613. RCA VICTOR 51g 3697 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΚΙΡΛΙΜΠΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 1966

Δερμιτζάκης Ιωάννης (Δερμιτζογιάννης)- Σολιδάκης (Κιρλίμπας) Γιάννης RCA VICTOR 51g 3697 Σαν τη ματιά σου πιο γλυκιά - Σητειακές κονδυλιές 1966- 45rpm- 7''

 

«Ο Γιάννης Σολιδάκης ή Κιρλίμπας γιος του Παναγιώτη Σολιδάκη γεννήθηκε στη Μαρωνιά Σητείας το 1894 και έζησε όλη τη ζωή του στη Μαρωνιά.
Από νεαρής ηλικίας πήρε στα χέρια του τη λύρα και έφερε πάνω της ατόφια τη μουσική παράδοση της περιοχής του και ιδιαίτερα τις κοντυλιές του Φοραδάρη. Η λύρα, στα χέρια του Κιρλίμπα, φορτωμένη με τόσο πλούσιο υλικό, έβγαζε προς τα έξω με ένα ιδιαίτερο τεχνικό τρόπο και μελωδικό άκουσμα την μουσική του. Στη λύρα, ήταν ο «Κιρλίμπας» στην περιοχή του πασίγνωστος, φημισμένος λυράρης και περιζήτητος και στην ευρύτερη περιοχή. Πολλοί νεότεροί του οργανοπαίχτες τον πλησίαζαν για να «κλέψουν» κάτι από την τεχνική του και τις κοντυλιές του. Κατασκεύαζε εξ άλλου και μόνος του τα όργανά του.

Σε κάποια μεγαλύτερη ηλικία, πήρε στα χέρια του και το βιολί στο οποίο μετέφερε το ρεπερτόριό του στη λύρα, αλλά και τις κοντυλιές του Στρατή Καλογερίδη που ήταν μεγαλύτερός του κατά 11 χρόνια. Και το βιολί στα χέρια του, δεν του χάλασε χατίρι. Με γλύκα και ιδιαίτερη εκφραστικότητα ερμήνευσε και έβγαλε προς τα έξω τα συναισθήματα του βιολάτορα. Διατήρησε και με το νέον όργανο τη φήμη του που πέρασε έξω από τα όρια της επαρχίας αλλά και του Νομού. Πολλές φορές πήρε προσκλήσεις από φορείς συλλογής και μελέτης της παραδοσιακής μουσικής στις οποίες ανταποκρίθηκε και έδωσε συνεντεύξεις με το βιολί και τη λύρα του.

Σημαντικός από τους πρωτομάστορες που έδρασαν τον 20ο αιώνα και έχουν αφήσει ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στη μουσική της Ανατολικής Κρήτης (όπως π.χ. οι Γιάννης Δερμιτζάκης, Μανώλης Περράκης ή Χαρκιάς, Νίκος Ρεμπελάκης κ.ά.) έπαιζε και λύρα και βιολί. Φυσικά, αν κάποιος θα μπει στην λογική να ελέγξει εάν και κατά πόσον οι παραπάνω αναφερθέντες μουσικοί ήταν ή όχι εντός του μουσικού ιδιώματος της Ανατολικής Κρήτης θα διαπιστώσει πως όσο και ιδεολογικό αλλά και μουσικό/υφολογικό φορτίο αν κουβαλούν αυτά καθεαυτά τα μουσικά όργανα, το τελικό αποτέλεσμα κρίνεται περισσότερο από τον τρόπο χρήσης του οργάνου και όχι μόνον από το είδος ή τη μορφή του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι δυνατόν να εξομοιωθούν πλήρως...

Χαρακτηριστικές είναι οι μαντινάδες που εμπνεύστηκε και διατύπωσε στο βιβλίο του «Κρητικές Μαντινάδες - 1968» ο περίφημος στη στιχουργία, το τραγούδι μα και τεχνίτης στο βιολί και τη λύρα Δερμιτζογιάννης-Γιάννης Δερμιτζάκης, για τον Κιρλίμπα:

- Τη λύρα σου πρωτάκουσα κι ήμουν παιδί, στ’ αφτιά μου
κι οι κοντυλιές που έπαιζες βάψαν τα σωθηκά μου.
- Γι’ αυτό στο νου μου το ’βαλα κι είπα ν’ αποφασίσω,
τις μελωδίες πού ’παιζες στον κόσμο να σκορπίσω.
- Κι έκατσα και κουράστηκα τη λύρα για να μάθω,
καλό μ’ αυτό εγνώριζα κι όχι κακό θα πάθω.

- Γι’ αυτό Κιρλίμπα μάθε το δεν θα καθυστερήσω,

με δίστιχα που σε υμνούν θά σ’ αποθανατήσω.
- Γιατί ’σουνα στα νιάτα σου ένα λαμπρό αστέρι
κι όλος ο κόσμος τό ’ξερε εκείνο το σεφέρι.
- Μά ’σουν μπερμπάντης, κουμαρτζής π’ άλλο δεν είχε ταίρι
και την εγλέντας τη ζωή χειμώνα καλοκαίρι.
- Και αν δεν έκαμες λεφτά την γλέντας τη ζωή σου,
κι έκαμες εις τον κόσμο αυτό πάντα την όρεξή σου.
- Αυτά σου κάμανε καλό, όπως μου τό ’πες Γιάννη,
γιατί ’βγαλες καλά παιδιά μπάρε στο μεϊντάνι.
- ΄Εβγαλες δίσκους κι έπαιξες τσ’ όμορφες κοντυλιές σου
κι αιώνες θα ακούονται Κιρλίμπα οι δοξαριές σου.

Ο Γιάννης Σολιδάκης έφυγε από τη ζωή, με το βιολί και τη λύρα του, το έτος 1977, αλλά ο απόηχος της μουσικής του έμεινε στον τόπο του και εμπνέει τους νέους βιολάτορες και λυράρηδες.

Το 2010 κυκλοφόρησε από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λασιθίου το βιβλίο Μουσικοί της Αυγής αφιερωμένο στον λυράρη της Μαρωνιάς Γιάννη Σολιδάκη ή Κιρλίμπα γραμμένο από τον Γιώργη Λαγκαδινό. Η έκδοση περιλαμβάνει και ένα CD με μουσική καταγραφή των έργων του λυράρη.»

Κάποια δισκάκια είναι πιο δύσκολο να βρεθούν σε σχέση με άλλα. Ένα από αυτά είναι και το σημερινό. Παρόλο που κόπηκε στο όνομα του Δερμιτζογιάννη, λογικό αφού γράφει τους στίχους και τραγουδάει, λύρα παίζει ο Κιρλίμπας και αυτό του δίνει κάτι σε σχέση με όλα τα άλλα δισκάκια του Δερμιτζάκη. Το αξιοπερίεργο είναι ότι παίζει τη λύρα σαν να είναι βιολί. Εξαιρετικά δύσκολο το εγχείρημα αλλά το έχει. Βάζει και δοξάρι με γερακοκούδουνα και ξεφεύγει.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).