614. MUSIC BOX MB 271 ΚΑΒΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ- ΚΑΒΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ 1962

Μπριλλάκη (Καβακοπούλου) Ειρήνη- Καβακόπουλος Παντελής- Λαβίδας Δημήτρης- Ζέρβας Αναστάσιος- Πλατανιάς Αθανάσιος- Μόσχος Αριστείδης-  MUSIC BOX MB 271 Αμοργιανό ειν' το νερό (Συρτός) - Μπάλλος Κυκλάδων 1962- 45rpm- 7''

«Απεβίωσε στις 25-11-2011 στην Αθήνα, σε ηλικία 87 ετών, η πρώτη Ρεθεμνιώτισσα λαογράφος Ειρήνη Μπριλάκη-Καβακοπούλου. Μια Σπηλιανή που έγραψε, ιστορία, ποιήματα, λαογραφικές αναφορές και πλούτισε με τη δυνατή πέννα της τα Ρεθεμνιώτικα γράμματα.

Αναθρεμμένη με τις αξίες και τα ιδανικά της Ρεθεμνιώτικης κουλτούρας και με τη δυναμικότητα της Σπηλιανής γυναίκας, κατόρθωσε μόνη της να σπουδάσει και να αποκατασταθεί επαγγελματικά.
Κατάφερε με την δυναμική και πολύμορφη παρουσία της να καταξιωθεί στα πολιτιστικά δρώμενα της Κρητικής παράδοσης .
Η Ειρήνη Μπριλάκη γεννήθηκε το 1924 στο Σπήλι Αγίου Βασιλείου. Πατέρας της ήταν ο Σήφης Μπριλάκης και μητέρα της η Ευαγγελία Βλατάκη. Η «Ερήνη τσι Μπριλοσήφαινας» όπως ήταν γνωστή στο Σπήλι ήταν το τελευταίο από τα έξι παιδιά της οικογένειάς που είχε πέντε κορίτσια και ένα αγόρι τα οποία ήταν η Παγώνα, η Στέλλα, ο Στέφανος, η Κατίνα, η Μαρία και η Ειρήνη. Από πολύ μικρή έμεινε ορφανή από πατέρα, όταν αυτός σκοτώθηκε στο κτίσιμο ενός σπιτιού στην περιοχή, με πέτρα, πέφτοντας από ψηλά.

Η οικογένειά της τα έβγαζε δύσκολα πέρα. Παρ’ όλα αυτά η Ειρήνη τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο. Τελείωσε στο Ρέθυμνο τις γυμνασιακές της σπουδές και στη συνέχεια πέτυχε την εισαγωγή της στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών όπου παρακολουθούσε παράλληλα ξένες γλώσσες στη Γαλλική Ακαδημία των Αθηνών. Λίγο αργότερα γνώρισε και παντρεύτηκε τον Ηπειρώτη βιολιστή στην Κρατική Ορχήστρα, Παντελή Καβακόπουλο, μελετητή της μουσικής μας παράδοσης, με τον οποίο απέκτησαν δύο παιδιά τον Σπύρο και τον Δημήτρη. Εργάστηκε στα Γραφεία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού απ’ όπου και συνταξιοδοτήθηκε. Από πολύ νέα έδειξε την αγάπη της για το τραγούδι και την λαϊκή μας παράδοση. Έδωσε πλήθος διαλέξεων σ’ όλους τους νομούς της Κρήτης, μέσου κυρίως του Λυκείου Ελληνίδων, αλλά και άλλων πολιτιστικών συλλόγων, σωματείων. κ.λ.π. που την καλούσαν να μιλήσει για λαογραφικά και θρησκευτικά θέματα., στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Έλαβε μέρος σε αρκετά λαογραφικά, τοπικά και ιστορικά συνέδρια και έκανε πλήθος απαγγελίες ποιημάτων της στην Κρητική διάλεκτο σε πάρα πολλές εκδηλώσεις.

