228. ODEON DSOG 2661 ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΜΑΝΟΥΔΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ- ΣΑΠΟΥΝΤΖΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ- ΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ- ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ 1961

Μουντάκης Κώστας (Μουντόκωστας)- Μανουδάκης Βασίλης- Σαπουντζάκης Μιχάλης- Κυριακάκης Βασίλης- Μουντάκης Νίκος ODEON DSOG 2661 Ένα πουλί θαλασσινό (Ριζίτικο Κρητικό τραγούδι επιτραπέζιο) - Έφθασε ο πόνος στην καρδιά (Περαματιανός συρτός) 1961- 45rpm- 7''

«Στις 10 Φεβρουαρίου του 1926 στο χωριό Αλφά Μυλοποτάμου Ρεθύμνης, γεννήθηκε και μεγάλωσε ένας άνθρωπος στον οποίο η Κρήτη και οι Κρητικοί οφείλουν πάρα πολλά.
 Ο λόγος για τον Κώστα Μουντάκη. Βαφτίστηκε στην ιερά Μονή Αρκαδίου στο Ρέθυμνο.
Τρεις μόλις μήνες μετά την γέννησή του τον Απρίλιο του 1926, έφυγε από την ζωή ο πατέρας του, Νικόλαος Μουντάκης γνωστός και ως «Κελαϊδής».
Ο πατέρας του υπήρξε δεινός χορευτής και τραγουδιστής και σίγουρα μετέφερε τα γονίδια αυτά στον Κώστα που δυστυχώς όμως, δεν τον γνώρισε ποτέ. Η μητέρα του λεγόταν Καλλιόπη και ήταν από το γένος των Καλλιγιάννηδων. Αξίζει να πούμε ότι η οικογένεια Μουντάκη έχει τις ρίζες της στο χωριό Καλλικράτης Σφακίων.
Στον Καλλικράτη ζούσε ο προπάππους του Κώστα Μουντάκη, Μανούσος που υπήρξε πρωτοπαλίκαρο του Χατζημιχάλη Νταλιάνη και σκοτώθηκε πολεμώντας τους Τούρκους στο Φραγκοκάστελλο στην Επανάσταση του 1827.

Αφού τελείωσε το Δημοτικό το 1938 και πέτυχε στο ημιγυμνάσιο Πανόρμου, δεν μπόρεσε να συνεχίσει τις σπουδές του εξαιτίας της δύσκολης οικονομικής κατάστασης που βρισκόταν η οικογένεια του. Η μητέρα του αψηφώντας τα προβλήματα που υπήρχαν, μεγάλωσε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα επτά της παιδιά.

Το 1941 σε ηλικία 15 ετών ο Κώστας Μουντάκης, έπαιζε λύρα και τραγουδούσε στο καφενείο του χωριού του. Λίγο αργότερα όταν μπόρεσε μόνος του να κρατήσει ένα ολόκληρο γάμο χρίστηκε και επίσημα λυράρης.
Την πρώτη του λύρα την απέκτησε σε ηλικία 17 ετών το 1943, αφού έδωσε για αντάλλαγμα ένα αρνί και πέντε οκάδες τυρί. Για να βγάλει τα προς το ζην δούλεψε μαζί με έναν πλανόδιο μικροπωλητή. Από την εμπειρία του αυτή, μετά από κάποια χρόνια έγραψε ένα από τα πιο γνωστά τραγούδια του, με τίτλο «Ο Πραματευτής».

Στο χωριό του την Αλφά, την εποχή που ξεκινούσε να μαθαίνει τα μυστικά της λύρας, υπήρχαν πολλοί αξιόλογοι καλλιτέχνες μεταξύ των οποίων: ο Στουμπούρης (νονός του Κώστα Μουντάκη), ο Νικήστρατος Μουντάκης (αδερφός του Κώστα Μουντάκη), ο Δημήτρης Καφφάτος (Δάσκαλος του Κώστα Μουντάκη), ο Νίκος Καλλιγιάννης κ.α.

Ο Κώστας Μουντάκης κατετάγη στη χωροφυλακή σε ηλικία 22 ετών το 1948. Υπηρέτησε στα Χανιά, στα Σφακιά και στην Αθήνα.
 Την περίοδο από το 1950 μέχρι το 1952, είχε αποσπαστεί στο ιδιαίτερο γραφείο του Σοφοκλή Βενιζέλου. Αργότερα παραιτήθηκε και αναγκάστηκε να εργαστεί στο Εργοστάσιο Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια.
Παράλληλα προσπαθεί να προωθήσει την Κρητική μουσική μέσω της ραδιοφωνίας που είχε τη μεγάλη δύναμη στην προβολή της παραδοσιακής μουσικής κάτω από την άγρυπνη επίβλεψη του Σίμωνα Καρρά.

