214. FIDELITY 7391 ΣΚΑΛΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ- ΜΑΝΟΥΔΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1966

Σκαλίδης Γιάννης- Παπαδάκη (Σκαλίδη) Δέσποινα- Μανουδάκης Βασίλης FIDELITY 7391 Ερωτόκριτος κ' Αρετούσα (A) - Ερωτόκριτος κ' Αρετούσα (B) 1966- 45rpm- 7''

«O Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου αποτελεί ένα από τα κορυφαία έργα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόκειται για ένα έμμετρο μυθιστόρημα που εκτείνεται σε 10.012 δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους. Γράφτηκε στη Σητεία και στο Ηράκλειο γύρω στο 1600 μ.Χ., στην ακμή της Κρητικής Αναγέννησης, η οποία δεν έχει να ζηλέψει σε τίποτα τις αναγεννησιακές σχολές της Δύσης. Αφηγείται τον μεγάλο έρωτα του Ερωτόκριτου, ενός νέου που είχε όλες τις χάρες, αλλά δεν ήταν βασιλόπουλο, και της βασιλοπούλας Αρετούσας. Η υπόθεση έχει πολλά κοινά με το έργο Paris et Vienne του Γάλλου Pierre de la Cypède, το οποίο εκδόθηκε το 1487, αλλά το κρητικό αριστούργημα είναι ασύγκριτα υπέρτερο λογοτεχνικά και νοηματικά. Η υπόθεσή του οργανώνεται σε πέντε ενότητες. Έρωτας, παλικαριά, δοκιμασία, πόλεμος, λύτρωση.

Το έργο ρέει και αγαπιέται χάρη στην υπέροχη ντοπιολαλιά της Ανατολικής Κρήτης και τον ομοιοκατάληκτο δίστιχο ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο, που γνωρίζουμε και από τις μαντινάδες. Υμνεί τον έρωτα, τη φιλία, τη λεβεντιά, αλλά και το δικαίωμα στην ευτυχία του αναγεννησιακού ανθρώπου και τον απελευθερωτικό αγώνα από κάθε εξουσία, θρησκευτική, βασιλική, πατρική, που εμποδίζει την ευτυχία αυτή. Στο έργο επίσης καταξιώνεται η ισότητα των φύλων. Ο Ερωτόκριτος αγαπήθηκε αμέσως από το λαό, που τον έκανε εγχειρίδιο ζωής και τραγούδι. Αντίθετα η αποδοχή του από τους λογίους πέρασε διάφορες φάσεις μέχρι να φτάσει στη σημερινή καθολική αναγνώριση. Θεωρήθηκε από ορισμένους ελαφρύ ανάγνωσμα, βλαπτικό για τα γλωσσικά, τα εθνικά και τα ηθικά ιδεώδη, έφτασαν μάλιστα να τον ξαναγράψουν στην καθαρεύουσα.

Ο Ερωτόκριτος έχει μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες, διδάσκεται σε πανεπιστήμια και του εξωτερικού και συνεχίζει να εμπνέει μουσικούς, σκηνοθέτες, γλύπτες και ζωγράφους.

O Ερωτόκριτος έχει ως θέμα την ιστορία δύο νέων, του Ερωτόκριτου και της βασιλοπούλας Αρετούσας, των οποίων ο έρωτας ευοδώνεται ύστερα από αλλεπάλληλες δυσκολίες και δοκιμασίες. Η πλοκή διαιρείται σε πέντε μέρη: ο έρωτας, το κονταροχτύπημα, ο κρυφός δεσμός και η εξορία του Ερωτόκριτου, η φυλάκιση της Αρετούσας και ο ηρωισμός του Ερωτόκριτου, η δοκιμασία της πίστης και η νίκη της αγάπης.

