Κυριακή, 18 Απριλίου 2021

57. RCA 47g 2134 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΖΕΡΒΑΣ ΤΑΣΟΣ 1961

 Δερμιτζάκης Ιωάννης (Δερμιτζογιάννης)- Ζέρβας Τάσος RCA 47g 2134 Θεέ μου μεγάλε δικαστή - Θέλω συχνά να σε θωρώ 1961- 45rpm- 7''



Δερμιτζογιάννης. Ο τελευταίος από τους μεγάλους, πρωτεργάτες της παράδοσης, της μουσικής παράδοσης, που μια ζωή διαλαλούσε και διατράνωνε και προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα τις μουσικές σκέψεις από την προγονική κληρονομιά, αλλά και τις δικές του.
Γεννήθηκε την 21 του Οκτώβρη, ημέρα Παρασκευή του έτους 1907, στη Μαρωνιά Σητείας, όπως ο ίδιος καταθέτει στο αυτοβιογραφικό του. Από μικρό παιδί είχαν τραβήξει την προσοχή του οι λύρες και τα τραγούδια των συγχωριανών του τις μέρες που διασκέδαζαν.
Σαν πήγε στο Γυμνάσιο, ήλθε στα χέρια του το πρώτο όργανο που ονειρευόταν για να παίζει κοντυλιές και να τραγουδά κι αυτός, το «μαντολίνο». Επιδίωκε όμως ακόμη και πιο λαϊκά όργανα και έτσι φιλοτεχνούσε με καλάμι θιαμπόλια και μαντούρες.

Από την τρίτη τάξη εγκατάλειψε το Γυμνάσιο και πήγε στο Ηράκλειο όπου έπιασε δουλειά σαν εμποροϋπάλληλος. Στο Ηράκλειο απόκτησε το πρώτο του βιολί και από τότε αφοσιώθηκε συστηματικά στο όργανο αυτό και τη μουσική παράδοση, ιδιαίτερα της Ανατολικής Κρήτης. « Εκεί έπαιζα όλους τους σκοπούς και εγλεντούσαμε με τα ντελικανιδάκια -νεαρούς- και κάναμε και καντάδα στις αγαπητικιές μας » εξομολογείται ο ίδιος.
Μετά ήλθε ο στρατός. Και ο στρατός συντέλεσε στη βελτίωση των προσπαθειών του στη μουσική και όπως λέει ο ίδιος: «έβαλα τις βάσεις για να οικοδομήσω το σχέδιο που άρχισε να φουντώνει μέσα μου».
Μετά το στρατό, ο Δερμιτζογιάννης είχε χαράξει πια το δρόμο του, παράλληλα με το εμπορικό κατάστημα που δημιούργησε στη Σητεία. Εκτός το τραγούδι και το βιολί, έδειξε και ποιητικές δεξιότητες. Με την πάροδο του χρόνου αναδείχθηκε σε σημαντικό και σπουδαίο ριμαδόρο, ιδίως στο δεκαπεντασύλλαβο στίχο.
Το 1953 εξέδωσε το πρώτο βιβλίο του με 800 μαντινάδες και ποιήματα, το 1963 το δεύτερο με 1600 στίχους. Το 1968 το τρίτο με 4.000 στίχους. Το 1979 εξέδωσε το βιβλίο «Φιλοσοφία της ζωής » με μαντινάδες και ποιήματα.
Ο Δερμιτζογιάννης ασχολήθηκε και με τη λύρα και μοίραζε τις μουσικές του εμπνεύσεις και τον «οίστρο του »ανάμεσα στο βιολί, την λύρα και την ποίηση. Ο δισυπόστατος αυτός καλλιτέχνης , στο όργανο το μουσικό-τραγούδι και την ποίηση, έγραψε με τη λύρα και το βιολί του πολλές κασέτες και δίσκους, όπου κυριαρχεί το υπέροχο τραγούδι του στις μαντινάδες, που τους διακίνησε μαζί με τα βιβλία του σ’ όλο τον κόσμο. Ο Δερμιτζογιάννης έκαμε πολλά ταξίδια στο εσωτερικό της χώρας και το εξωτερικό και διάδωσε τη μουσική της Ανατολικής Κρήτης και τους στίχους του με την ωραία του φωνή, όσο κανείς άλλος.
Δεν ισχυριζόμαστε πως έκανε ιεραποστολή. Παράλληλα όμως με τα εμπορικά του κίνητρα, ήταν παραδειγματικά αφοσιωμένος στην παράδοση, τη γνήσια παράδοση που την υπηρέτησε πιστά και άδολα. Εδώ υπάρχει η διαφορά του καλλιτέχνη αυτού με άλλους σύγχρονους. Το ιδιαίτερο γνώρισμα θα λέγαμε. Η αφοσίωσή του στη γνήσια παράδοση. Η απόλυτη προσήλωση και σεβασμός του προς αυτήν.
Υπήρξε ενθουσιώδης, είχε πίστη στο ότι έκανε και επέβαλε με την παρουσία του, τη φωνή του και τα όργανά του αυτό που ήθελε να δώσει στον κόσμο. Όταν ο Δερμιτζογιάννης τραγουδούσε με τη λύρα ή το βιολί του, δεν υπήρχαν αδιάφοροι ανάμεσα στον κόσμο που το περιέβαλε. Η Φωνή του και τα τραγούδια του συντάραζαν και ενεργοποιούσαν τον ενθουσιασμό και την ευθυμία του κόσμου που τον άγγιζε όλο. Όσο ο Δερμιτζογιάννης βρισκόταν στη ζωή, η μουσική παράδοση πλημμύριζε τη Σητεία και την ευρύτερη περιοχή.
Ο Γιάννης Δερμιτζάκης ήταν ο Τροβαδούρος της μουσικής παράδοσης της Ανατ. Κρήτης που την διαλάλησε σ’ όλη την Ελλάδα και έξω από αυτήν. Το Περιοδικό Περιηγητική - Μάιος 1963, γράφει για το Δερμιτζογιάννη:
«..... Ραψωδός, μελοποιός και τραγουδιστής. Μπορεί ακόμη πάνω στις χορδές της λύρας του, του βιολιού του και της κιθάρας, να ξυπνά και να ζωντανεύει με τα δάκτυλα και το δοξάρι του σε ηδονιστικούς και γλυκούς ήχους, τις μαντινάδες του και τις κοντυλιές του ». Ο Δερμιτζογιάννης υπήρξε ο τελευταίος μεγάλος στυλοβάτης της μουσικής παράδοσης της Σητείας και γενικότερα της Ανατολικής Κρήτης. Έφυγε το έτος 1984 και το κενό που άφησε είναι δηλωτικό της «άπνοιας» της μουσικής και του τραγουδιού από τη γνήσια παράδοση της Ανατολικής Κρήτης.

