχρι τη Νέα Υόρκη. Από το Ελσίνκι της Φιλανδίας
μέχρι το Λονδίνο και όλη την Ευρώπη, Ρωσία και Αυστραλία όπου και ανακηρύχθηκε
επίτιμος δημότης της Καμπέρα.
Το 1962 σε διαγωνισμό στο Ελσίνκι της Φιλανδίας, απέσπασε το πρώτο
παγκόσμιο βραβείο Λαϊκής Παράδοσης, παίζοντας λύρα. Είχε δώσει κατά καιρούς
πολλές συνεντεύξεις και είχαν γραφτεί πολλά θετικά σχόλια σε πολλά περιοδικά
και εφημερίδες.
Το 1967 παντρεύτηκε τη Χρυσούλα Ασκοξυλάκη από τους Βώρρους Μεσσαράς
Ηρακλείου. Μαζί αποτέλεσαν ένα νέο καλλιτεχνικό ζευγάρι και έγραψαν μια νέα
εποχή στο χώρο του κρητικού πενταγράμμου.
Το 1969 εμφανίστηκε στην εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού «Αλάτι και πιπέρι».
Είχε συνεργασθεί με παραγωγούς κινηματογραφικών ταινιών σε μουσικά
κομμάτια όπως στην ταινία "Η Νεράιδα και το Παλικάρι" με την Αλίκη
Βουγιουκλάκη και το "Ευτυχώς χωρίς δουλεειά" με τον Γιάννη Γκιωνάκη,
καθώς και στην ταινία «Ζορμπάς» με τον Άντονυ Κουίν και την Ειρήνη Παπά.
Συμμετοχή έχει και σε βιντεοταινία του 1988 με τίτλο ¨Τρέλα μου¨ όπου
παρουσιάζεται ο κόσμος της αθηναϊκής νύχτας με πλούσια χορευτικά νούμερα, από
τσιφτετέλι ως και πεντοζάλη, και επιθεωρησιακές παρεκβάσεις.
Επίσης μεγάλες προσωπικότητες παρευρέθηκαν και παρακολούθησαν
συναυλίες του και άλλες εκδηλώσεις, όπως ο Ντε Γκωλ, Ο Κρούτσεφ, Ο Ωνάσης κ.α.
Συνεργάστηκε με πολλούς καταξιωμένους μουσικούς όπως το Γιάννη και Βαγγέλη Μαρκογιαννάκη, το Γιάννη
και Γιώργη Μαράκη, το Γιώργη Θυμιατζή, το Σταύρο Παπαδάκη, το Λουκά Παχουντάκη,
τον Κωστή Τσουκνάκη, τον Αντώνη Σκευάκη κ.α……
Ο Σπύρος Σηφογιωργάκης απεβίωσε το 2013»
Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).