Α΄ Μέρος: Ο έρωτας

Η ιστορία τοποθετείται σε μια μυθική Αθήνα όπου ζουν ο βασιλιάς Ηράκλης και η βασίλισσα Αρτέμη με τη μοναχοκόρη τους την Αρετούσα, μια ασύγκριτη στη χάρη και στην ομορφιά κοπέλα. Ο νεαρός Ερωτόκριτος, γιος του συμβούλου του βασιλιά, του Πεζόστρατου, ερωτεύεται την πριγκίπισσα και εκμυστηρεύεται τον έρωτά του στον φίλο του Πολύδωρο. Ο φίλος του προσπαθεί να μεταβάλει τη γνώμη και τα συναισθήματα του Ερωτόκριτου, τον συντροφεύει όμως στο νυχτερινό τραγούδι κάτω από το παράθυρο της Αρετούσας και του συμπαραστέκεται όταν ο βασιλιάς στέλνει δέκα ανθρώπους να πιάσουν τον άγνωστο τραγουδιστή. Η Αρετούσα αρχίζει να ερωτεύεται τον άγνωστο νέο, ο Ερωτόκριτος όμως πείθεται να ταξιδέψει στην Έγριπο (Εύβοια), προκειμένου να ξεχάσει τα συναισθήματά του. Κατά την απουσία του ο πατέρας του αρρωσταίνει και η νεαρή πριγκίπισσα, όταν τον επισκέπτεται μαζί με τη μητέρα της, ανακαλύπτει στο δωμάτιο του Ερωτόκριτου τα τραγούδια και τη ζωγραφιά της. Μετά την επιστροφή του ο Ερωτόκριτος καταλαβαίνει ότι η Αρετούσα έχει μπει στην κάμαρά του και έχει ανακαλύψει την ταυτότητά του. Τέλος στην ανησυχία του δίνει η διαπίστωση ότι η Αρετούσα φαίνεται να ανταποκρίνεται στην αγάπη του.

Β΄ Μέρος: Το κονταροχτύπημα

Ο βασιλιάς Ηράκλης οργανώνει ένα κονταροχτύπημα («γκιόστρα»), με σκοπό αφενός να διασκεδάσει την κόρη του, αφετέρου να της βρει κατάλληλο σύζυγο. Καταφθάνουν δεκατέσσερις άρχοντες από πολλά μέρη: ο Φιλάρετος από την Μεθώνη, ο Ηράκλης από την Έγριπο, ο Δρακόκαρδος από την Πάτρα, ο Δημοφάνης από την Μυτιλήνη, ο Ανδρόμαχος από το Ανάπλι, ο Γλυκάρετος από την Αξιά, ο Πιστόφορος από το Βυζάντιο, ο Δρακόμαχος από την Κορώνη, ο Νικοστράτης από τη Μακεδονία, ο Τριπόλεμος από τη Σκλαβουνιά, ο Κυπριώτης Κυπρίδημος, ο Ερωτόκριτος από την Αθήνα, ο Κρητικός Χαρίδημος, άρχοντας της Γόρτυνας και ο Καραμανίτης Σπιθόλιοντας. Οι δύο τελευταίοι μονομαχούν, καθώς ο Σπιθόλιοντας κατηγορεί τον Χαρίδημο ότι ο πατέρας του είχε κλέψει από τον δικό του πατέρα ένα σπαθί. Η γκιόστρα ξεκινά την επόμενη μέρα. Ο βασιλιάς προσδιορίζει τους αντιπάλους, ακολουθούν οι μονομαχίες και με κλήρωση ορίζεται ποιοι δύο ανάμεσα στους τρεις επικρατέστερους θα μονομαχήσουν τελικά. Ο Κρητικός αποκλείεται και φεύγει θυμωμένος. Ο Ερωτόκριτος αγωνίζεται με τον Κυπρίδημο, επικρατεί και λαμβάνει το στεφάνι του νικητή από τα χέρια της Αρετούσας.