 Στην δισκογραφία τον συναντάμε με τον Δερμιτζάκη Μανώλη, τον Ζέρβα Τάσο και τον Μπελιμπασάκη Ευάγγελο στην κιθάρα, ενώ στο λαούτο με τον Μαυροδημητράκη Σταύρο.

Στο σημερινό δισκάκι ο Δερμιτζογιάννης παίζει με βιολί στην μια πλευρά και λύρα στην άλλη με συνοδεία κιθάρας του Τάσου Ζέρβα. Χαρακτηριστικό συνοδευτικό όργανο η κιθάρα, στην Ανατολική Κρήτη
 Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 


 



Πέμπτη, 15 Απριλίου 2021

56. FIDELITY 7433 ΣΚΑΛΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΣΚΑΛΙΔΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ 1968

Σκαλίδης Γιάννης- Σκαλίδη Δέσποινα FIDELITY 7433  Κρητική καντάδα - Συρτά Ρεθυμνιώτικα 1968- 45rpm- 7''

Ο Γιάννης Σκαλίδης γεννήθηκε το 1927 και καταγόταν από τη Μικρή Γωνιά του  Δήμου Ρεθύμνου, ζούσε στην Ηλιούπολη Αττικής και είχε πολύ μεγάλο δισκογραφικό έργο με ηθογραφικό περιεχόμενο, θέματα από τη ζωή της Κρητικής υπαίθρου, σατυρικά, κ.ά.  Σε αρκετές δισκογραφικές δουλειές του τον συνόδευε η σύζυγός του Δέσποινα, αλλά και ο γιος τους Στέλιος. 