Η Ειρήνη Μπριλάκη ήταν η πρώτη Ρεθυμνιώτισσα λαογράφος που άρχισε να αρθρογραφεί τόσο στις ντόπιες εφημερίδες, όσο και στις Κρητικές εφημερίδες της Αθήνας, καθώς και σε περιοδικά της Κρήτης και της υπόλοιπης Ελλάδας με λαογραφικό περιεχόμενο. Ξεκίνησε ως τακτική συνεργάτης στην εφημερίδα ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ του Ρεθύμνου το 1967, σε θέματα επίκαιρα λαογραφικά καθώς και στην εφημερίδα των Αθηνών ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ και στα περιοδικά ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ, ΚΡΗΤΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΚΡΗΤΗ, ΠΕΙΡΑΙΚΗ-ΠΑΤΡΑΙΚΗ και το Ε.Ε.Σ. ΝΕΟΤΗΤΟΣ.

Ενώ μέχρι το τέλος αρθρογραφούσε σε όλες τις τοπικές εφημερίδες του Ρεθύμνου.
Ήταν τακτικό μέλος του ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ της Αθήνας, της Πανελλήνιας Λαογραφικής Εταιρείας, της Ιστορικής – Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης και της Λαογραφικής και Ιστορικής Εταιρείας Κρήτης. Επίσης μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών και του Συλλόγου Ελλήνων Λογοτεχνών, μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Κρητών Επιστημόνων Αττικής και μέλος της Παγκρήτιας Ένωσης Αθηνών, Αντι/δρος του Δ.Σ. του ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΥΛΩΝ.

Συνεργάστηκε με πολλούς παραδοσιακούς οργανοπαίχτες της Κρήτης και φυσικά με όλες τους μουσικούς του Σπηλίου (Κοντύλη, Μαρκογιώργη Μαρκογιανάκηδες, Μπριλογιάννη, Σκορδαλό, Χατζηδάκη Γ, Καλογρίδη κ.α.) Με τον ανεπανάληπτο Σπηλιανό λυράρη Γιώργη Καλογρίδη (1923-1999) ηχογράφησε μαζί του δυο εξαίσια παραδοσιακά κομμάτια, το ριζίτικο «Τρώτε και πίνετε άρχοντες» και το παραδοσιακό συρτό «Στον ουρανό θε ν’ ανεβώ (πρώτος συρτός)» ενώ ήταν η βασική γυναικεία φωνή στον δίσκο του Κώστα Μουντάκη «Ο Κρητικός Γάμος» το 1967, ο οποίος στηριζόταν σε δικά της κείμενα.

Από το 1949-1955 μετάδωσε στο ραδιόφωνο πλήθος λαογραφικών συνεργασιών της, με τους τίτλους «Τραγούδια από όλη την Ελλάδα» «Τραγούδια για να θυμάστε την πατρίδα» , «Θρακικά τραγούδια» κ.α.. Κυκλοφόρησε σε δίσκους νησιώτικα και παραδοσιακά τραγούδια και τα προωθούσε με κάθε τρόπο μέσω του Ραδιοφωνικού Σταθμού του Ε.Ι.Ρ. και των ποικίλων εκδηλώσεων στις οποίες την καλούσαν. Ενδεικτικά αναφέρω ορισμένα : Μπάρμπα Θοδωρή, Στο σπίτι που χορεύουμε, Αμοργιανό είναι το νερό, Τη θάλασσα την αγαπώ, Άνοιξε το παράθυρο, Σαν τα μάρμαρα της πόλης, Το φυσούνι , Κυρ Αναγνώσταινα, Ρόδος και Ροδονήσι, Σ’ αυτό το αλώνι το φαρδύ κ.α .

Στις παραπάνω ηχογραφήσεις συνεργάστηκε με σημαντικούς λαϊκούς οργανοπαίχτες από όλη την Ελλάδα όπως : Πέτρο Χαλκιά(Κλαρίνο), Αριστείδη.Μόσχο (Σαντούρι), Βασίλη Σούκα (Κλαρίνο), Γιώργο Κόρο (Βιολί),Τάσο Διακογιώργη (Σαντούρι) και άλλους.