Γ΄ Μέρος: Ο κρυφός δεσμός και η εξορία του Ερωτόκριτου

Οι δύο νέοι συναντιούνται κρυφά τις νύχτες και μιλούν από τις δύο πλευρές ενός σιδερόφρακτου παραθύρου. Μετά από παρότρυνση της Αρετούσας, ο Ερωτόκριτος πείθει τον πατέρα του να ζητήσει το χέρι της Αρετούσας. Ο Πεζόστρατος δέχεται απρόθυμα και πηγαίνει στον Ηράκλη. Ο βασιλιάς αντιδρά βίαια στο αίτημα θεωρώντας ότι ο γάμος μια πριγκίπισσας με έναν κοινό θνητό είναι αδύνατος και τιμωρεί τον Ερωτόκριτο με εξορία. Ανυποψίαστος ανακοινώνει στην Αρετούσα ότι θα παντρευτεί τον Πιστόφορο, το ρηγόπουλο του Βυζαντίου και η Αρετούσα δεν απαντά. Αργότερα όμως αποφασίζει να αρραβωνιαστεί το ίδιο βράδυ τον Ερωτόκριτο. Οι δύο νέοι στη νυχτερινή τους συνάντηση αναγκάζονται να αποχαιρετιστούν, ορκίζονται όμως αιώνια πίστη και η Αρετούσα δίνει στον Ερωτόκριτο το δαχτυλίδι της ως αρραβώνα.

Δ΄ Μέρος: Η φυλάκιση της Αρετούσας και ο ηρωισμός του Ερωτόκριτου

Οι γονείς της Αρετούσας την πιέζουν να παντρευτεί το βασιλόπουλο του Βυζαντίου, εκείνη όμως αρνείται. Ο βασιλιάς οργίζεται και διατάζει να την φυλακίσουν μαζί με τη Φροσύνη, την οποία θεωρεί συνυπεύθυνη για τη συμπεριφορά της κόρης του. Ο Ερωτόκριτος στην Έγριπο όπου βρίσκεται, μαθαίνει μέσω του Πολύδωρου τα βάσανα της Αρετούσας. Τρία χρόνια αργότερα, ο ρήγας της Βλαχίας Βλαντίστρατος εισβάλλει στο βασίλειο της Αθήνας. Ο Ερωτόκριτος, αφού μαυρίσει το πρόσωπό του με ένα μαγικό φίλτρο, προκειμένου να μην αναγνωριστεί, αποφασίζει να επιστρέψει και να υπερασπιστεί την πατρίδα του. Προκαλεί βαριές απώλειες στον εχθρό, ενώ σε μια έφοδο σώζει τη ζωή του Ηράκλη. Στο μεταξύ καταφθάνει ο ανιψιός του Βλαντίστρατου, ο Άριστος, που προτείνει να τελειώσει ο πόλεμος με μία μονομαχία ανάμεσα στον ίδιο και τον αξιότερο πολεμιστή της Αθήνας. Ο Ερωτόκριτος προθυμοποιείται να μονομαχήσει μαζί του και μετά από σκληρή μάχη τραυματίζεται, αλλά και τραυματίζει θανάσιμα τον Άριστο.

Ε΄ Μέρος: Η δοκιμασία της πίστης και η νίκη της αγάπης

Ο βαριά τραυματισμένος και αγνώριστος Ερωτόκριτος μεταφέρεται στο παλάτι του Ηράκλη. Ο βασιλιάς του προσφέρει όλο του το βασίλειο, εκείνος όμως ζητάει μονάχα το χέρι της κόρης του. Η Αρετούσα εξακολουθεί να αρνείται και ο ξένος την επισκέπτεται στη φυλακή. Η νέα αρνείται εκ νέου και εκείνος φεύγοντας αφήνει στη Φροσύνη το δαχτυλίδι του αρραβώνα που του είχε δώσει η Αρετούσα. Η νέα, όταν το βλέπει, αναστατώνεται και ξεσπά σε θρήνο περιμένοντας να ξημερώσει η μέρα για να επανέλθει ο ξένος και να της δώσει εξηγήσεις για το πώς βρέθηκε το δαχτυλίδι στα χέρια του. Την επόμενη μέρα, ο Ερωτόκριτος δοκιμάζει την πίστη της, εξιστορώντας τον δήθεν θάνατο του αγαπημένου της. Η Αρετούσα ξεσπά σε κλάμα και απειλεί να σκοτωθεί. Τότε ο Ερωτόκριτος πλένεται με το αντίδοτο και επανέρχεται στη μορφή του. Ξαναμεταμορφώνεται όμως, ανακοινώνουν στον βασιλιά ότι θα γίνει ο γάμος και όταν αυτό γίνεται, αλλάζει και πάλι στην όψη του και αποκαλύπτει σε όλους την ταυτότητά του. Ο βασιλιάς δίνει την ευχή του, οι δύο νέοι παντρεύονται, αργότερα ανεβαίνουν στον θρόνο και ζουν ευτυχισμένοι ως τα βαθιά γεράματα.

