373. HIS MASTER'S VOICE A.O. 2938 ΧΑΛΚΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ- ΧΑΛΚΙΑΣ ΦΩΤΙΟΣ 1950

Χαλκιάς Αναστάσιος (Χαλκιόπουλος Τάσος)- Χαλκιάς Φώτιος HIS MASTER'S VOICE A.O. 2938 Βασιλαρχόντισσα (Τσάμικο) - Μια ωραία βοσκοπούλα (Συρτό στα τρία) 1950- 78rpm- 10''

«Η Βασιλαρχόντισσα είναι ένα γνωστό, παραδοσιακό ηπειρώτικο τραγούδι. Αυτό που δεν είναι σε πολλούς γνωστό είναι το ποια είναι η ιστορία του και τελικά ποια είναι η Βασιλαρχόντισσα. Ήταν κόρη του Κουλάκη Αβέρωφ, αδερφού του Εθνικού Ευεργέτη Γ. Αβέρωφ και πρώτη ξαδέρφη του δημάρχου Βλαχλεϊδη.Η Ευδοκία λοιπόν απήχθη τον Ιούλιο του 1884 από τις ληστοσυμμορίες του Βαγγέλη Τόκου και του Θύμιου Γάκη.

Στα 1884, στο Μέτσοβο, ο νεαρός Φλέγκας πέρασε μπροστά στην εκκλησία του χωριού από το «Κουλτούκι», όπου κάθονταν μόνο οι προεστοί, ενώ κατά τη συνήθεια του τόπου έπρεπε, ως παρακατιανός, να λοξοδρομήσει και να μην περάσει μπροστά τους. Επειδή το πέρασμά του αυτό θεωρήθηκε απρέπεια και περιφρόνηση, σηκώθηκε ένας απ΄ αυτούς, ο προύχοντας Ν. Αβέρωφ, ο οποίος τον χαστούκισε.

Ο Φλέγκας μετά τη χειροδικία, είπε στον Αβέρωφ: «Θα μου το πληρώσεις πολύ ακριβά». Φέροντας βαριά την προσβολή, βγήκε στο κλαρί και ενώθηκε με την συμμορία του Θύμιου Γάκη από το Μεσούντα της Άρτας. Για να εκδικηθεί, μαζί με τους ληστές στις 31 Ιουλίου 1884 απήγαγαν, μαζί με μια ξαδέλφη της, τη θυγατέρα του Ν. Αβέρωφ, Ευδοκία (Δούκω) Τζοανοπούλου, η οποία για ταίριασμα του τραγουδιού φέρεται ως Βασιλαρχόντισσα (βασίλισσα και αρχόντισσα). Στην επιχείρηση έλαβαν μέρος εκτός από τον αρχιληστή Θύμιο Γάκη, δωδεκαμελής συμμορία με τους ληστές Μήτσο Κουρκούτα και Μήτρο Γαλάνη από το Μυρόφυλλο Άρτας.

“Τρεις περδικούλες κάθονταν, ψηλά στην Τσούκα Ρόσια
η μια τηράει τα Γιάννενα κι η άλλη το Ζαγόρι,

Στον Άγιγιώργη, Δούκω μου, στη Γκούρα να μη βγείτε
ακαρτερεί η κλεφτουριά, Δούκω, κυρά Δούκω μου,
Τακοβαγγέλης καρτερεί μαζί κι ο Θυμιογάκης.
Την προδοσιά την έκαμε, Δούκω, κυρά Δούκω μου,
ο Γιώργης Ντάλας σ’ έδωκε, αυτός σε πρόδοσε.
Ήταν μια μέρα πίσημη, μία γιορτή μεγάλη
όλος ο κόσμος στο χορό, όλοι μικροί μεγάλοι,
κι η Δούκω τότες έβγαινε μαζί με τη Λενούσιω,
κατά την Γκούρα τράβηξαν, πέρα κατά τις μπάλτες
κι οι κλέφτες την αγνάντευαν ψηλά από τ’ Αλούνια.
Στάχτη απάνου έρριξαν, αντάρα και ντουμάνια
τη Δούκω τότες άρπαξαν μαζί με τη Λενούσιω”.

Μαζί με τη Δούκω, την μονάκριβη κόρη του άρχοντα Νικολάκη Αβέρωφ, νιόπαντρη με τον Στέργιο Τζωαννόπουλο, αιχμαλώτισαν και τη Λενούσιω του Θοδωρή, όμορφη γυναίκα, κι αυτή νιόπαντρη τότε με τον Γιώργη Καραγιάννη, στην τοποθεσία και με τις συνθήκες που αναφέρει το δημοτικό τραγούδι.
Απ’ την πρώτη μέρα οι κλέφτες με γράμμα τους, που στείλανε στο Νικ. Αβέρωφ ξέκοψαν το παζάρι: “Το βάρος της Δούκως σε χρυσό και το βάρος της Λενούσιως σε ασήμι”.

Χρόνια πολλά ο Στέργιος Βράκας ήταν ο επιστάτης του Αβέρωφ, αφοσιωμένος στο αφεντικό του, και άνθρωπος της απολύτου εμπιστοσύνης του.

Αυτόν διάλεξε ο Κουλάκης για να συγκεντρώσει όσο πιο γρήγορα μπορούσε το ποσό της ξαγοράς. Ξαπόλησε λοιπόν τον Βράκα στα Τρίκαλα, Καρδίτσα και Γιάννινα. Σ’ αυτά τα μέρη είχε μεγάλα τσιφλίκια και δικούς του ανθρώπους, που πρόθυμα θα άνοιγαν το κεμέρι τους να τον βοηθήσουν.
Στις 17 μέρες ο Νικολάκης φόρτωσε το θησαυρό σε μουλάρια και τον συνόδεψαν ως τη Βάλια Κάλντα, όπου ήταν το ληστρικό λημέρι, ο Νικόλας Μήτσιας κι ο Κυριάκος Τέτσιος, μπεσαλήδες άνθρωποι.

“Δεν είναι κρίμα κι άδικο δεν είναι κι αμαρτία,
νάναι η Βασίλω σ’ ερημιά, σε κλέφτικα λημέρια,
να στρώνει μπάτσες στρώματα κι οξυές προσκεφαλάκια.
Τακοβαγγέλης τη ρωτά και τη συχνοξετάζει,
κι ο Θυμιογάκης στο πλευρό σιγά την κουβεντιάζει:

Σήκω, Βασίλω μ’, κι έφεξε, και πάει η πούλια γιόμα,
σήκω να πάρεις τον καφέ τ’ αφράτο παξιμάδι
να σου περάσει ο καϋμός να φύγει η στεναχώρια
κι η ξαγορά μας έρχεται σε μούλα φορτωμένη”

Για την απελευθέρωση των γυναικών οι ληστές -ζήτησαν και πήραν- χρυσάφι όσο το βάρος της Ευδοκίας (84 οκάδες) και ασήμι όσο το βάρος της συγγένισσας.