 


Ο Γιάννης Σκαλίδης ήταν δάσκαλος της κρητικής λύρας καθώς δίδασκε την τέχνη του αρκετά χρόνια σε Κρητικούς της Αττικής. Ο Γιάννης Σκαλίδης με την σύζυγό του Δέσποινα είχαν δημιουργήσει ένα εξαιρετικό καλλιτεχνικό ζευγάρι στον χώρο της Κρητικής Μουσικής, από τα κορυφαία καλλιτεχνικά ζευγάρια στην Κρήτη, με πολλές επιτυχίες και πολλές εμφανίσεις, ακόμη και στο εξωτερικό, όπου ζούσαν Κρήτες.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο….(εδώ)

 


 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Τρίτη, 13 Απριλίου 2021

55. ΗΠΕΙΡΟΣ ΗΠ 102 ΖΟΥΜΠΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ- ΑΛΕΞΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 1976

 Ζούμπας Ναπολέων- Αλεξίου Δημήτρης ΗΠΕΙΡΟΣ ΗΠ 102 Ένας λεβέντης χόρευε - Μπαίνω μεσ'τ'αμπέλι 1976- 45rpm- 7''

Στο σημερινό δισκάκι έχουμε Ζούμπα Ναπολέων στο κλαρίνο και Αλεξίου Δημήτρη στο τραγούδι, σε Ηπειρώτικα τραγούδια. Από τους καλύτερους εκπρόσωπους του ηπειρώτικου κλαρίνου (και ίσως απόγονος του Αλέξη Ζούμπα στο ηπειρώτικο βιολί ).

Βιογραφικά στοιχεία όπως και φωτογραφικό υλικό είναι αρκετά δύσκολο να βρεθούν. Στις πληροφορίες θα βρείτε σε link μια μικρή συνέντευξη του Ναπολέων Ζούμπα σε βίντεο.

Γνωστός στο Ηπειρώτικο και Θεσσαλικό τραγούδι είναι και ο Δημήτρης Αλεξίου.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο…. (εδώ)


 

 
 
 
 
 
 
 

Κυριακή, 11 Απριλίου 2021

54. OLYMPIC OE 80191 ΣΗΦΟΓΙΩΡΓΑΚΗΣ ΣΠΥΡΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 1973

Σηφογιωργάκης Σπύρος- Μαρκογιαννάκης Γιάννης OLYMPIC OE 80191 Αντρειωμένος - Η γενιά 1973- 45rpm- 7''

 

O Σπύρος Σηφογιωργάκης, μεγάλος γνώστης, ερμηνευτής και δάσκαλος της κρητικής λύρας και μουσικής, υπήρξε ένα από τα πρώτα ονόματα και τις μεγαλύτερες φωνές τού σύγχρονου κρητικού πενταγράμμου.Γεννήθηκε στον Aγαλλιανό Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου το έτος 1930. O πατέρας του Mανόλης Σηφογιωργάκης ήταν αγροφύλακας. O Σπύρος τέλειωσε το Δημοτικό Σχολείο στον Kεραμέ και στη συνέχεια, βοηθούσε τον πατέρα του στα αγροκτήματά τους. Όμως, η μεγάλη φτώχεια της οικογένειάς του τον έσπρωξε, από πολύ μικρή ακόμη ηλικία, ως «φαμέγιο» στον Παν. Σταυριανάκη, στη Δρύμισκο –γειτονικό στον Aγαλλιανό χωριό– και, λίγο αργότερα, στο Σπήλι και στην Αθήνα.
Μέσα από αυτές τις φοβερές δυσκολίες, το μεράκι που του κατέκαιγε τα σωθικά για την κρητική λύρα και μουσική τον έσπρωχνε με ακατανίκητη δύναμη και επιμονή στην πραγματοποίηση τού μεγάλου του ονείρου. Έτσι, σε ηλικία μόλις δεκατριών χρονών, όντας «φαμέγιος» στον Παν. Σταυριανάκη, στη Δρύμισκο, ο Σηφογιωργάκης κατάφερε, αν και δεν είχε ποτέ διδαχθεί, να κρατήσει με μεγάλη επιτυχία πάσο με ένα μαντολίνο στον Δρυμισκιανό, επίσης, λυράρη Γ. Σταυριανάκη, σε γάμο που γινόταν στο χωριό αυτό. Αργότερα, στα 1953, όταν υπηρετούσε ακόμη στον στρατό, ο Σπύρος απόκτησε την πρώτη του λύρα και, τελειώνοντας τον στρατό, στα 1955, γνώριζε κιόλας να παίζει αρκετά καλά, γιατί είχε παρακολουθήσει τη δισκογραφία των άλλων μεγάλων δασκάλων της κρητικής μουσικής, του Θανάση Σκορδαλού και του Kωστή Mουντάκη.