Αφού πέρασε από την αυστηρή κριτική επιτροπή του Ε.Ι.Ρ. (Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) μαζί με τον Γιώργη Βυζιργιαννάκη (Βυζιργιάννη) στο λαούτο αρχίζουν εκπομπές στο πρόγραμμα του Σίμωνα Καρρά, προβάλλοντας την Κρητική Μουσική στο Πανελλήνιο.
Μέσα στα επόμενα χρόνια ακολουθεί μια τεράστια πορεία δισκογραφικών εκδόσεων, με αποτέλεσμα ο Μουντόκωστας να καθιερωθεί ως ένας από τους περισσότερο ηχογραφημένους λυράρηδες της Κρητικής μουσικής.»

Ακόμα ένα δισκάκι από τον Μουντόκωστα (βλέπε αναρτήσεις 53,72,86,115,152,175 και 204). Στο λαούτο μαζί του ο Χανιώτης Βασίλης Μανουδάκης (βλέπε αναρτήσεις 183,195 και 214) από Μάλεμε. Στις ετικέτες, πράγμα πρωτόγνωρο για την Odeon έχουν κάνει λάθος και αναφέρουν ¨Μανουσάκης¨.

Αρχές της δεκαετίας 60 (1961) και ο Μουντάκης έχει τις διασυνδέσεις και τις παρέες του στο νομό Χανίων από την συνεργασία του με τους Κουτσουρέληδες και από την υπηρεσία του στη χωροφυλακή Χανίων. Με καταγωγή από Σφακιά ο ίδιος και με το όνομα Μουντάκης να υπάρχει σε αρκετές περιοχές του νομού Χανίων.

Στο ριζίτικο ¨Ένα πουλί θαλασσινό¨, συμμετέχουν (συνοδεύουν) όπως διαβάζουμε και από τις ετικέτες, ο Μιχάλης Σαπουντζάκης, ο Βασίλης Κυριακάκης και ο Νίκος Μουντάκης.

Βιογραφικά στοιχεία για τους δυο πρώτους δεν κατάφερα να βρω.

Ο Νίκος Μουντάκης με καταγωγή από Κίσσαμο (Καστέλι) Χανίων συμμετέχει στο ριζίτικο (σύμφωνα με πληροφορίες του Γιώργου Βαβουλέ- πολλά ευχαριστώ για τον χρόνο του) σε νεαρή ηλικία. Δούλευε στην υπηρεσία αρχαιολογίας. Στην παρακάτω φωτογραφία είναι ο μικρός κάτω δεξιά.

Στο στούντιο ηχογράφησης του Σταματάκη Γιάννη (βλέπε φωτογραφία παρακάτω), που ηχογράφησαν αρκετά κρητικά σχήματα, τον συναντάμε ως συνθέτη (στην κασέτα ¨Το νησί των Μεγάλων¨ με τον Κουνελομιχάλη) και λαϊκό τραγουδιστή (με το ¨Ναυάγιο της Φαλκονέρας¨). Είχε γράψει αρκετά τραγούδια αλλά δυστυχώς δεν κατάφεραν να τα διασώσουν. Πέθανε σε ηλικία 80 ετών. Περισσότερες πληροφορίες και διορθώσεις σε βιβλίο που θα κυκλοφορήσει σύντομα.

Στους μαθητές μου, στο μάθημα της ερευνητικής διαδικασίας τους εξηγώ ότι η έρευνα (ακόμα και σε επαγγελματικό επίπεδο), ουσιαστικά δεν τελειώνει ποτέ. Ήρθε λοιπόν ο Ιωάννης Παπαδάκης (διαχειριστής του blog sαdentrepese) να με επιβεβαιώσει και να μας προσφέρει τις παραπάνω πληροφορίες και φωτογραφίες που αφορούν τον Νίκο Μουντάκη. Τον ευχαριστώ πολύ όπως και τον Γιώργο Βαβουλέ που μας έφερε σε επικοινωνία.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

Επειδή απέκλεισαν το βίντεο από το youtube, ακούστε το από το blog παραπάνω.

 

227. DORE K-85 ΠΑΤΣΗΣ ΛΑΚΗΣ- ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΜΑΤΖΙΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 1965

Πάτσης Λάκης- Χαρισιάδης Ιωάννης- Ματζιόπουλος (Μαντζόπουλος) Ιωάννης DORE K-85 Στο Μπισδούνι βράζουν ρύζι (Ηπειρώτικος συρτός στα δύο) - Άϊντε να πάμε πέρα μωρ' Ελένη 1965- 45rpm- 7''

Ο Γιάννης Χαρισιάδης, γιος του γνωστού κλαριντζή Κίτσου Χαρισιάδη γεννήθηκε στη Κληματιά. Συνόδεψε τον πατέρα του Κίτσο σε πλήθος εκδηλώσεων, που απαιτούσαν δυο κλαρίνα. Ηχογράφησε αρκετά 45άρια και συμμετείχε σε αρκετές συλλογές με Ηπειρώτικα τραγούδια. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία δεν κατάφερα να βρω. Από το βιογραφικό του πατέρα του παρακάτω συμπεραίνουμε ότι είχε έναν εξαιρετικό δάσκαλο και πότε δραστηριοποιήθηκε μουσικά.