Οι ληστές μετά την απαγωγή κατέφυγαν στο πυκνοδάσος της Βάλια Κάλντα και σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή στην περιοχή Περτουλίου Τρικάλων.

Ο Γάκης που το πραγματικό του όνομα ήταν Βασίλης Αδάμος και καταγόταν από τη Μεσούντα Άρτας, έζησε για δέκα ακόμα χρόνια ως παράνομος, μέχρι το 1894 που συνελήφθη και οδηγήθηκε σε δικαστήριο των Ιωαννίνων κατόπιν προδοσίας, και δικάστηκε σε ισόβια δεσμά.

Γλίτωσε τη θανατική ποινή χάρη στην ίδια τη Δούκω, η οποία κατέθεσε πως της είχε φερθεί άψογα κατά την διάρκεια της αιχμαλωσίας της και την προστάτεψε

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο Γάκης μετά την απόδοση χάριτος, κατέφυγε με τη βοήθεια των Χατζηγακαίων στο Παπασλί της Μ. Ασίας, όπου παντρεύτηκε την κόρη του εκεί δημάρχου, Παναγιώτη Κλάρα, Ευαγγελία. Κατά τη Μικρασιατική εκστρατεία βοήθησε με όλες του τις δυνάμεις τον Ελληνικό Στρατό. Σκοτώθηκε το 1919 πολεμώντας τους Τούρκους στη Μικρασιατική Εκστρατεία.

Ωρε δεν είναι κρίμα κι άδικο,
Βασιλαρχόντισσα.
Δεν είναι κι αμαρτία να ειν’ η Βασι-
μωρέ να ειν’ η Βασίλω η Βάσω, σ’ ερημιά; Ωρε να ειν’ η Βασιλω σ’ ερημιά,
Βασιλαρχόντισσα.
Σε κλέφτικα λημέρια να στρώνει πε-
μωρέ να στρώνει πεύκα η Βάσω, στρώματα. Ωρε να στρώνει πεύκα στρώματα,
Βασιλαρχοντισσα.
Κι οξιές προσκεφαλάκια κι ο Θύμιος Γα-
μωρέ κι ο Θύμιος Γάκης Βάσω μ’, φώναξε. Ωρε κι ο Θύμιος Γάκης φώναξε,
Βασιλαρχόντισσα.
Από ψηλή ραχούλα, για σήκω Βα-
μωρέ για σήκω Βάσω απάνω, κι έφεξε.

Η Ευδοκία ή αλλιώς Βασιλαρχόντισσα όπως την θέλει η λαϊκή μούσα, μετά το θάνατό της και με τη διαθήκη της έγινε ευεργέτιδα. Το πιο μεγάλο μέρος της περιουσίας της το κληροδότησε στο Ορφανοτροφείο Γεώργιου Σταύρου, στην αποκατάσταση άπορων κοριτσιών του Μετσόβου αλλά και σε άλλα ιδρύματα που είχαν ανάγκη.»

Στο σημερινό γραμμοφωνικό δίσκο η υπόθεση είναι των Χαλκιάδων. Την Βασιλαρχόντισσα την τραγουδάει εξαιρετικά ο Φώτης με συνοδεία το κλαρίνο του Τάσου. Εκτός από τον Φώτη Χαλκιά, την έχουν τραγουδήσει επίσης ο Σωτήρης Στασινόπουλος, ο Μήτσος Αραπάκης και ο Κώστας Κίτσος (πρώτη δισκογράφηση του Κίτσου το 1920 σε δίσκο Panhellenion Αμερικής ). Στη δεύτερη πλευρά του δίσκου ένα συρτό στα τρία, κλασικό Ηπειρώτικο. Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

372. ODEON GA 1344 ΚΟΥΦΙΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ- ΜΑΥΡΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ 1928

Κατσούλης (Κουφιανός) Νικόλαος- Μαυροδημητράκης Σταύρος ODEON GA 1344    Μαλεβιζιώτικος (Κρητικό) - Πηδηχτό Ηρακλειώτικο (Κρητικό) 1928- 78rpm- 10''

 

Ο Νικόλαος Κατσούλης ή, Κουφιανός (βλέπε και ανάρτηση 106), γεννήθηκε το 1877 στο Μουρί, μια γειτονιά του Κουφού Κυδωνίας Χανίων. Μεγαλούργησε με την λύρα του, άφησε εποχή, άφησε μιμητές και μαθητές σε όλη την Κρήτη. Ο Νίκος ο Κατσούλης που από τον τόπο καταγωγής του, ονομάστηκε “Κουφιανός”.
Πολλοί μελετητές και ερευνητές της μουσικής μας παράδοσης τον κατατάσσουν στην υψηλότερη θέση των λυράρηδων που άκμασαν μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. 1928 και ο Νίκος Κατσούλης ή Κουφιανός, ξεκινάει τη δισκογραφική του "περιπέτεια" σε ηλικία 50 χρονών και αφού έχει διαγράψει λαμπρή πορεία στα χανιώτικα δρώμενα. Παράλληλα έχει μεγαλώσει 7 παιδιά, τρία δικά του και τέσσερα της χήρας συζύγου του, άλλα έχασε το γιο του Γρηγόρη στη μικρασιατική εκστρατεία όπου πήγε ως εθελοντής, γι'αυτο και για αρκετά χρόνια δεν έπαιζε.

Ο Χαρίλαος ηχογράφησε δίσκους και εντυπωσίασε, ο Καντέρης έβαλε την λύρα στα “σαλόνια”, ο Καραβίτης και ο Λαγός έδωσαν φρέσκια πνοή στην μουσική της κεντρικής Κρήτης, ο Ροδινός αποθεώθηκε με τον τραγικό του θάνατο, ο Κουφιανός όμως, έβαλε θεμέλια, έσκαψε το χωράφι, το έσπειρε με νότες, τεχνικές, δοξαριές, καινοτομίες.
Αξεπέραστη τεχνική για εκείνη την εποχή. Ο Ροδινός, ξημεροβραδιαζόταν δίπλα του για να τον παρατηρεί στο παίξιμο του. Ο Καραβίτης, ο Μουζουράκης, ο Χαρίλαος, συχνοί θαμώνες στα γλέντια του, αλλά και στα “ιδιωτικά” μαθήματα κατόπιν.
Από ότι καταλαβαίνουμε, ναι, ο Κουφιανός δίδαξε. Δίδαξε την τέχνη του οργάνου, δίδαξε όμως και την γνήσια μουσική έκφραση. Γνώστης, όχι μόνο των τοπικών μουσικών ιδιωμάτων, αλλά ως μανιώδης εραστής της κρητικής μουσικής, ταξίδευε σε όλο το νησί, ερχόταν σε επαφή με καλλιτέχνες άλλων περιοχών, ώστε να μαθαίνει και τα μουσικά είδη όλης της Κρήτης. Αυτός, μαζί με τον Ανδρέα Μαριάνο κυρίως, κράτησαν ανόθευτες τις γνήσιες μελωδίες του αυθεντικού Πεντοζαλιού.