Από τότε άρχισαν και οι πρώτες μεγάλες του επιτυχίες. Γύριζε από χωριό σε χωριό στην Kρήτη και έπαιζε λύρα και τραγουδούσε σε πανηγύρια, γάμους και βαφτίσια. Από το 1960 ο Σηφογιωργάκης κάνει λαμπρή καριέρα μαζί με τον άλλο γνωστό πρωτομάστορα τού κρητικού λαγούτου, τον Γιάννη Mαρκογιαννάκη, που πρώτος, είναι αλήθεια, ότι προσέδωσε στο όργανο αυτό τη θέση που σήμερα κατέχει στο πλάι τής κρητικής λύρας. Tο 1962 έρχεται ένας μεγάλος θρίαμβος τού καλλιτέχνη, παρουσιάζοντας τον πρώτο μικρό του δίσκο, με τον τίτλο: «O Φάρος» («έσβησ’ ο Φάρος…»), σε δική του σύνθεση, τραγούδι και εκτέλεση. Αφορμή για τη δημιουργία του αυτή στάθηκε η διάλυση μιας πρόσκαιρης –όπως θα την ονομάσει ο ίδιος σε κάποια συνέντευξή του– νεανικής αγάπης.

Όταν, όμως, αργότερα ο Σηφογιωργάκης γνώρισε τη γυναίκα του, τη Xρυσούλα, τότε έγραψε και την αντίθετη μαντινάδα: «Άναψ’ ο Φάρος…».Tον ίδιο χρόνο συνοδεύει τον Παγκρήτιο Σύλλογο Βρακοφόρων στο φεστιβάλ Nέων στο Ελσίνκι της Φιλανδίας. Εκεί παίρνει το πρώτο βραβείο παραδοσιακής λαϊκής μουσικής, καθώς και το χορευτικό συγκρότημα που τον συνόδευε το πρώτο βραβείο χορού. Ακολουθεί περιοδεία σε όλη την Ανατολική και Δυτική Ευρώπη με τεράστια απήχηση στους εκεί κρητικούς και ξένους πληθυσμούς. Τότε γράφει και τη δεύτερη μεγάλη του επιτυχία, το «Γράμμα και Aνεμώνα» και ακολουθούν απανωτά οι επιτυχίες του: «Tο Τραγούδι της Mητέρας» (καλαματιανό), «Tο Τραγούδι τού Πατέρα», «T’ Aστέρια τ’ Oυρανού», «Oι Kολασμένοι», «Tο Tραγούδι μιας Aγάπης», «Ένας χωρισμός», «Nύχτες της Kρήτης», «Kρήτη, Πατρίδα των Γενναίων», «Mεγάλες Αλήθειες», «Mην Kλαις Εσύ», «Tου Iούδα το Φιλί», κ.ά. που τον ανέδειξαν σε έναν από τους μεγαλύτερους δεξιοτέχνες και δασκάλους της κρητικής λύρας και μουσικής.
Ταξίδεψε σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, καθώς και στην Aμερική εννιά φορές, εφτά στην Αυστραλία και πέντε στον Kαναδά. Έχει πάρει, μαζί με την Παγκρήτιο, το χρυσό κλειδί της Aμερικής από τον αείμνηστο Πρόεδρο Tρούμαν. Στο Παρίσι έπαιξε στην πρεμιέρα τού «Zορμπά» («Zορμπάς ο Έλληνας»), όπου γύρισε και το περίφημο αριστούργημά του «Παγκρήτιος». Στην Ελλάδα έπαιξε και σε δύο άλλες κινηματογραφικές ταινίες· στη «Νεράιδα και το Παλικάρι», με την Aλίκη Bουγιουκλάκη, και στο «Ευτυχώς χωρίς δουλειά», με το Γιάννη Γκιωνάκη.
Tο 1967 παντρεύτηκε τη Xρυσούλα Aσκοξυλάκη, από τους Bώρρους της Mεσαράς Ηρακλείου. Από εδώ και στο εξής, μαζί με τη Xρυσούλα, θα αποτελέσουν ένα νέο καλλιτεχνικό ζευγάρι και θα γράψουν μαζί μια νέα εποχή στον χώρο τού κρητικού πενταγράμμου. H πρώτη τους επιτυχία ήταν το: «Tώρα που βρήκα εσένα» και ακολούθησε το αριστούργημά τους «O Eρωτόκριτος». Tον ίδιο καιρό το καλλιτεχνικό ζευγάρι άρχισε περιοδείες σε ολόκληρη την Ελλάδα και το εξωτερικό, που σημείωσαν εξαιρετική επιτυχία.H όλη δισκογραφική επιτυχία τού Σπύρου Σηφογιωργάκη μέχρι σήμερα αριθμεί δεκάδες μικρών και μεγάλων δίσκων. Επιπλέον, έχει τιμηθεί επανειλημμένα από διάφορους φορείς της χώρας μας και του εξωτερικού για τη μεγάλη προσφορά του στη μουσική παράδοση τού νησιού μας.
