218. RCA 47g 2075 ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΣ (ΨΑΡΟΝΙΚΟΣ)- ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ Γ. 1960

Ξυλούρης Νίκος (Ψαρονίκος)- Ξυλούρης Ιωάννης (Ψαρογιάννης)- Μαυρογιάννης Γ. RCA 47g 2075 Νέος Γεννιανός συρτός (Πρόεδρος είμαι των παθών) - Σώσε με γιατρέ μου (Κρητικός Αμανές) 1960- 45rpm- 7''

 

«Όσο και αν φαίνεται αστείο, ο Νίκος έβγαλε για πρώτη φορά δίσκο με πολιτικό μέσο. Οι εταιρίες τότε ήταν δυο. Στη μία ήταν ο ένας σπουδαίος λυράρης (Μουντάκης) στην άλλη ο άλλος (Σκορδαλός) και δεν περνούσε τίποτα. Αφού έκανε πολλές προσπάθειες χωρίς αποτέλεσμα, χρειάστηκε να επέμβει πολιτικός παράγων και να εγγυηθεί ότι «αν δεν πουλήσει ο δίσκος του, θα τα πληρώσω εγώ».

 Οι λυράρηδες ήταν για τα πανηγύρια, τα γλέντια, τους γάμους στα χωριά.   Έπαιζε ο ένας στο καφενείο κι άλλος στο απέναντι. Είχανε κάτι μικρά μεγάφωνα και τα βάζανε ο ένας καφετζής απέναντι από τον άλλο για να δουν ποιος θα επικρατήσει. Υπήρχαν δυο ομάδες. «Μουντακικοί» και «Σκορδαλικοί». Ο Νίκος ήταν ανάμεσα. Κι επιπλέον, επειδή εγώ ήξερα, θυμάμαι του’ γραφα στα Ελληνικά πως ήτανε με την προφορά τους διάφορα ξένα τραγούδια και τα’ λεγε. Από τη Βιολετέρα μέχρι βαλς, αλλά και ¨Άσπρο μου περιστέρι, πέτα¨,¨ Άσπρες κορδέλες τα κορίτσια φοράνε¨ και αργότερα ¨Του Μπελαμή το ουζερί¨ και το ¨Να΄τανε το 21¨.

Το έψαχνε στο σπίτι με τη λύρα. Μάλιστα επειδή ακόμα τότε υπήρχαν κασετόφωνα να αποτυπώνει κάτι που βρήκε –ένα σκοπουλάκι, όπως μου’ λεγε- πολλές φορές, όταν ερχόταν από το καφενείο, δε μου μιλούσε. Έπαιζε με το στόμα του το καινούργιο κομμάτι, έπαιρνε τη λύρα κι έπαιζε μέχρι να το ¨βγάλει¨, να το αποτυπώσει στο μυαλό του. Σχεδόν δυο χρόνια μετά τον πρώτο εκείνο δίσκο των 78 στροφών, ηχογράφησε στη Φιντέλιτυ( και RCA) μια σειρά από τραγούδια σε δίσκους 45 στροφών πια.  

Μετά ήρθαν οι ηχογραφήσεις στη Music-Box. Μερικά από αυτά ηχογραφήθηκαν στο εξάμηνο που ήρθαμε στην Αθήνα το 1964 με άρρωστο το παιδί μας. Από Φλεβάρη μέχρι Ιούλιο. Πήγαινε να ¨γράψει¨ για να πάρει κάποια χρήματα. Έστω και λίγα -90 λεπτά το τραγούδι πληρωνόταν, το είχαμε ανάγκη…».

Τα παραπάνω αποτελούν αποσπάσματα από συζήτηση της Ουρανίας Ξυλούρη με τον Γιώργο Τσάμπρα.