Έπαιξε σε όλο τον νομό Χανίων, αλλά και σε περιοχές της υπόλοιπης Κρήτης. Στην Αθήνα, εμφανιζόταν συχνά, ακόμα και σε συναυλίες, όπως το 1930 και 1932 στο θέατρο Αλάμπρα με τον σαντουριέρη, τον Λουκά Μπέρτο. Το 1938 αντιπροσώπευσε την Κρήτη στο Καλλιμάρμαρο στάδιο Αθηνών, μαζί με τον Γιώργη Κουτσουρέλη και το χορευτικό συγκρότημα από τα Παλαιά Ρούματα Κισάμου. Φίλος του Ελευθερίου Βενιζέλου, ήταν ο αγαπημένος λυράρης του Εθνάρχη και συχνά έπαιζε στο σπίτι του και στη λέσχη Φιλελευθέρων. Ο άλλος αγαπημένος μουσικός του Βενιζέλου, ήταν ο Γιώργης Μαριάνος.
Δισκογραφικά, το έργο του Κουφιανού είναι μικρό, δυσανάλογο της καλλιτεχνικής του εμβέλειας. Μην ξεχνάμε όμως τις δυσκολίες εκείνης της εποχής και την πρωτόγονη κατάσταση της δισκογραφίας.
Συνεργάστηκε με πολλούς καλλιτέχνες, όπως ο λαγουτιέρης Μπερτομανώλης από τα Πλακάλωνα Κισάμου, ο Ανδρέας και μετέπειτα ο Γιώργης Κουτσουρέλης, ο Φραγγέδης από τις Βουκολιές, αλλά και οι σαντουριέρηδες Τσεσμές και Μπέρτος.
Ο Κουφιανός, δεν έκανε απλά διασκευές. Άφησε σαν δώρο στην μουσική μας παράδοση, τον δικό του σκοπό, την δική του δημιουργία: Τον κλασσικό Χαλεπιανό συρτό, μια από τις ωραιότερες μελωδίες.
Δεν είναι παράλογο να πούμε ότι σήμερα το όνομα του παραπέμπει σε έναν θρύλο. Και στην πραγματικότητα, αυτός είναι ο Κουφιανός. Ένας θρύλος της λύρας, της κρητικής μουσικής. Ένας άνθρωπος, για τον οποίο θα έπρεπε σήμερα “κάποιοι” να πίνουν νερό στο όνομα του….και ο νοών….

“Ήτανε στα Χανιά ο Νίκος ο Κουφιανός, έπαιζε την ωραιότερη λύρα στην Κρήτη”
Γεώργιος Μαριάνος.

“Δεν ήταν απλά ένας λυράρης, ήταν ένας μουσικολόγος της κρητικής μουσικής”.
Κ.Παπαδάκης “Ναύτης”.
“Έπαιζε σε μια ταβέρνα στα Χανιά και ο μαγαζάτορας είχε βγάλει καρέκλες και στον δρόμο για να χωρέσει ο κόσμος. Ο Καρεκλάς για κανά μήνα δεν έλειπε από εκεί, τον ξεπατίκωνε στα κόλπα”. Γεώργιος Μουζουράκης.

“Και στο όργανο ήτονε άσος και στο τραγούδι του αψεγάδιαστος”.Νικολής Χάρχαλης.

“Θυμάμαι με πολύ νοσταλγία την εποχή της συνεργασίας μας, ήταν ο Κουφιανός ένα πραγματικό στολίδι για την μουσική μας παράδοση”. Γιώργης Κουτσουρέλης

Αυτά και άλλα πολλά έχουν ειπωθεί από τα ιερά τέρατα της μουσικής μας για τον τρανό Κουφιανό.
Λυράρης, καλλιτέχνης, τραγουδιστής υψηλού επιπέδου για εκείνα τα χρόνια της παρουσίας του. Ο θρυλικός Κουφιανός έφυγε από την ζωή το 1947.

Στο λαούτο, σύμφωνα με την έρευνα του βιβλίου ¨Μίλιε μου Κρήτη απ΄τα παλιά¨ είναι ο Σταύρος Μαυροδημητράκης για τον οποίο έχουμε κάνει αναφορά σε παλαιότερες  αναρτήσεις.
Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

371. PANIVAR PA-400 ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ ΡΟΔΑΜΑΝΘΟΣ- ΚΑΚΛΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ 1972

Ανδρουλάκης Ροδάμανθος- Κακλής (Κακλιδάκης) Μανώλης PANIVAR PA-400 Νάταν ανώτερος Θεός (Συρτός) - Μια πέτρα κτίζω δυο χαλάς (Κοντυλιές) 1972- 45rpm- 7''

Ροδάμανθος με Κακλή στο σημερινό δισκάκι. Από τα κλασικά καλλιτεχνικά δίδυμα της Κρητικής μουσικής. Η μαντινάδα στο ¨Νάταν ανώτερος Θεός¨ από τις ομορφότερες. Τόσο η λύρα του Ροδάμανθου όσο και η φωνή του Κακλή σε δυο πολύ όμορφες συνθέσεις. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία σε παλαιότερες αναρτήσεις (πάνω αριστερά έχει μηχανή αναζήτησης στην αρχική σελίδα του blog, οπότε μπορείς εύκολα να βρεις ότι περιέχει). Η παραπάνω φωτογραφία από δίσκο LP των δυο καλλιτεχνών με παρέμβαση στο χρώμα (αφαίρεση) και στη φανέλα του Ροδάμανθου που δεν βρέθηκε ένας χριστιανός να του πει κλείσε το πουκάμισο  φαίνεται.

Γεννήθηκε στον Οψυγιά Αμαρίου και τα πρώτα του ακούσματα στη μουσική τα απέκτησε από το συγχωριανό του Στέλιο Κουτάκη, έναν υπέροχο λυράρη που χάθηκε πρόωρα στην περίοδο της κατοχής από πνευμονία. Το πρώτο του μουσικό όργανο ήταν ένας χοχλιός με τον οποίο έπαιζε τη λεγόμενη "μπουκόλυρα" (είχε πάρει ένα κέλυφος από χοχλιό και φυσούσε μέσα βγάζοντας ήχους που θύμιζαν λύρα).