Ο Κίτσος Χαρισιάδης γεννιέται στις 15 Οκτωβρίου του 1889 στη Βήσσανη του Πωγωνίου και βαφτίζεται Χριστόδουλος. Σε ηλικία 10 ετών μετακομίζει στην κωμόπολη της Ζίτσας για να μάθει τα παραδοσιακά τσιγγάνικα επαγγέλματα του χαλκωματά και του μουσικού. Εκεί μαθητεύει στο πλευρό του Θανάση Γιαννόπουλου (γεννημένου το 1857), σπουδαίου μουσικού που έπαιζε λαούτο, κλαρίνο και φλογέρα. Στις αρχές του 20ου αιώνα, την εποχή που ο Κίτσος μαθαίνει κλαρίνο, το όργανο υπολογίζεται ότι δεν έχει πάνω από 70 χρόνια παρουσίας στη Ήπειρο.

Στις 25 Αυγούστου του 1910 ο Χαρισιάδης παντρεύεται την Λεμονιά Ευθυμίου στην Βελτσίτσα (Κληματιά) όπου μετακομίζει και ζει πλέον την υπόλοιπη ζωή του. Μαζί με την γυναίκα του απέκτησαν 6 παιδιά από τα οποία ενηλικιώθηκαν τα 4, η Σοφία, ο Γιάννης, η Ουρανία και η Λαμπρινή. Τα δύο άλλα, ο Βαγγέλης και η Διόχνω, πέθαναν μωρά. Για 55 περίπου χρόνια ο Κίτσος ζει την Κληματιά και παίζει σε αμέτρητα πανηγύρια, γάμους και γλέντια. Μεταξύ 1929 και 1931 ταξιδεύει στη Αθήνα όπου ηχογραφεί 24 κομμάτια για 3 διαφορετικές δισκογραφικές εταιρείες. Πεθαίνει στη Κληματιά, στα Ζιτσοχώρια στις 8 Ιανουαρίου 1968.

Στο τραγούδι ο Λάκης Πάτσης από Πρέβεζα. Εξαιρετική, χαρακτηριστική Ηπειρώτικη φωνή. Δισκογραφικά έχει εφτά 45άρια. Στο βιολί ο Μαντζόπουλος (ή Ματζιόπουλος) Γιάννης που δισκογραφικά έχει παίξει και με τον Κίτσο Χαρισιάδη. Βιογραφικά στοιχεία και φωτογραφικό υλικό για τους παραπάνω δεν κατάφερα να βρω.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

226. DECCA 31244 ΛΙΑΠΗ ΑΝΑΔΙΩΤΟΥ ΕΛΕΝΗ- ΑΝΕΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1951

Λιάπη Αναδιώτου Ελένη- Ανεστόπουλος Γιώργος DECCA 31244 Θυμάται την καλύβα της (Συρτός) - Κορίτσια μου Σουλιώτικα (Καλαματιανός) 1951- 78rpm- 10''

 

«Η Ελένη Λιάπη Αναδιώτη (βλέπε και αναρτήσεις 65 και 125) γεννήθηκε το 1924 στον Κονιάκο Φωκίδας.

Στο σχολείο ήταν άριστη μαθήτρια. Σχολείο σχολείο βοηθούσε όμως και την κυρά Ζωή σ' όλες τις δουλειές του σπιτιού, βλέπεις υπήρχαν εφτά άντρες στο σπίτι, τι να πρωτοκάνει η μάνα, αλλά πάνω απ' όλα τραγουδούσε, κάθε ώρα κάθε στιγμή, ότι κι' αν έκανε, από πολύ μικρή, τραγουδούσε, στις γιορτές, στα παρασπόρια, είχε βλέπεις το χάρισμα, είχε μια υπέροχη φωνή. Το 1932, ένας χωριανός, ο Παπαδημητρίου, έφερε στον Κονιάκο ένα γραμμόφωνο, το μοναδικό στο χωριό, κι' η Ελένη, που έμενε απέναντι, άκουγε με τις ώρες τα τραγούδια του γραμμοφώνου, τα κατέγραφε στο παιδικό της μυαλό και τα τραγουδούσε, και τα τραγουδούσε υπέροχα, όλοι είχαν να το πουν.