Το 1961 με τη πρωτοβουλία του συζύγου της Παντελή, ηχογράφησε ο Καρυοφύλλης Δοϊτσίδης παραδοσιακά τραγούδια της Θράκης. Τα πρώτα τραγούδια που ηχογράφησε τότε ο Δοϊτσίδης, ήταν εννέα στα οποία συμμετείχε και η Ειρήνη. Το 1965 συμμετείχε με τον σύζυγο της Παντελή στην Ελληνική αποστολή στο Βαλκανικό φεστιβάλ που πραγματοποιήθηκε στη Σόφια της Βουλγαρίας, μαζί με γνωστούς καλλιτέχνες της δημοτικής μας μουσικής όπως: Ξανθίππη Καραθανάση, Γιάννης Δερμιτζογίαννη, Φώτη Πάνου, Μανώλη Παπαγεωργίου κ.α.. Η ελληνική αποστολή κέρδισε το πρώτο βραβείο και τελικά περιόδευσε σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Βουλγαρίας δίνοντας συναυλίες. Ποιήματα της περιλαμβάνονται σε αρκετές ανθολογίες ,αναφέρω ενδεικτικά ορισμένα :Φθινοπωρινοί στοχασμοί, Σκέψεις του χειμώνα, Πένθιμη τριλογία για τον αρχιλυράρη Θανάση Σκορδαλό, Πασχαλιάτικες θύμησες, Στον αρχιχορευτή Σταμάτη Χ. Παπαδάκη, Χριστουγεννιάτικες Βουκολικές Ώρες, Το Αρκάδι.

Αυτοβιογραφία Όσο ζούσε δημοσίευσε μόνο την ποιητική συλλογή «ΠΝΟΗ ΚΑΙ ΡΙΖΑ Αθήνα 1975» η οποία αποτελείται από λυρικά κείμενα αναπλασμένα με την Κρητική λαϊκή παράδοση. Επιπλέον υπάρχει μια δημοσιευμένη ανακοίνωση της στα πρακτικά του διήμερου επιστημονικού συνέδριου της Ι.Λ.Ε.Ρ. με τίτλο «Τα Κρητικά τοπωνύμια» στο Ρέθυμνο, 6-7 Νοεμβρίου 1998 η οποία περιέχει πλήθος ιστορικών, τοπωνυμικών και λαογραφικών στοιχείων για τη γενέτειρά της το Σπήλι.

Η Ειρήνη βραβεύτηκε από πάρα πολλούς συλλόγους και σωματεία για την προσφορά της στην παράδοση και την ποίηση όπως: στον Πανελλήνιο Ποιητικό Διαγωνισμό «ΚΗΦΙΣΙΑ 1975» και «ΚΗΦΙΣΙΑ 1976» , Πανελλήνιο Σύλλογο Λογοτεχνών 1982 , Πανελλήνιο Σύλλογο Λογοτεχνών 1989 , ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΡΥΘΡΟ ΣΤΑΥΡΟ 1982, Πανελλήνια Εταιρεία πολιτισμού1990, «Παγκρήτιο Ένωση 1996, Σύλλογος ΑΠΟΔΗΜΩΝ ΣΠΗΛΙΑΝΩΝ – ΔΑΡΙΒΙΑΝΩΝ 1998, Σύλλογος ΚΡΗΤΩΝ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 2001,.ΔΗΜΟ ΛΑΜΠΗΣ 2001 κ.α.»

Στο σημερινό δισκάκι το ζεύγος Καβακόπουλου σε νησιώτικα τραγούδια, με την βοήθεια των Αριστείδη Μόσχου, Δημήτρη Λαβίδα, Αναστάσιου Ζέρβα και Αθανάσιου Πλατανιά. Περισσότερα βιογραφικά θα βρείτε σε παλαιότερες αναρτήσεις.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).