Από μικρός ασχολήθηκε με τη λύρα και δεν είχε συμπληρώσει ακόμα τα έντεκα όταν πρωτόπαιξε σε γάμο. Το βασικό του επάγγελμα ήταν ράφτης και μάλιστα για μια δεκαετία (1955-1965) το ραφείο του τον κράτησε μακριά από τα γλέντια. Το 1965 ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο, τον οποίο διαδέχτηκαν πολλοί με δικές του συνθέσεις αλλά και παραδοσιακά κομμάτια. Έχει σημαντική δισκογραφική παρουσία με αποκορύφωμα τη δεκαετία του 70 και τη συνεργασία του με το Μανώλη Κακλή και την ιδιαίτερα γόνιμη συνεργασία τους.

Ο Ροδάμανθος όπως τον φωνάζει μέχρι και σήμερα όλη η Κρήτη, θεωρείται πλέον από τους κλασσικούς της λύρας .

Γεννήθηκε στην Επισκοπή Ρεθύμνου και ασχολείται επαγγελματικά με το λαούτο από το 1969. Από πολύ νεαρή ηλικία είχε την τύχη να ζήσει από κοντά σ' ένα γλεντζέδικο ζωντανό περιβάλλον γεμάτο ακούσματα μουσικά, γνήσια παραδοσιακά, όπως του Μπαξεβάνη και του Νίκου του Μανιά. Οι δύο αυτοί λαγουτιέρηδες τον επηρέασαν βαθύτατα.
Η τεχνική τους στο λαούτο και η έκφραση στο τραγούδι καθόρισαν την πορεία του νεαρού τότε καλλιτέχνη, ο οποίος πολύ γρήγορα σημείωσε τεράστια πρόοδο και εξέλιξη και μέχρι σήμερα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εκφραστές της κρητικής μουσικής παράδοσης. Ιδιαίτερα στο τραγούδι διακρίθηκε για την ερμηνεία του που την υπογράμμιζε μοναδικά η εξαιρετική "κρητική" χροιά της φωνής του.

Έχει να παρουσιάσει πλούσια δισκογραφία και συνεργασίες με μεγάλους καλλιτέχνες όπως Νίκος Μανιάς, Ροδάμανθος Ανδρουλάκης, Ζαχ.Μελεσσανάκης, Θαν. Σκορδαλός, κ.α. και ανελλιπή ζωντανή παρουσία στα κρητικά κέντρα του νησιού, της Ελλάδας γενικότερα αλλά και του εξωτερικού. Η δεκαετία του 70 και του 80 θεωρούνται οι κορυφαίες στην καριέρα του Μ. Κακλή και ιδιαίτερα οι δισκογραφικές του συνεργασίες με το Ροδάμανθο και το Μελεσσανάκη.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

370. FIDELITY 7325 ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ- ΣΚΑΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΜΑΝΟΥΔΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1964

Παπαδάκη Δέσποινα- Σκαλίδης Ιωάννης (Σκαλιδογιάννης)- Μανουδάκης Βασίλης FIDELITY 7325  Πονεμένη Κρήτη (Μοιρολόι) - Χανιώτικα συρτά 1964- 45rpm- 7''

Στο σημερινό δισκάκι η Δέσποινα Παπαδάκη μετέπειτα Σκαλίδη με τον Σκαλιδογιάννη στη λύρα και τον Βασίλη Μανουδάκη στο λαούτο. Όπως διαβάζουμε και παρακάτω το έργο των συγκεκριμένων καλλιτεχνών έχει ηθογραφικό περιεχόμενο. Οπότε δεν μπορεί να λείψει αναφορά στο Βενιζέλο και όχι μόνο (βλέπε και παλαιότερες αναρτήσεις).

Ο Γιάννης Σκαλίδης (βλέπε ανάρτηση 20, 56, 121, 214 και 243) γεννήθηκε το 1927 και καταγόταν από τη Μικρή Γωνιά του  Δήμου Ρεθύμνου, ζούσε στην Ηλιούπολη Αττικής και είχε πολύ μεγάλο δισκογραφικό έργο με ηθογραφικό περιεχόμενο, θέματα από τη ζωή της Κρητικής υπαίθρου, σατυρικά, κ.ά.  Σε αρκετές δισκογραφικές δουλειές του τον συνόδευε η σύζυγός του Δέσποινα, αλλά και ο γιος τους Στέλιος. Ο Γιάννης Σκαλίδης ήταν δάσκαλος της κρητικής λύρας καθώς δίδασκε την τέχνη του αρκετά χρόνια σε Κρητικούς της Αττικής. Ο Γιάννης Σκαλίδης με την σύζυγό του Δέσποινα είχαν δημιουργήσει ένα εξαιρετικό καλλιτεχνικό ζευγάρι στον χώρο της Κρητικής Μουσικής, από τα κορυφαία καλλιτεχνικά ζευγάρια στην Κρήτη, με πολλές επιτυχίες και πολλές εμφανίσεις, ακόμη και στο εξωτερικό, όπου ζούσαν Κρήτες.

Έχει συνεργαστεί με τους Μανουδάκη Βασίλη, Μαράκη Γιάννη, Κλειδουχάκη Ανδρέα, Σιροκάκη Δημοσθένη, Σκαλιώτη Βασίλη (κλαρίνο- βλέπε ανάρτηση 20 ίσως και στη σημερινή στην εισαγωγή του Μοιρολογιού), Κακουλάκη Φάνη και Κούτρα Ιωάννη (κλαρίνο).

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

369. LIBERTY L-171 ΜΗΤΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ- ΑΝΕΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 195X (Ηχογράφηση 1953)

Μηττάκη Γεωργία- Ανεστόπουλος Γιώργος LIBERTY L-171 Την αγάπη μου την κλέψανε (Συρτός) - Η Παναγιώτα (Τσάμικο) 195X (Ηχογράφηση 1953)- 78rpm- 10''

 

Στο σημερινό γραμμοφωνικό δίσκο το κλασικό δίδυμο του δημοτικού τραγουδιού Μηττάκη- Ανεστόπουλος, σε δυο τραγούδια που ηχογραφήθηκαν (και κυκλοφόρησαν σε Odeon GA-7788) στην Ελλάδα, αλλά κυκλοφόρησε και στην Αμερική, πιθανότατα στα τέλη της δεκαετίας του 50. Απίστευτο το παίξιμο του Ανεστόπουλου, σε δυο σκοπούς με την βοήθεια της ορχήστρας στου Σπύρου Περιστέρη. Αναφορά και στους δυο καλλιτέχνες έχει γίνει σε παλαιότερες αναρτήσεις.  