Όταν τέλειωσε το δημοτικό με άριστα φυσικά, ο Δάσκαλος κάλεσε τον πατέρα της και του είπε πως το κορίτσι έχει πολλές δυνατότητες και καλό θα ‘ταν να σπουδάσει, κι' ο κυρ Βαγγέλης καμαρώνοντας για την κόρη είπε στο Δάσκαλο πως κάτι θα κάνει για το κορίτσι και πως θα το ‘στελνε στην Αθήνα, όπου είχαν πάει τα μεγαλύτερα αγόρια του και δούλευαν, ενώ είχε και συγγενείς που θα νοιάζονταν για την Ελένη, η μάνα όμως ούτε ν' ακούσει δεν ήθελε, να στείλει τη μοναχοκόρη στην...ξενιτειά, κοριτσάκι πράμα, κι' ύστερα την είχε συντροφιά και..βοηθό.
Τα δύσκολα χρόνια της κατοχής βρήκαν την Ελένη στην Αθήνα, εκεί στην Άνω Ν.Σμύρνη, όπου ο πατέρας της είχε πάρει οικόπεδο, και τ' αδέρφια της είχαν τις δουλειές τους, ενώ το χάρισμα της Ελένης είχε γίνει πια πολύ γνωστό, κι' όλοι την καλούσαν στις γιορτές να τραγουδήσει, κι' η Ελένη κοριτσάκι 16χρονο τότε, άκουγε τα τραγούδια και με το πρώτο τα τραγουδούσε, χωρίς βέβαια να γνωρίζει μουσική, είχε το χάρισμα, το μουσικό..αυτί, το ένστικτο.

Η φήμη της βέβαια άρχισε ν' απλώνεται και πέρα απ' τον οικογενειακό και φιλικό περίγυρο, κι' όλοι έλεγαν πως πρέπει να την ακούσουν κάποιοι ειδικοί, και να βρει το δρόμο της, έτσι κι' έγινε. Εκεί στα 1942, ένας γνωστός μουσικός, ο Ανδρέας Χαρμαλιάς, απ' τα καλύτερα κλαρίνα της εποχής, ζήτησε να την ακούσει κι' αμέσως της πρότεινε να την πάει στο Ραδιοφωνικό σταθμό να την ακούσουν, έτσι κι' έγινε, πήγαν την άκουσαν κι' ενθουσιάστηκαν, έτσι άρχισε η συνεργασία της με το Ελληνικό Ραδιόφωνο, όπου γνώρισε και τον παλαιστή τον Θανάση Καμπαφλή, που τραγουδούσε δημοτικά τραγούδια και άρχισε να εμφανίζεται στις εκπομπές παραδοσιακής μουσικής του Σίμωνα Καρά, που είχε τακτικές εκπομπές Δημοτικού τραγουδιού στο ραδιόφωνο, ενώ το όνομά της είχε γίνει πια πολύ γνωστό στους κύκλους του Δημοτικού τραγουδιού, η φωνή της άρεσε πολύ κι' άρχισαν να την  πλησιάζουν και να της γίνονται προτάσεις για να μπει στη δισκογραφία, ενώ παρότι είχε πάμπολλες προτάσεις δεν τραγούδησε επαγγελματικά σε μαγαζιά, ήταν επιλογή της .
Είχε μπει πια η Ελένη, για καλά, στο χώρο του Δημοτικού τραγουδιού, χώρο..δύσκολο και περίεργο, όπως όλοι οι καλλιτεχνικοί χώροι, με τις προκλήσεις, τις σειρήνες και τον κίνδυνο του καλαμοκαβαλικέματος, άντεξε όμως σ' όλα αυτά, τα ξεπέρασε, γιατί είχε απέραντο πάθος για το τραγούδι, και πάνω απ' όλα είχε στέρεες βάσεις και αρχές και φυσικά είχε και τον αμύθητο θησαυρό της, την υπέροχη φωνή της.»

Στη σημερινή γραμμοφωνική πλάκα η Ελένη Λιάπη με το μουσικό ¨ταίρι¨ της, το Γιώργο Ανεστόπουλο στο κλαρίνο. Η πλάκα είναι κομμένη στην Αμερική το 1951 και το αξιοσημείωτο είναι, πέρα από την άριστη κατάσταση στην οποία διατηρήθηκε στο χρόνο, το ακουστικό κομμάτι. Δεν ακούγεται το ενοχλητικό ¨φύσημα¨ των δίσκων γραμμοφώνου. Ίσως χρησιμοποίησαν διαφορετικό υλικό που περιείχε μέρος βινυλίου. Η φωνή της Ελένης κρυστάλλινη και το παίξιμο του Ανεστόπουλου άρτιο.   

Ο φάκελος του δίσκου ¨φωτοσοπήθηκε¨ από τον Ιδομενέα και τον ευχαριστώ.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).