O Σπύρος Σηφογιωργάκης, είναι γεγονός, ουδέποτε χρησιμοποίησε τη λύρα ως πάρεργο, αλλά πάντοτε ως κύριο και βιοποριστικό του επάγγελμα, στο οποίο τον στήριξε η πληθωρική αγάπη και αφοσίωση τού κόσμου. Τελευταία, πριν την ασθένειά του, ο Σηφογιωργάκης διατηρούσε Σχολή παραδοσιακής λύρας στον «Πολιτιστικό Σύλλογο Tυμπακίου» και στις Mοίρες. Δεκάδες χρόνια δάσκαλος της κρητικής λύρας (από το 1970) έχει, ήδη, παραδώσει στον χώρο της κρητικής μουσικής αρκετά νέα παιδιά, με ένα πλήρες κρητικό «ρεπερτόριο», που θα αποτελέσουν, ασφαλώς, τους μελλοντικούς συνεχιστές της αυθεντικής και γνήσιας κρητικής μας μουσικής παράδοσης.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα των τραγουδιών τού Σπύρου Σηφογιωργάκη είναι η αθωότητα και η απλοϊκή ομορφιά και χάρη που τα διαπνέουν. H φωνή του γλυκιά, μπάσα και μελωδική πατά γερά και σταθερά πάνω στη νότα και έχει χαρακτηριστική άνεση, απλότητα, χάρη, μεγαλοπρέπεια και λεβεντιά. Χρησιμοποιούσε λίγες μεν και απλές νότες με πλούσιο, όμως, και δυνατό αποτέλεσμα, που οφείλεται, ακριβώς, στην πηγαία ικανότητα, το αστείρευτό του ταλέντο και την ατέλειωτη αγάπη του στην κρητική λαϊκή μας μούσα και παράδοση, χαρακτηριστικό και αυτό γνώρισμα των μεγάλων δημιουργών της τέχνης. Είναι κάτι που λείπει, δυστυχώς, σήμερα από τους νεότερους δημιουργούς, που, μέσα από την πολυπλοκότητα των συνθέσεών τους, απουσιάζουν παντελώς το χρώμα και η ταυτότητα. Άφησε που, συχνά, προσθέτουν και άσχετα προς τη γνήσια κρητική μουσική παράδοση όργανα, καταστρέφοντας με τον τρόπο αυτόν τη γνησιότητα της κρητικής λαϊκής μουσικής έκφρασης.
Πολύ σωστά είχε πει κάποτε ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης, σε τηλεοπτική του εκπομπή, ότι οι νέοι καλλιτέχνες μπήκανε στα χωράφια των παλιών και κυριολεκτικά τα κουρσέψανε, βρίσκοντας έτοιμο και στρωμένο τραπέζι, ενώ ο ίδιος, ταυτόχρονα, δήλωνε για τον Σπύρο Σηφογιωργάκη, χωρίς κανένα δισταγμό, ότι ήταν τότε, στη δεκαετία του εξήντα, που τον είχε ως πρότυπο και οδηγό του στις καλλιτεχνικές του εξορμήσεις.
Ο Σπύρος Σηφογιωργάκης υπήρξε ένας αληθινά μεγάλος ριμαδόρος και πρωτομάστορας της κρητικής μουσικής τέχνης και παράδοσης. Ευαίσθητος και ρομαντικός ένιωθε πάντα μέσα του βαθιά αγάπη για το χωριό του και τις παιδιάστικες αναμνήσεις του στο πατρογονικό του σπίτι. Αισθανόταν ατέλειωτη ευγνωμοσύνη προς τους συγχωριανούς του, Aγαλλιανούς και Kεραμιανούς, που, πρώτοι αυτοί, είναι αλήθεια, του παραστάθηκαν και τον βοήθησαν στο δύσκολο ξεκίνημα της καριέρας του. Τότε που, όπως έλεγε και ο ίδιος, «οι άνθρωποι ήταν πολύ πιο ζεστοί και όμορφοι απ’ ότι σήμερα και όλα πολύ πιο απλά και ανθρώπινα…» 