«Η Γεωργία Μηττάκη γεννήθηκε το 1911 στον Αυλώνα Αττικής, στη περιοχή Λιεμούσι. Ήταν κόρη του Ευάγγελου Κουρουμπέτση και της Όλγας Φίστη. Τους πρώτους σκοπούς, τους τραγούδησε μικρό κορίτσι στις πλαγιές της Βένιζας και του Άι-Γιώργη, όπου εργαζόταν σαν όλα τα παιδιά της εποχής, για να βοηθήσει την οικογένειά της. Μεγάλη επιρροή άσκησε επάνω της ο Γεώργιος Σαμπάνης (Λεμπέσης) ένας καλλιεργημένος άνθρωπος της εποχής, απόφοιτος του Σχολαρχείου και καλλίφωνος ψάλτης στο Ναό του Αγίου Δημητρίου που της δίδαξε και βασικά πράγματα πάνω στο δημοτικό τραγούδι και την βυζαντινή μουσική, τον οποίο η Μηττάκη, θυμόταν και τιμούσε πάντοτε όταν επέστρεφε στον Αυλώνα.
Το 1929 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα στη συνοικία Ψυρρή, το 1934 παντρεύεται τον Γεώργιο Μηττάκη, από την Κρήτη, παίρνει το επίθετό του και αρχίζει την λαμπρή καριέρα της σαν τραγουδίστρια που κράτησε για 30 ολόκληρα χρόνια. Σαν χαρακτήρας ήταν ανοιχτόκαρδη, εύθυμος άνθρωπος που της άρεσε η διασκέδαση, η καλή παρέα, ισχυρά δεμένη με την οικογένεια και τους συγγενείς της, δυναμική και πεισματάρα, παίρνοντας τη ζωή της στα χέρια της, προσόν σπάνιο για γυναίκα της εποχής της. 

Τραγούδησε και μεσουράνησε για παρά πολλά χρόνια σε κέντρα παραδοσιακής μουσικής στην Αθήνα και κυρίως στο ιστορικό πλέον κέντρο παραδοσιακής μουσικής ''Ο ΕΛΑΤΟΣ'' που βρίσκεται στην Αθήνα, πλατεία Λαυρίου, κάτω από την Ομόνοια, πλαισιωμένη από πλειάδα διάσημων τραγουδιστών και οργανοπαικτών όπως ο Νίκος Καρακώστας, ο Κώστας Γιαούζος, ο Γιώργος Ανεστόπουλος, ο Γιάννης Κούπας κ.ά. 
O ιδιοκτήτης του ΕΛΑΤΟΥ, κος Κώστας Κούρτης, το 1994, σε συνέντευξή του στο περιοδικό ''πάλκο'' και σε ερώτηση του δημοσιογράφου του περιοδικού, ''ποιούς καλλιτέχνες από αυτούς που τραγούδησαν στο παραπάνω μαγαζί συμπαθούσατε περισσότερο'' ανέφερε: «Ιδιαίτερα συμπαθούσα την Γεωργία Μηττάκη, που την θεωρώ τη μεγαλύτερη τραγουδίστρια του είδους. Ήταν μεγάλη καλλιτέχνης και υπέροχος άνθρωπο». Η Γεωργία τραγούδησε κυρίως δημοτικά τραγούδια αλλά έκανε ένα ''πέρασμα'' κι από Σμυρναίϊκα και Ρεμπέτικα τραγούδια των συνθετών Σπύρου Περιστέρη, Στέλιου Παντελίδη, Κώστα Σκαρβέλη, Παναγιώτη Τούντα και άλλων συνθετών της δεκαετίας του 1930. 

Χαρακτηριστικό είναι ότι τραγούδησε το πρώτο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη «Σ’ ένα τεκέ μπουκάρανε». Στο τραγούδι αυτό ο Τσιτσάνης αφιερώνει στην Γεωργία Μηττάκη ένα στίχο, που η ίδια τραγουδάει: ''...και η Γεωργία η τρανή με κέφι και μεράκι, σαμπαχαδάκι έλεγε με φίνο μπουζουκάκι...'' ενώ παρακάτω στο ίδιο τραγούδι, ο Τσιτσάνης της φωνάζει: ''γειά σου Γεωργία μερακλού!!''. Το τραγούδι αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των τεράστιων δυνατοτήτων της φωνής της Μηττάκη, το μπρος-πίσω της φωνής της, σα να την στέλνει πίσω, μέσα στο λαρύγγι και αμέσως να την ξαναφέρνει μπροστά. Το είδος τραγουδιού στο οποίο διακρίθηκε ήταν το δημοτικό της Στερεάς Ελλάδας, το οποίο και λάτρευε αφού ήταν συνδεδεμένο με τον Αυλώνα, τον τόπο καταγωγής της. Μεγάλη της επιτυχία ήταν το καλαματιανό "Μου παρήγγειλε το αηδόνι'', το ηρωικό ''γριά Τζαβέλαινα'' κ.α. που έχουν κάνει το γύρο της Ελλάδας.

Στην αρχή της δεκαετίας του 50 πραγματοποιεί ταξίδι στην Αίγυπτο και στα τέλη της δεκαετίας του 1950 με αρχές του 1960 πραγματοποιεί δύο ταξίδια στην Αμερική, όπου και αποθεώνεται από τους Έλληνες ομογενείς.  Την ίδια επίσης περίοδο πραγματοποιεί μερικές ενδιαφέρουσες ηχογραφήσεις επίσης στην Αμερική. Στον Αυλώνα είχε τραγουδήσει στο πανηγύρι της Αγίας Τριάδας στο κέντρο ''Ο Κουλουφάκος'' που ανήκε στον Γιώργο Πατσουλέ. Οι παλιότεροι Αυλωνίτες, σύγχρονοί της, την αποθέωναν με την φράση "γειά σου Γούλια!!!''. Το 1965 κάνει τις τελευταίες της ηχογραφήσεις πριν αποσυρθεί για λόγους υγείας. 
Η Γεωργία Μηττάκη άφησε την τελευταία της πνοή στο πατρικό της που σώζεται ακόμη, στον Αυλώνα στις 28 Φεβρουαρίου 1977.

Ο Γιώργος Ανεστόπουλος γεννήθηκε στην Αρκίτσα Φθιώτιδας το 1904. Ήταν ο πρώτος κλαριντζής της περιοχής. Πριν παίξει κλαρίνο έπαιζε φλογέρα. Αυτοδίδακτος στο κλαρίνο. Λίγα πράγματα έμαθε από άλλους. Στα δεκαπέντε του χρόνια είχε αρχίσει να μαθαίνει την τέχνη του. Άρχισε από τους γάμους και τα πανηγύρια και γρήγορα έγινε γνωστός και σε άλλα διαμερίσματα της χώρας. Συνόδευσε εκατοντάδες ερμηνευτές και ερμηνεύτριες δημοτικών τραγουδιών. Όλοι τους τον προτιμούσαν γιατί προσαρμοζόταν εύκολα στη φωνή του ερμηνευτή. Ήταν συνεπής στη δουλειά του. Αναμφίβολα μαζί με τον Νίκο Καρακώστα ήταν στην πρώτη γραμμή της παλιάς γενιάς. Είχε εντελώς δικό του τρόπο παιξίματος. Διασκέδασε για πολλές δεκαετίες τους φίλους του δημοτικού τραγουδιού με το γλυκό παίξιμό του. Πέθανε το 1979.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