Πρώτο 45άρι του Ψαρονίκου το 1960, μετά από το μοναδικό γραμμοφωνικό δίσκο που είχε κυκλοφορήσει με τον Κουμιώτη (θα αναρτηθεί αργότερα). Από τα πρώτα δισκάκια και της RCA που δεν ήταν ακόμα RCA Victor και έκοβε με μαύρες ετικέτες. Από τις ετικέτες παίρνουμε τις πληροφορίες: Ψαρονίκος τραγούδι και λύρα, Ψαρογιάννης λαούτο και στίχους και εδώ έρχεται βοηθητικός ο Μαυρογιάννης Γ. (πιθανότατα Γιώργος και Ανωγειανός φίλος) στον Κρητικό αμανέ ¨Σώσε με γιατρέ μου¨. Στην πρώτη πλευρά ο ¨Νέος Γεννιανός συρτός¨ που αργότερα ονομάστηκε ¨Πρόεδρος είμαι των παθών¨ γιατί αποτελούσε γλωσσοδέτη και κάποιοι έψαχναν και τον παλιό Γεννιανό.

Στα σκαναρίσματα του δίσκου (ολόκληρου με τις δυο πλευρές) ο φίλος Ιδομενέας Παπαδογιάννης από Ρέθυμνο, που είχα τη χαρά να γνωρίσω από κοντά το φετινό καλοκαίρι, μετά από τηλεφωνική γνωριμία και βοήθεια περίπου δυο χρόνων.           

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

217. HIS MASTER'S VOICE 7PG 2943 ΠΑΠΑΣΙΔΕΡΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ- ΓΙΑΟΥΖΟΣ ΚΩΣΤΑΣ 1961 (Ηχογράφηση 1934)

Παπασιδέρης Γιώργος (Παπαϊσιδώρου-Κουλουριώτης)- Γιαούζος Κώστας (Θεοφύλακτος Μουζάκης- Ζούνης) HIS MASTER'S VOICE 7PG 2943 Έβγα μανούλα μ΄ να με΄ δεις (Κλέφτικο) - Πούσουν Γκόλφω (Τσάμικο) 1961(Ηχογράφηση 1934)- 45rpm- 7''

 

Το όνομα του Γιώργου Παπασιδέρη (βλέπε περισσότερα βιογραφικά στοιχεία στις αναρτήσεις 11, 70 και 103), του Αρβανίτη από την Kούλουρη (Σαλαμίνα), είναι μύθος στο Ελληνικό τραγούδι. Ηχογράφησε 1.850 τραγούδια από το 1928 ως το 1977, τραγούδησε σε πανηγύρια και κέντρα με τους καλύτερους μουσικούς της περιόδου και σφράγισε με τη βελούδινη φωνή του δεκάδες τραγούδια-σταθμούς, που οι επερχόμενες γενιές των Ελλήνων θα ανακαλύπτουν και θα χαίρονται, έστω κι αν τα MME θα τα μεταδίδουν με το σταγονόμετρο.
H περίπτωσή του περιγράφει την πορεία του ελληνικού τραγουδιού, καταρρίπτοντας τα ψεύδη, για πρόσωπα και καταστάσεις, για διαχωρισμούς στη μουσική μας, για την ποιότητα τη διασκέδαση και πάνω απ' όλα για την εμπορική συμπεριφορά των εταιρειών δίσκων χθες και σήμερα.