 (Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής). 
Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)   
 


Παρασκευή, 9 Απριλίου 2021

53. ODEON DSOG 2876 ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΣΑΛΟΥΣΤΡΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1962

 Μουντάκης Κώστας (Μουντόκωστας)- Σαλούστρος Βασίλης ODEON DSOG 2876  Η παντέρμη ξενιτειά - Δεν περιμένω μπλιό χαρές 1962- 45rpm- 7''

¨…Εκείνη την εποχή, γύρω στο 1938, αγοράζει η μαμή του χωριού ένα γραμμόφωνο και κάποιους δίσκους 78 στροφών µε ηχογραφήσεις από τον Ροδινό, τον Μπαξεβάνη, τον Καρεκλά, τον Καραβίτη και τον Καλογερίδη. Μέγα γεγονός για το χωριό! Από τη µία ο φωνόγραφος, από την άλλη οι χωριανοί μουσικοί που προσπαθούν να παίξουν ο ένας καλύτερα από τον άλλο και όλοι μαζί καλύτερα από το μηχάνημα. Κάθε μέρα γίνονται σε ολόκληρο το χωριό γλέντια στις αυλές των σπιτιών, όπως και στα καφενεία μετά την ολοήμερη κοπιαστική εργασία, µε πειράγματα μεταξύ γλεντζέδων, τα λεγόμενα νάκλια, καθώς και καντάδες, µε τον έφηβο Μουντόκωστα από κοντά να ακούει, να παρατηρεί και να αποτυπώνει τα πάντα στον νου του.
Όλα αυτά τα γεγονότα καταγεγραμμένα στο υποσυνείδητο του Μουντάκη λειτουργούν καθοριστικά, διαμορφώνοντας τον χαρακτήρα του και προσδίδοντάς του χιούμορ, πραότητα, σοβαρότητα. Παράλληλα τον εξελίσσουν σε ετοιμόλογο και ικανό στιχοπλόκο και ριμαδόρο, ικανό να διηγηθεί µια ολόκληρη ιστορία µε στίχους. Στην αποθήκη του σπιτιού μιας θείας του βρίσκει µία μισοσπασμένη λύρα, στην οποία βάζει κάτι σύρματα για χορδές και ένα δοξάρι στο οποίο περνάει τρίχες από ουρά γαϊδάρου και παριστάνει ότι παίζει.
Για να ολοκληρωθεί το τάμα του πατέρα του, στην ηλικία των δεκαπέντε ετών το 1941, μέσα στον πόλεμο πηγαίνει στο Αρκάδι τασιματάρης. Ηγούμενος της μονής είναι ο ∆ιονύσης Ψαρουδάκης. Εκεί για σαράντα μέρες θα κουβαλάει νερό, θα σκουπίζει τον ναό και τις αυλές του μοναστηριού, θα ανάβει τα καντήλια και θα βοηθάει στις γεωργικές και κτηνοτροφικές ή τυροκομικές εργασίες της μονής. Οι μέρες αυτές στο μοναστήρι ήταν αρκετές για να µην ξεχάσει ποτέ του το Αρκάδι, που το τραγουδούσε έκτοτε σε όλη τη μουσική του πορεία….¨  
Το παραπάνω απόσπασμα θα το βρείτε σε link στις πληροφορίες ολόκληρο. Βιογραφικά στοιχεία για τον Μουντόκωστα θα βρείτε στις παλαιότερες αναρτήσεις βάζοντας στο search engine του blog  (επάνω αριστερά) ¨Μουντάκης¨ ή (εδώ).
 