368. PARLOPHON B.21647 ΠΕΡΠΙΝΙΑΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ- ΕΣΚΕΝΑΖΗ ΡΟΖΑ 1932

Περπινιάδης Στέλιος (Στελλάκης)- Εσκενάζη (Εσκενάζυ- Εσκινάζι- Σκινάζι- Τουρκατζού- Ζαρντινίδη) Ρόζα (Ροζίτα- Σάρα- Ροζαλία) PARLOPHON B.21647 Το Προσφυγάκι - Μεγαρίτισσα (Μπάλος) 1932- 78rpm- 10''

 

«Ο Στελλάκης (Στέλιος) Περπινιάδης γεννήθηκε στην Τήνο στις 14 του Μάη 1899 και έφυγε από τη ζωή στις 4 του Σεπτέμβρη 1977.  Ο πατέρας του ήταν Τηνιακός και η μάνα του από τη Χίο. Το όνομά του το πήρε μετά από τάμα των γονιών του στον άγιο. Ήταν το ενδέκατο παιδί που γέννησε η μάνα του και το μοναδικό που επέζησε μετά από οχτώ συνεχόμενους θανάτους γεννημένων παιδιών της οικογένειας.

Ο παππούς του, πατέρας της μάνας του, ήταν αγρότης, ιδιαίτερα καλλίφωνος και ψάλτης στην εκκλησία στα Μεστά Χίου.

Σε βρεφική ηλικία, είχε δεν είχε συμπληρώσει ο Στελλάκης ένα χρόνο ζωής, η οικογένειά του μεταναστεύει προς αναζήτηση καλύτερης τύχης στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου ανθούσε τότε η ελληνική παροικία. Εκεί θα μείνει μέχρι το 1906. Ο πατέρας του ανοίγει  μπαρ αλλά οι δουλειές δεν πάνε καλά. Έτσι η οικογένεια εγκαταλείπει την Αλεξάνδρεια και φτάνει στην Κωνσταντινούπολη.

Στην Πόλη η κατάσταση για την οικογένεια ομαλοποιείται. Ο Στελλάκης θα βγάλει έξι τάξεις από τις οχτώ που είχε τότε το σχολείο, όμως όχι χωρίς προβλήματα. Για να βοηθήσει την οικογένεια δουλεύει  δίπλα στον πατέρα του πουλώντας ψωμί από σπίτι σε σπίτι. Το μεροκάματο ξεκινούσε από τα χαράματα και τελείωνε στις εννιά. Ο Στελλάκης φτάνει κάθε μέρα στο σχολείο έχοντας χάσει την πρώτη ώρα και έρχεται αντιμέτωπος με τη σκληρότητα του δασκάλου του που συχνά τον δέρνει μπροστά στους συμμαθητές του.

Από παιδί του αρέσει η εκκλησία. Πηγαίνει τακτικά και στέκεται δίπλα στους ψάλτες όπου δειλά δειλά αρχίζει να δοκιμάζει τη φωνή του. Δίπλα σε φημισμένους ψάλτες της εποχής εκείνης παίρνει τα πρώτα μαθήματα βυζαντινής μουσικής.

Το 1919 με την απόβαση των ελληνικών στρατευμάτων στη Σμύρνη ο Στελλάκης επιστρατεύεται και στέλνεται στο μέτωπο. Λόγω μιας πάθησης που παρουσιάζεται στα μάτια του μετά από κάποιες εξαντλητικές πορείες, κρίνεται από επιτροπή ως βοηθητικός και παραμένει στη Σμύρνη μέχρι την καταστροφή. Εκεί έρχεται σε επαφή με το ρεμπέτικο. Συχνάζει στις μπυραρίες της πόλης όπου εμφανίζονται πρωτοπόροι του είδους, όπως ο Βαγγέλης Παπάζογλου, ο Σπύρος Περιστέρης, ο Κώστας Νούρος. Ο Στελλάκης εντυπωσιάζεται από τον τρόπο που ο σπουδαίος Νούρος ερμηνεύει βυζαντινούς αμανέδες, που του θυμίζουν τα παιδικά του χρόνια όταν έψελνε στο νησί.

Μετά την καταστροφή καταφεύγει πρόσφυγας στη Χίο κι από εκεί φτάνει στον Πειραιά. Παλεύοντας να επιβιώσει ανάμεσα σε χιλιάδες πρόσφυγες που κατακλύζουν τις περιοχές πέριξ του μεγάλου λιμανιού, πιάνει ένα σπιτάκι στην Κρεμμυδαρού, όπως ονομαζόταν τότε η Δραπετσώνα, στον Άγιο Διονύση, και δουλεύει σε χρωματοπωλείο. Η αγαπημένη του ενασχόληση να ψέλνει συνεχίζεται, αυτή τη φορά στην Αγία Ζώνη.

Το 1925 γνωρίζεται με τον σπουδαίο δεξιοτέχνη του σαντουριού Μανώλη Μαργαρώνη (πατέρα της επίσης σπουδαίας πιανίστα Ευαγγελίας Μαργαρώνη, συνεργάτιδας επί σειρά ετών του Βασίλη Τσιτσάνη) που εντυπωσιάζεται από τη φωνή του και τον προτρέπει ν’ αγοράσει κιθάρα και να τον ακολουθήσει επαγγελματικά. Δουλεύει σε κέντρα τραγουδώντας και παίζοντας κιθάρα, δίπλα στο Μαργαρώνη και άλλα μεγάλα ονόματα της εποχής. Η ζωή του Στελλάκη αρχίζει ν’ αλλάζει με θεαματικούς ρυθμούς.

Μέσα στην ίδια χρονιά, το 1929, ο Στελλάκης θα γνωρίσει δυο μυθικά ονόματα – τεράστιες αξίες του ρεμπέτικου, τον μουσικοσυνθέτη (και στιχουργό) Παναγιώτη Τούντα και τον Δημήτρη Σέμση (Σαλονικιός) σπουδαίο δεξιοτέχνη του βιολιού και δημιουργό πολλών τραγουδιών. Ακούγοντάς τον ο Τούντας ενθουσιάζεται από το εύρος και τη μουσικότητα της φωνής του και του γράφει τα πρώτα του δυο τραγούδια. «Το κουκλί της Κοκκινιάς» και «Στον Ποδονίφτη μια όμορφη μικρούλα», ηχογραφούνται στο αθηναϊκό ξενοδοχείο «Τουρίστ»  συνοδεία λαϊκής ορχήστρας που αποτελούν ο Δημήτρης Σέμσης (Σαλονικιός)  βιολί, ο Δημήτρης Αραπάκης τσέμπαλο και ο Δημήτρης Κυριακίδης κιθάρα.