Γεννήθηκε «μέσα» στο κέντρο «Πιπεριές» που διατηρούσε ο πατέρας του στην Kούλουρη και απ' όπου πέρασαν ο Mήτσος Aραπάκης, ο Δημήτρης Aτραΐδης, ο Pούκουνας. Ήταν η τέλεια μαγιά για το πλάσιμο του συνθέτη-τραγουδιστή Γιώργου Παπασιδέρη (Παπαϊσιδώρου) γιου του Χρήστου και της Αικατερίνης, τρίτου από τα εννέα παιδιά τους.
«Βαφτίστηκε τραγουδιστής το 1928 στην «Kολούμπια»! από το γείτονά του, γνωστό λαουτιέρη Σιδέρη Aνδριανό, αφού δούλεψε στα 14 χρόνια του μούτσος στο καΐκι του Γιώργη Mάθεση, για ένα χρόνο. Μετά, καραγωγεύς. Φυσικά, θα τραγουδούσε, όπως όλοι...», μας πληροφορεί ο Θανάσης Mωραΐτης.
H πρώτη προσέγγιση στη διαδρομή και το έργο του Παπασιδέρη ανατρέπει τη «μοναδικότητα» στο είδος. Ο Γιώργος Παπασιδέρης, ως το 1935 τραγουδούσε αμανέδες, δημοτικά και ύστερα ρεμπέτικα, καθώς και μερικά σμυρναίικα, μας πληροφορεί ο καλός μελετητής του. «Έλεγε τα πάντα». Πρώτο ηχογραφημένο τραγούδι ο αμανές «Έχω πολλά παράπονα στο στήθος μου γραμμένα -πότε θα 'ρθεί αυτή η στιγμή να σ' τα πω ένα-ένα».

Ο Κώστας Γιαούζος του οποίου το πραγματικό όνομα είναι Θεοφύλακτος Μουζάκης (με το παρατσούκλι “Ζούνης“) ήταν ένα από τα τέσσερα παιδιά του Γεωργίου Μουζάκη (επίσης Ζούνη) και γεννήθηκε στο Νιοχώρι της Λευκάδας  το 1884 (άλλες πηγές αναφέρουν 1896 που πιθανότατα είναι η άφιξη του στο Μαρτίνο Βοιωτίας). Στα νεανικά του χρόνια ήταν βοσκός στο οικογενειακό κοπάδι με πρόβατα και αν και αυτοδίδακτος, από νωρίς έδειξε το μουσικό του ταλέντο παίζοντας εκπληκτική φλογέρα!

Καθοριστικό σημείο της διαδρομής του ήταν η στράτευσή του σε καιρούς δύσκολους. Γιατί ανυπότακτος καθώς ήταν σαν χαρακτήρας, δεν άργησε να κηρυχθεί λιποτάκτης και ως εκ τούτου να γίνει καταζητούμενος και να καταφύγει  στα βουνά κυνηγημένος απ΄ τα αποσπάσματα. Όμως παράλληλα ήταν ερωτευμένος με την ξανθιά και πανέμορφη Αναστασία, το σπίτι της οποίας ήταν στην περιοχή της Ράχης, λίγο έξω απ΄ το Νυδρί. Παραφύλαξε λοιπόν και την συνάντησε στο πηγάδι που πήγε για νερό και της ζήτησε να τον ακολουθήσει στο βουνό, κάτι που εκείνη αρνήθηκε. Ξετρελαμένος από τον παράφορο έρωτά του και τυφλωμένος από την αίσθηση της απώλειάς της, την σκότωσε με μαχαίρι, οπότε βέβαια συνέχισε να είναι φυγόδικος και πλέον διπλά καταζητούμενος.

Τότε ήταν που έφυγε μακριά απ΄ την Λευκάδα, άλλαξε το όνομά του σε Κώστα Γιαούζο, τον τόπο καταγωγής του, ακόμα και την ημερομηνία γέννησής του. Κάποιοι μάλιστα λένε πως το επώνυμο που διάλεξε δεν το έκανε τυχαία, αλλά έχοντας σαν στόχο του της καλλιτεχνική του πορεία, ήθελε να συνδυαστεί η παρουσία του με την διασκέδαση (πάμε Γιαούζο= πάμε για ούζο!), δεδομένου πως εκείνη την εποχή το ούζο ήταν το πιο ιν  ποτό σε αυτά τα μαγαζιά.