Ο Σαλούστρος Βασίλης γεννήθηκε 11 Ιανουαρίου 1937. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία δυστυχώς δεν βρήκα. Έχει συνεργαστεί εκτός από τον Μουντόκωστα, με τον Καρπουζάκη Μανώλη, Περιστέρη Αντώνη, Λεωνίδα Κλάδο, Λευτέρη Ασηθιανάκη, Μακρυδάκη Μάρκο, Κοκολογιάννη κ.α.
Στο σημερινό δισκάκι εκτός από τα ορθογραφικά λάθη έχουμε και λάθος στο όνομα που τυπώθηκε (Σαλούστρας) όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες. 
 (Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής).   
Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ) 
 
 

 

 

Τρίτη, 6 Απριλίου 2021

52. COLUMBIA SCDG 3936 ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ 1968

Ξυλούρης Αντώνης (Ψαραντώνης) COLUMBIA SCDG 3936 Να μ'αγαπά δεν μ'αγαπά - Με πλήγωσες και θα πονώ 1968- 45rpm- 7''
Στο σκληρό τοπίο των θρυλικών Ανωγείων της Κρήτης που έγινε ακόμη πιο σκληρό και πιο γυμνό από τις φωτιές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ήρθε στον κόσμο, το 1942, ο Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης) που έμελλε να γίνει ένας ζωντανός θρύλος της μουσικής, εμπλουτίζοντας την κρητική, τη μεσογειακή και την παγκόσμια μουσική με ήχους ανεπανάληπτους, με μουσικές εξαίσιες και ερμηνείες απαρομοίαστες και μοναδικές."Οι επιρροές μου προέρχονται από αυτά που άκουγα από μικρός και τα έπαιρνα μέσα μου με το δικό μου τρόπο".
"Είναι αυτοδίδακτος στη λύρα, έπαιξε για πρώτη φορά σε γάμο στα 13 του και πολύ γρήγορα απέκτησε φήμη παίζοντας σε γιορτές και πανηγύρια στην Κρήτη."Πηγή έμπνευσης, παιδί μου, είναι η φύση. Ας πάρουμε μαζί μας μόνο τα ωραία από ό,τι μπορούμε να ζήσουμε..."Μπαίνει στη δισκογραφία το 1964 με έναν δίσκο 45 στροφών ενώ ο πρώτος του ολοκληρωμένος δίσκος κυκλοφορεί το 1973. Ήδη από το 1980 τον ανακαλύπτουν στο εξωτερικό οπότε και αρχίζουν οι απανωτές προσκλήσεις σε σημαντικά φεστιβάλ της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας."Η κραυγή των θεών" - έτσι προλογίζουν τον σπουδαίο λυράρη και επιφανή εκπρόσωπο της γενιάς των Ξυλούρηδων στα πιο σημαντικά φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής. 
* Το 1982 προσκαλείται στο WDR Folkfestival, στην Κολωνία (Γερμανία) όπου του απονέμεται το 1ο βραβείο από διεθνή επιτροπή ειδικών.
 * Το 1985 εκπροσωπεί την Ευρώπη στο Journées des Cinq Continents (Συνάντηση των Πέντε Ηπείρων) που γίνεται στη Ζυρίχη (Ελβετία) και στο Άμστερνταμ (Ολλανδία).
 * Το 2005 προσκαλείται και συμμετέχει στις εκδηλώσεις για τα 20 χρόνια του World Music Institute, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης (ΗΠΑ). 
* Το 2007 προσκαλείται και λαμβάνει μέρος στο All Tomorrow's Parties που γίνεται στο Μάινχεντ (Αγγλία). 
* Το 2009 προσκαλείται για δεύτερη φορά στο All Tomorrow's Parties που γίνεται στο Σύδνεϋ και στη Μελβούρνη (Αυστραλία) και επιμελείται ο Nick Cave με τους Τhe Bad Seeds και τους Dirty Three.