Την ίδια χρονιά ο Στελλάκης εντάσσεται στη δισκογραφική εταιρεία «Κολούμπια», που έχει για μαέστρο τον Δημήτρη Σέμση (Σαλονικιός) και αρχίζει να συνεργάζεται πιο στενά με τον ίδιο και με τον Τούντα, ερμηνεύοντας τραγούδια και άλλων μεγάλων δημιουργών, όπως ο Βαγγέλης Παπάζογλου, ο Γιοβάν Τσαούς, ο Κώστας Σκαρβέλης, ο Κώστας Καρίπης κ.ά.

Εκείνη την εποχή το μπουζούκι δεν έχει κάνει την εμφάνισή του στη δισκογραφία  και στο τραγούδι πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν το βιολί και το σαντούρι, ενώ ψηλά στην προτίμηση του κόσμου βρίσκονται οι αμανέδες. Σπουδαίοι τραγουδιστές εκείνης της περιόδου ο Κώστας Νούρος, ο Αντώνης Νταλγκάς (πραγματικό επώνυμο Διαμαντίδης), ο Κώστας Ρούκουνας, η Ρόζα Εσκενάζι, η Ρίτα Αμπατζή, ο Καρίπης κ.ά.

Το 1930 γνωρίζεται με τον σπουδαίο ερμηνευτή του ρεμπέτικου Γιώργο Κάβουρα που ακόμα εμφανίζεται στη δισκογραφία και στα μαγαζιά ως οργανοπαίχτης και όχι ως τραγουδιστής, με τον οποίο συνεργάζονται σε κέντρο που διατηρεί ο ίδιος ο Στελλάκης στην Κοκκινιά.

Ο Στελλάκης τρέφει μεγάλη εκτίμηση για τον Γιοβάν Τσαούς του οποίου ηχογραφεί μεταξύ άλλων τις επιτυχίες (με στίχους του Στελάκη): «Μέρα και νύχτα περπατώ», «Ελένη η ζωντοχήρα» και άλλα τραγούδια.

Το αστέρι του Στελλάκη μεσουρανεί στην «Κολούμπια». Με την τραγουδιστική αξία του, τις γνώσεις και την προσωπικότητά του αποχτά λόγο και δύναμη και φυσικά το δικαίωμα της επιλογής. Ηχογραφεί συνεχώς τραγούδια, όλα κατόπιν δικής του έγκρισης, χωρίς να διστάσει να κάνει δεύτερη φωνή σε τραγουδιστές μικρότερης εμβέλειας, γεγονός που αναμφισβήτητα «μιλάει» για τον χαρακτήρα του και την προσωπικότητα του. Δεν υπάρχει συνθέτης που να μην τον θέλει για αποκλειστικό τραγουδιστή του. Όμως ο Στελλάκης είναι αυτός που επιλέγει.

Γίνεται ο κύριος ερμηνευτής των τραγουδιών του Βαγγέλη Παπάζογλου, για τον οποίο θα μιλάει μέχρι το τέλος της ζωής του με απεριόριστο θαυμασμό και εκτίμηση.

Ο Βαγγέλης Παπάζογλου εκτός από ένας βαθύτατα ευαίσθητος και εμπνευσμένος δημιουργός, υπήρξε άνθρωπος με αρχές που τις υπηρέτησε πιστά και τις υπερασπίστηκε ακόμα και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Στο απόγειο της επιτυχίας του προτίμησε να σταματήσει να ηχογραφεί τραγούδια, παρά να διαπραγματευτεί το περιεχόμενό τους με τους λογοκριτές της φασιστικής δικτατορίας του Μεταξά. Ο ίδιος αργότερα, στην Κατοχή, όταν ο λαός της Αθήνας και άλλων πόλεων θερίζεται από την πείνα, κόντρα σε κάθε «λογική» αρνείται να παίζει «για τους φχαριστημένους και τους μαυραγορίτες», όπως έλεγε και γίνεται παλιατζής.

Στελλάκης και Παπάζογλου συνεργάζονται στενά και σύμφωνα με τον πρώτο, μόνο όταν κάποιο τραγούδι δεν «του πήγαινε», με τη σύμφωνη γνώμη και των δυο δινόταν σε άλλον τραγουδιστή να το πει. Ηχογραφούν μαζί μεγάλες επιτυχίες όπως «Η μπαμπέσα», «Αργιλές» («Αργιλέ μου παινεμένε»), «Ζουρλοπαινεμένης γέννα», «Η φωνή του ναργιλέ» («Πέντε χρόνια δικασμένος»), «Οι λαχανάδες» («Κάτω στα λεμονάδικα»), «Νικοκλάκιας», «Βάλε με στην αγκαλιά σου» και άλλα. Ο «Αργιλές» είναι το αγαπημένο τραγούδι του Στελλάκη από τη συνεργασία του με τον Βαγγέλη Παπάζογλου:

«Μίλα και συ καλάμι μου, δερβίση μου κι αλάνι μου
τι θα γενεί το χάλι μου, πες μου κι εσύ καλάμι μου,
καλέ μου…»

Το 1936 θα λάβουν χώρα δυο σημαντικά ιστορικά γεγονότα που θα σημαδέψουν την πορεία του Στελλάκη Περπινιάδη: Ο θάνατος του Ελευθερίου Βενιζέλου και η εγκαθίδρυση της μεταξικής δικτατορίας. Στις 18 του Μάρτη πεθαίνει ο Βενιζέλος βυθίζοντας σε θλίψη τους πολυάριθμους ψηφοφόρους-οπαδούς του. Το γεγονός εμπνέει δημιουργούς του ρεμπέτικου να γράψουν τραγούδια. Ο Στελλάκης ερμηνεύει το τραγούδι «Τον Βενιζέλο χάσαμε» σε μουσική Σταύρου Παντελίδη και στίχους Κώστα Καρίπη, καθώς και τη σύνθεση του Παναγιώτη Τούντα «Ο καημός της κυρα Κώσταινας» που σύμφωνα με τον μελετητή του ρεμπέτικου Παναγιώτη Κουνάδη, πρόκειται για «αλληγορικό τραγούδι, στο οποίο η κυρα-Κώσταινα συμβολίζει την Ελλάδα» που γράφτηκε «με αφορμή τον θάνατο του Ελευθερίου Βενιζέλου (…)προσαρμόζοντας στίχους πάνω στη μελωδία της “Πασαλιμανιώτισσας”».

