Καλομοίρης Γιώργος (Γιωργαντός)- Τσαγκαράκης Δημήτρης
FIDELITY 7358 Αχ θα κάνω να καείς (Νέος συρτός) - Δεν έχω μάνα ούτε πατέρα (Καλαματιανός)
1965- 45rpm- 7''
«Ο Γιώργος Καλομοίρης γνωστός και ως Γιωργαντός γεννήθηκε στ
Ανώγεια το 1931 και οι πρώτες του αναμνήσεις από τη ζωή και τον κόσμο
συνδέονται με τ Ανώγεια και την μουσική. Στο χωριό του έζησε αξέχαστα
όμορφες στιγμές μα και στιγμές γεμάτες δυστυχία που δεν θα τις ξεχάσει ποτέ. Τα
χρόνια μετά τον πόλεμο του ‘40 έζησε δύσκολα. Οι Γερμανοί είχαν κάψει το
πατρικό του σπίτι και την περίοδο αυτή η ζωή του συνοδευόταν από πίκρα, φτώχεια
και κακομοιριά. Μέχρι τα 11 του χρόνια περιφερόταν ξυπόλητος και η ζωή του ήταν
γεμάτες στερήσεις και στενοχώρια. Μετά όμως από τα 11 του χρόνια όλα άλλαξαν
και η ευλογία της μουσικής μπήκε στη ζωή του για να τον κάνει να νιώσει ο πιο
ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο.
Τα ακούσματα τα Ανωγειανά είναι εντελώς διαφορετικά και τα
γλέντια που έζησε εκεί είναι αξέχαστα για τον ίδιο. Πήγαινε στα γλέντια που
έπαιζε ο Στραβός, ο Μανουράς, ο Κίτρος...και πάντα έφευγε ξημέρωμα απ όπου κι
αν πήγαινε. Αντιλήφθηκε από νωρίς ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς μουσική. Είχε μια
λύρα ένα κουτσούρι δηλαδή όχι κανονική λύρα και πάνω σ αυτή έπαιζε τους σκοπούς
που άκουγε στο χωριό. Την λύρα αυτή μάλιστα την είχε μαζί με τον Νίκο Ξυλούρη
και έπαιζαν εναλλάξ.
Ο Νίκος Ξυλούρης για τον Γιωργαντό ήταν κάτι παραπάνω από
αδελφός. Μεγάλωσαν μαζί και από το πρωί που ξυπνούσαν μέχρι αργά το βράδυ ήταν
ξυπόλυτοι στα σοκάκια του χωριού. Δεν έπαιζαν μαζί με τα άλλα παιδιά της
ηλικίας τους αλλά μοιράζονταν την λύρα για να παίζουν μουσικοί και
κυνηγούσαν τα γλέντια του χωριού για να ακούν τους μουσικούς του χωριού τους.
Με αυτή την λύρα λοιπόν έπαιξε και σε ένα γάμο στην Πόμπια που τον κάλεσαν. Ο
Γιώργος Καλομοίρης δεν έπαιξε στον κύριο γάμο αλλά σε ένα καφενείο έπαιζε για
τους Ανωγειανούς καλεσμένους του γάμου. Ο βασικός καλεσμένος του γάμου ήταν ο
Λεωνίδας ο Κλάδος. Όταν ο Λεωνίδας επισκέφτηκε παρέα με τον Μαρκογιάννη
το καφενείο που έπαιζε αυτός και έβγαλαν τα δικά τους όργανα για να παίξουν ο
Γιωργαντός και ο Ξυλούρης έμειναν έκπληκτοι. Δεν είχαν δει ποτέ κανονική λύρα
και λαούτο μετά από αυτή την ημέρα πήγαν στο Ρέθυμνο και έδωσαν παραγγελία για
δύο λύρες μια του Γιωργαντού και μια του Ψαρονίκου. Όταν ο Γιώργης Καλομοίρης
έπιασε την κανονική λύρα στα χέρια του προσπάθησε να παίξει τον σκοπό που είχε
ακούσει από τον Λεωνίδα Κλάδο. Είχε αποτυπώσει το μεγαλύτερο μέρος του
κομματιού και όταν οι χωριανοί του άκουσαν αυτόν το σκοπό ενθουσιάστηκαν. Αυτός
ο σκοπός μάλιστα ήταν και η αφορμή να προτείνουν στον Καλομοίρη να αναλάβει
μουσικά μαζί με τον Ξυλούρη τον πρώτο τους γάμο.
Τότε ο Καλομοίρης ήταν
γύρω στα 17 και ο Ξυλούρης 13. Έπαιξαν με χαρά αλλά δεν θα ξεχάσουν ποτέ την
κούραση και την αδυναμία που ένιωσαν γιατί οι γάμοι τότε κρατούσαν 3-4 βράδια.
Την περίοδο αυτή η Ανωγειανή νεολαία είχε την τάση να
εγκαταλείπει το χωριό και να συγκεντρώνεται στην πόλη του Ηρακλείου, έτσι
αρκετά συχνά οι δύο αχώριστοι φίλοι πήγαιναν στο Ηράκλειο για να συναντήσουν
τους χωριανούς τους και εκεί γίνονταν παρέες και καντάδες.