 Η λύρα του Ψαραντώνη εκτίθεται σήμερα στο Musical Instrument Museum στο Φοίνιξ της Αριζόνα (ΗΠΑ) όπου και προβάλλεται video με τον ίδιο να παίζει τη λύρα του.Στην Ελλάδα, ανάμεσα στους πρώτους που τον ανακαλύπτουν, είναι ο Μάνος Χατζιδάκις ο οποίος θεσπίζοντας ένα ειδικό βραβείο για "μια ισχυρή και ιδιότυπη μουσική προσωπικότητα που παίζει λύρα και ονομάζεται Ψαραντώνης", τον βραβεύει ως τον "Πρώτο λυράρη της Ελλάδας" στον Μουσικό Αύγουστο που οργανώνει το 1979 στα Ανώγεια.Μέσα στη μουσική του Ψαραντώνη ζει η πανάρχαια μυθολογία της Κρήτης. Είτε μιλά για τον Δία, είτε για την κατασκευή της πρώτης λύρας από τον μυθικό βοσκό Χαντίπερα, είτε για τους Κουρήτες, είτε εκφράζει με τη λύρα του αυτό που αισθάνεται ως ζωντανό μύθο της πατρίδας του, ο Ψαραντώνης επικυρώνει με τη φυσική παρουσία του και με την τέχνη του τους πανάρχαιους μύθους της Κρήτης. Γιατί ο Ψαραντώνης ζωντανεύει τους μύθους όχι μόνο με τη δεξιοτεχνία του αλλά και με την πίστη του σε αυτούς καθώς τους προσεγγίζει "με λογισμό και μ' όνειρο", πιστεύοντας στη σύγχρονη παρουσία και στην ενέργειά τους. Η κατακόρυφη, κοφτή δοξαριά του παραπέμπει στις απότομες κορυφές και στις κοφτές πλαγιές των βουνών της Κρήτης. Στο λυρικό ψιθύρισμα της λύρας του αναδύεται η "γλυκότη" απ' το μουρμούρισμα των κουτσουναριών, το κελάιδισμα των πουλιών και τον ήχο του φιαμπολιού των βοσκών του Ψηλορείτη. 
Έτσι, στη μουσική του Ψαραντώνη ακούς άλλοτε τρεχούμενα νερά που κελαρύζουν, άλλοτε τα μοναχά δεντρά που ανεμοδέρνονται, κι άλλοτε "τη βοή που εβγάνει η γης, ο αέρας και μουγκρίζει" όπως το είπε ο Κορνάρος. Κι ακόμη, είναι στιγμές που οι απότομες δοξαριές του σε σέρνουν έως την άκρη του γκρεμού: "Εκεί που σμίγουν οι καιροί, εκεί που συναντιούνται". Κι εκεί όπου μπορεί, αν ακούς το δεύτερο και το τρίτο στρώμα της μουσικής, να δεις τον "μέγα τράγο", όπως τον είδε ο Άγγελος Σικελιανός, "ορτό" σ' ένα βράχο πάνω απ' το αγριεμένο πέλαγο...Νέος μαζί και πανάρχαιος, ο Ψαραντώνης έχει τη δυναμική του ραψωδού και με την αλευτέρωτη δύναμή του στον αυτοσχεδιασμό κατορθώνει να δημιουργεί την ατμόσφαιρα του δέους, της ταραχής και του ρίγους, όπως ακριβώς οι μεγάλοι μουσικοί της τζαζ. 
Βαθύς γνώστης και πραγματικός λάτρης της παράδοσης μα και από τη φύση του απείθαρχος και ανήσυχος, απρόοπτος και αποκαλυπτικός, ο Ψαραντώνης θεωρείται σήμερα ως ο τολμηρός, αλλά συγχρόνως και ο στοχαστικός ανανεωτής της παράδοσης - ένα ζωντανό απόσταγμα αρχέγονων μαζί και σύγχρονων μουσικών ιστορήσεων. 
Με το σημερινό δισκάκι επιστρέφουμε στα Κρητικά ακούσματα με τον καλύτερο τρόπο μιας και αναφερόμαστε στον πολύ αγαπητό Ψαραντώνη. Αυτός και ο Ross Daly έχουν δώσει μια ξεχωριστή "νότα" της Κρητικής μουσικής παράδοσης (γενικά της μουσικής) όχι μόνο στην Ελλάδα και στους ομογενείς αλλά παγκόσμια.
 (Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής) .
Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)