Σαν Γιαούζος πλέον λοιπόν, κατέληξε στο Μαρτίνο της Βοιωτίας, όπου μαθήτευσε στο κλαρίνο δίπλα στον πιο διάσημο δάσκαλο εκείνης της εποχής, στον Τουρκαλβανό Σουλεημάνη. Εκεί με τις βάσεις που είχε  από το παίξιμο της φλογέρας στο Νιοχώρι από μικρός, αλλά και το τεράστιο μουσικό ταλέντο του, αναδείχτηκε γρήγορα σαν ένας απ΄ τους κορυφαίους -και για πολλούς ο κορυφαίος- προπολεμικός κλαριτζής.

Σύμφωνα με τον Γιάννη Μητρόπουλο στο βιβλίο του “Οι μεγάλοι του Δημοτικού Τραγουδιού“, το παίξιμό του δεν το είχε κανείς. Χρώμα και ύφος μοναδικό και ταχύτητα τρομερή! Υπήρξε ο μοναδικός κλαριτζής που γνώριζε τις εισαγωγές όλων των κλέφτικων τραγουδιών! Από αυτόν τις έμαθαν και όλοι οι νεώτεροι.

Αργότερα ξεκινώντας η δισκογραφία, η φήμη του απογειώθηκε κυρίως όταν συνεργάστηκε με τον τραγουδιστή Γιώργο Παπασιδέρη, με τον οποίο έπαιξε με μοναδικό τρόπο πολλά απ΄ τα τραγούδια που ακούγονται ακόμη και σήμερα, ενώ για την παλιά και αξεπέραστη αγάπη του, την Αναστασία, έγραψε το γνωστό τραγούδι “Ξύπνα καημένη Αναστασά“.

Ο Κώστας Γιαούζος, ήταν από τους λίγους που έπαιζε τις εισαγωγές όλων των κλέφτικων τραγουδιών και από αυτόν τις έμαθαν οι νεότεροι καθώς και ο γιος του Γιώργος Γιαούζος, που κι αυτός έπαιζε πολύ καλό κλαρίνο. Όταν έπαιζε το «Νάσαν τα νιάτα δυο φορές» τα «τσακίσματα» και τα δάχτυλα του Γιαούζου ήταν μοναδικά, έπαιζε με τα δάχτυλα στον αέρα λέγανε. Στο πάλκο του μαγαζιού του Καβάλα χόρευε ο Γεώργιος Κερφύλιας που είχε πουλήσει τα αρνιά και με τα χρήματα αυτά πλήρωνε τα όργανα. Όταν «πέταξε» όλα τα λεφτά και δεν είχε χορτάσει η ψυχή του χορό πλησιάζει τον Γιαούζο και του λέει «Κώστα μυζήθρες παίρνεις;» «Πώς δεν παίρνω;» λέει ο Γιαούζος. Πηγαίνει στο σπίτι του και γυρίζει με ένα γεμάτο ταγάρι από μυζήθρες, κάθε χορός και μία μυζήθρα.

Ο Κώστας Γιαούζος έφυγε απ΄ την ζωή το 1957, μετά από μια μακρά και κορυφαία καριέρα στο κλαρίνο, έχοντας εργαστεί στα πιο γνωστά μαγαζιά του είδους στην Αθήνα αλλά και στα μεγάλα πανηγύρια της Ρούμελης και της Πελοποννήσου.  Στο Νιοχώρι πάντως και στην Λευκάδα δεν ξαναγύρισε ποτέ.

Φοβερό δίδυμο στο σημερινό δισκάκι. Εξαιρετικός Παπασιδέρης στο τραγούδι και άπαιχτος Γιαούζος στο κλαρίνο. Ο καθένας μια κατηγορία μόνος του.   

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

216. PARLOPHONE GDSP 2622 ΜΗΤΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ- ΑΝΕΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1961 (ηχογράφηση 1950)

Μηττάκη Γεωργία- Ανεστόπουλος Γιώργος PARLOPHONE GDSP 2622 Απόψε μαυρομάτα μου (Τσάμικο) - Στην πόρτα μια πορτοκαλιά (Καλαματιανός) 1961 (ηχογράφηση 1950)- 45rpm- 7''

Η Γεωργία Μηττάκη (βλέπε και ανάρτηση 50 για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία) γεννήθηκε το 1911 στην Αυλώνα Αττικής. Το 1929 ήρθε και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.