Δεκαοκτώ ετών ο Γιώργος Καλομοίρης εγκατέλειψε με την σειρά
του τα Ανώγεια και εγκαταστάθηκε στο Ηράκλειο. Μέχρι τα 25 του χρόνια γύριζε
γύρω από τον άξονα του προσπαθώντας να βρει τον εαυτό του και να ανακαλύψει τον
μουσικό δρόμο που θα τον οδηγήσει να δημιουργηθεί ως λυράρης.
Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ξεκίνησε να κάνει
ηχογραφήσεις και αυτό ήταν κάτι που τον παίδευε αρκετά γιατί έσβηνε και έγραφε
αρκετές φορές ένα κομμάτι μέχρι να το ολοκληρώσει και να μπει στο studio
ηχογράφησης και πάλι δεν ήταν ευχαριστημένος.
Για τον ίδιο η
μουσική είναι φαντασία και θέλει αυτοσχεδιασμούς γι αυτό και φρόντιζε να
προσθέσει αλλά και να αφαιρέσει κάτι σεβόμενος βέβαια πάντα το πρωτότυπο
τραγούδι που ξεχώρισε και αγάπησε ο κόσμος.Τα γλέντια και οι εμφανίσεις του σε όλη την Κρήτη αλλά και
εκτός διαδέχονταν η μια την άλλη όπως και οι επιτυχίες του.
Μέσα στις αφηγήσεις γι αυτή την χρονική περίοδο ο Γιωργαντός
μιλάει για το μαγαζί Καν - Καν που άνοιξε στο Ηράκλειο το 1961-1962. Μέχρι τότε
κρητική λύρα δεν ακουγόταν σε μαγαζιά και με παρότρυνση του Γιωργαντού
ξεκίνησαν λυράρηδες όπως ο Γιώργος Καλομοίρης, ο Νίκος Ξυλούρης, ο Βασίλης
Σκουλάς, ο Σπύρος Σηφογιώργάκης κ.α. να παίζουν στο Καν - Καν κάθε
Τετάρτη, Σάββατο και Κυριακή. Μέσα από τις γνωριμίες που είχαν τότε οι
καλλιτέχνες άρχισαν να συγκεντρώνουν αρκετό κόσμο που ήθελε να ακούσει κρητικά
και κάπως έτσι το μαγαζί Καν - Καν μετονομάστηκε σε Κρήτη, μετά σε Ερωτόκριτο
και έπειτα ξεκίνησαν αρκετά κρητικά μαγαζιά όπως το Κάστρο, η Λύρα και άλλα.
Στα 30 του χρόνια αποφάσισε να πάει στην Αθήνα για να
επισκεφτεί τον Περιστέρη και να του ζητήσει να μάθει τις νότες και να καλλιεργήσει
τις μουσικές του γνώσεις.
Μέσα από όλη αυτή την διαδρομή ο Γιωργαντός όχι μόνο
διασκέδασε τους κρητικούς αλλά κατόρθωσε να κερδίσει την αγάπη του κόσμου. Για
τον ίδιο ήταν σημαντικό να παίζει μουσική με όρεξη και να παίζει κάθε φορά
πρώτα για τον εαυτό του - δηλαδή με κριτήριο να ακούει κάτι που του αρέσει -
και μετά για όλους τους άλλους. Αυτό τον έκανε να παίζει πάντα μερακλήδικα είτε
για ένα άτομο στο μαγαζί που έπαιζε είτε για1000, είτε του έβαζαν μπαξίσι (
χρήματα ) είτε όχι. Ο Γιωργαντός απεβίωσε το 2019».
Ο Δημήτρης Τσαγκαράκης ήταν ένας πολύ καλός λαουτιέρης που
έπαιξε με πολλούς μουσικούς στο διάστημα 1955-1975. Εκτός του Καλομοίρη, έπαιξε
και ηχογράφησε με τους: Μουντόκωστα, Ψαρονίκο, Μιχάλη Τζαγκαράκη, Καμάρη,
Κοκολογιάννη, Μελεσσανάκη, Γιώργο Σταυρουλάκη (Αντισκαριανό), Γιάννη Κακουλάκη
και κάποιον λυράρη Μιχάλη Κρασαδάκη. Ήταν αδελφός του Μιχάλη Τζαγκαράκη. Ο
Δημήτρης Τσαγκαράκης είχε δισκοπωλείο στο Ηράκλειο. Επίσης είχε την εταιρεία
Castro στην οποία κυκλοφόρησε κάποιες κασέτες κατά τη δεκαετία του 70, μεταξύ
των οποίων μία του Σκορδαλού και μία εκπληκτική του Γαργανουράκη.
Στο σημερινό δισκάκι, πιθανότατα στον Καλαμαθιανό όπως αναγράφει
η ετικέτα, πιθανότατα να είναι η Όλγα Σπυριδάκη αυτή που συνοδεύει τον
Γιωργαντό στα φωνητικά.
Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ).