Την ίδια χρονιά ο Στελλάκης ερμηνεύει τη θρυλική «Βαρβάρα» του Παναγιώτη Τούντα, ένα σατιρικό τραγούδι που θα διωχτεί και απαγορευτεί λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του από τη φασιστική δικτατορία του Μεταξά, που από τις 4 του Αυγούστου απλώνει τις βαριές αλυσίδες της πάνω από τις ελευθερίες και τα δικαιώματα του λαού μας. Το τραγούδι περιγράφει τον «έκλυτο» νυχτερινό βίο μιας κυρίας της «υψηλής» τάξης, προκαλεί πάταγο στη συντηρητική κοινωνία της εποχής και γνωρίζει εκτός των άλλων τεράστια εμπορική επιτυχία, πουλώντας δεκάδες χιλιάδες δίσκους. Οι αριστοτεχνικά δομημένοι με σεξουαλικά υπονοούμενα στίχοι του «διεγείρουν» τα όργανα του φασιστικού καθεστώτος που εξαπολύουν πογκρόμ σε σπίτια και μαγαζιά κατάσχοντας και καταστρέφοντας χιλιάδες αντίτυπα και μοιράζοντας παντού πρόστιμα. Ο Τούντας ως δημιουργός του τραγουδιού αλλά και υπεύθυνος ηχογραφήσεων της «Κολούμπια», σέρνεται σε δίκη που μονοπωλεί το ενδιαφέρον του κόσμου και συρρέει στο δικαστήριο. Από τους βασικούς μάρτυρες στη δίκη ο Στελλάκης Περπινιάδης, καταθέτει κατόπιν συνεννόησης με την υπεράσπιση του Τούντα  ότι ήταν υποχρεωμένος βάσει συμβολαίου να ερμηνεύσει το τραγούδι, καθώς και ότι δεν το θεωρεί άσεμνο αλλά απλά προκλητικό.

Ο ίδιος δεν συμφωνεί με τις φήμες ότι το τραγούδι απαγορεύτηκε επειδή δήθεν αναφερόταν στην κόρη του φασίστα δικτάτορα Μεταξά,  Λουκία (Λουλού) Μεταξά – Μαντζούφα, διαβόητη επικεφαλής του γυναικείου τμήματος της «Εθνική Οργανώσεως Νεολαίας» – ΕΟΝ. Η «Βαρβάρα» απαγορεύεται, ο Τούντας καταδικάζεται με βαρύ χρηματικό πρόστιμο και θεσπίζεται επιτροπή λογοκρισίας που θα γίνει ορκισμένος εχθρός του ρεμπέτικου κι οτιδήποτε θυμίζει Σμύρνη και γενικότερα ανατολή.

Την περίοδο πριν το πόλεμο ο Στελλάκης γνωρίζεται και συνεργάζεται σε πολλά τραγούδια (ως πρώτη ή δεύτερη φωνή) με τους συνθέτες που δίνουν τον ρόλο του πρωταγωνιστή στο μπουζούκι: Βασίλης Τσιτσάνης, Στέλιος Χρυσίνης, Δημήτρης Γκόγκος – Μπαγιαντέρας, Σπύρος Περιστέρης, Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Μάρκος Βαμβακάρης και αργότερα οι Γιώργος Μητσάκης, Μανώλης Χιώτης κ.ά.

Κάνει ντουέτα με μεγάλες ερμηνεύτριες όπως η Ιωάννα Γεωργακοπούλου και η Μαρίκα Νίνου και ερμηνευτές όπως ο Γιώργος Κάβουρας, ο Δημήτρης Περδικόπουλος, κ.ά.  Κάνει δεύτερη φωνή στη «Νόστιμη μαυροματού» δίπλα στο Μάρκο Βαμβακάρη αλλά και σε τραγούδια που ερμηνεύει ντουέτο με τον σπουδαίο ερμηνευτή Στράτο Παγιουμτζή. Σ’ ένα χώρο όπου ανθεί η ματαιοδοξία και περισσεύουν οι ανταγωνισμοί, ο τεράστιος Στελλάκης δεν «τσιγκουνεύεται» ν’ αναγνωρίσει την τεράστια αξία του Στράτου Παγιουμτζή, τον οποίο αποκαλεί «μεγαλύτερη φωνή που έχει βγει ποτέ», λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «στο λαιμό του είχε φωλιές με αηδόνια».

Ανάμεσα στις πολλές εκτελέσεις τραγουδιών άλλων συνθετών, ο Στελλάκης έβρισκε το χρόνο να δημιουργεί δικά του τραγούδια, γράφοντας κυρίως στίχους αλλά και μουσική. Τους περισσότερους στίχους όπως έχει πει ο ίδιος τους έδινε σε συνθέτες φίλους ή συνεργάτες του. Ένα από τα πιο γνωστά τραγούδια που ο ίδιος εμφανίζεται ως συνθέτης είναι η «Γάτα» σε στίχους Νίκου Μάθεση που αναφέρεται σε μια εντυπωσιακή γυναικεία  κατάκτηση του δεύτερου. Χαρακτηριστικό του τραγουδιού που γνώρισε μεγάλη επιτυχία στην εποχή του και συγκαταλέγεται στα κλασικά του είδους, η μίμηση της γάτας στην εισαγωγή από τον Στέλιο Χρυσίνη. Άλλα τραγούδια με συνθέτη ή στιχουργό τον Στελλάκη Περπινιάδη είναι το μπροστά από την εποχή του «Ψευτοφιλία», το ριζοσπαστικό για τότε,  για τις θέσεις που εκφράζει για τους μάγκες και τη μαγκιά «Μάγκες μου συμμορφωθείτε», τα «Δυο καρπούζια σ’ ένα χέρι» και «Μια κόρη στην ακρογιαλιά», το πασίγνωστο «νησιώτικο» «Μάτια σαν και τα δικά σου», η «Καλυβιώτισσα» και άλλα.

Ο Στελλάκης Περπινιάδης εκτός από σπουδαίος ερμηνευτής του ρεμπέτικου και λαϊκού τραγουδιού, και οργανοπαίχτης, υπήρξε ένας ολοκληρωμένος καλλιτέχνης μεγάλου διαμετρήματος, που γνώρισε καθολική αποδοχή. Οι γνώσεις του για τη βυζαντινή μουσική και το ρεμπέτικο, η συγκροτημένη προσωπικότητά του με θέση και άποψη για την Τέχνη του, και ο χαρακτήρας του, εκτός από το να διανύσει μια πορεία άξια θαυμασμού, τον έκαναν έναν άνθρωπο ιδιαίτερα αξιόλογο και σημαντικό, που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στα μουσικά πράγματα, κατακτώντας πανάξια τη δική του χρυσή σελίδα στο βιβλίο του λαϊκού μας πολιτισμού.»

Στο σημερινό γραμμοφωνικό δίσκο (Parlophone του 1932), Στελλάκης Περπινιάδης με το ¨Προσφυγάκι¨ στην πρώτη πλευρά και η Ρόζα Εσκενάζη με την ¨Μεγαρίτισσα¨ στην δεύτερη. Για την Ρόζα Εσκενάζη έχουμε αναφερθεί σε παλαιότερες αναρτήσεις (201, 305) οπότε το βάρος έπεσε στον Περπινιάδη.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).