Το 1930 παντρεύεται με τον Γεώργιο Μηττάκη και αρχίζει την λαμπρή καριέρα της σαν τραγουδίστρια που κράτησε για 30 ολόκληρα χρόνια.

Η Γεωργία τραγούδησε κυρίως δημοτικά τραγούδια αλλά και αρκετά Σμυρναίικα και Ρεμπέτικα τραγούδια των συνθετών Σπύρου Περιστέρη, Στέλιου Παντελίδη, Κώστα Σκαρβέλη, Παναγιώτη Τούντα και άλλων συνθετών της δεκαετίας του 1930. Χαρακτηριστικό είναι ότι τραγούδησε το πρώτο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη «Σ’ ένα τεκέ μπουκάρανε».

Το είδος τραγουδιού στο οποίο διακρίθηκε ήταν το δημοτικό. Μάλιστα δε, στα τέλη της δεκαετίας του 1950 με αρχές του 1960 πραγματοποιεί δύο ταξίδια στην Αμερική, όπου και αποθεώνεται από τους Έλληνες ομογενείς. Την ίδια μάλιστα περίοδο πραγματοποιεί μερικές ενδιαφέρουσες ηχογραφήσεις επίσης στην Αμερική.

Το 1965 κάνει τις τελευταίες της ηχογραφήσεις πριν αποσυρθεί για λόγους υγείας. Τελικά η Γεωργία Μηττάκη άφησε την τελευταία της πνοή στις 28 Φεβρουαρίου του 1977 στην γενέτειρα της Αυλώνα.

Ο Γιώργος Ανεστόπουλος (βλέπε αναρτήσεις 50, 65, 103, 125 και 212) γεννήθηκε στην Αρκίτσα Φθιώτιδας το 1904. Ήταν ο πρώτος κλαριντζής της περιοχής. Πριν παίξει κλαρίνο έπαιζε φλογέρα. Αυτοδίδακτος στο κλαρίνο. Λίγα πράγματα έμαθε από άλλους. Στα δεκαπέντε του χρόνια είχε αρχίσει να μαθαίνει την τέχνη του. Άρχισε από τους γάμους και τα πανηγύρια και γρήγορα έγινε γνωστός και σε άλλα διαμερίσματα της χώρας. Συνόδευσε εκατοντάδες ερμηνευτές και ερμηνεύτριες δημοτικών τραγουδιών. Όλοι τους τον προτιμούσαν γιατί προσαρμοζόταν εύκολα στη φωνή του ερμηνευτή. Ήταν συνεπής στη δουλειά του. Αναμφίβολα μαζί με τον Νίκο Καρακώστα ήταν στην πρώτη γραμμή της παλιάς γενιάς. Είχε εντελώς δικό του τρόπο παιξίματος. Διασκέδασε για πολλές δεκαετίες τους φίλους του δημοτικού τραγουδιού με το γλυκό παίξιμό του. Πέθανε το 1979.

Καλό φθινόπωρο με Γεωργία Μηττάκη και Γιώργο Ανεστόπουλο. Τα δυο τραγούδια ηχογραφήθηκαν και κυκλοφόρησαν το 1950. Σε 45άρι από την Parlophone επανακυκλοφόρησε το 1961. Το ¨Απόψε μαυρομάτα μου¨ γνωστό και κινηματογραφικά από την Αστέρω του 1959 (βλέπε), με την Μηττάκη να συμμετέχει στο γλέντι αλλά δυστυχώς όχι, ο Ανεστόπουλος με το κλαρίνο του. Στην δεύτερη πλευρά ένα από τα πιο όμορφα καλαματιανά ¨Στην πόρτα μια πορτοκαλιά¨, που ευτυχώς δεν έγινε αβοκάντο στο βωμό του χρήματος.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).