Βιτσέντζος Κορνάρος. Έλληνας ποιητής, από τους κυριότερους εκπροσώπους της Κρητικής Αναγέννησης. Ταυτίζεται με τον γιο του Ιακώβου Κορνάρου και της Ζαμπέτας Ντεμέτζο. Γεννήθηκε στην Τραπεζούντα της Σητείας το 1553 και ήταν γόνος εξελληνισμένης βενετσιάνικης οικογένειας. Μετά το 1590 εγκαταστάθηκε στον Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο), όπου παντρεύτηκε, απέκτησε δύο κόρες και ανέλαβε διοικητικά αξιώματα. Ο αδερφός του Ανδρέας, επίσης συγγραφέας, είχε ιδρύσει εκεί την Ακαδημία λογίων των Stravaganti, μέλος της οποίας έγινε και ο Βιτσέντζος.

Κορυφαίο του έργο είναι το έμμετρο μυθιστόρημα 10.012 στίχων Ερωτόκριτος. Τυπώθηκε για πρώτη φορά στη Βενετία το 1713. Ορισμένοι μελετητές αποδίδουν στον Βιτσέντζο Κορνάρο και το θρησκευτικό δράμα Η θυσία του Αβραάμ. Ο ποιητής πέθανε στον Χάνδακα το 1613 ή το 1614 από άγνωστη αιτία και θάφτηκε στο μοναστήρι του Αγίου Φραγκίσκου».

Στο σημερινό δισκάκι, στην πρώτη απόπειρα να τραγουδήσει ¨Ερωτόκριτο¨ ο Γιάννης Σκαλίδης με την Δέσποινα Παπαδάκη (Σκαλίδη) στο ρόλο του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας, συνοδεία του εξαιρετικού Βασίλη Μανουδάκη στο λαούτο. Προσπαθούν μέσα σε δυο πλευρές να χωρέσουν και τα πέντε μέρη του Ερωτόκριτου και εν μέρει τα καταφέρνουν. Ακολούθησαν την δεκαετία του ΄70 δυο Lp στην Panivar, στα οποία κατά την γνώμη μου αποδίδουν εξαιρετικά τον ¨Ερωτόκριτο¨.

Ο ¨Ερωτόκριτος¨ έχει πολλούς ερμηνευτές (βλέπε και φωτό με μερικούς από τους δίσκους). Προτίμησα σε πρώτη επαφή, τον Σκαλίδη με την γυναίκα του, καθώς θεωρώ ότι το αποδίδουν εξαιρετικά. Τώρα αν θα έπρεπε να διαλέξω, για Ερωτόκριτο θα διάλεγα τον Νίκο Ξυλούρη, για Αρετούσα την Δέσποινα Παπαδάκη (Σκαλίδη), για αφηγητή τον Μάνο Κατράκη και εδώ που είμαι απόλυτος είναι ο Χαρίδημος το Κρητικόπουλο. Τον Χαρίδημο μόνο ο Ψαραντώνης.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

213. MUSIC BOX MB 405 ΚΑΛΑΪΤΖΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ (ΠΗΛΙΝΟΣ)- ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1963

Καλαϊτζάκης Βασίλης (Πηλινός- Πιλινάκης- Πιλινός)- Αποστολάκης Γιώργος MUSIC BOX MB 405 Συρτός Αμαριώτικος - Σούστα Ρεθυμιώτικη 1963- 45rpm- 7''

 

Ο Βασίλης Καλαϊτζάκης (Πιλινάκης ή Πιλινός ή Πηλινός- βλέπε αναρτήσεις 23 και 63) γεννήθηκε το 1914 στου Πίκρη, νομού Ρεθύμνης. Ήταν λυράρης με ιδιαίτερο ύφος, εξαίρετους δακτυλισμούς και είχε δισκογραφία στις 45’.

Το πάθος του για τη λύρα ήταν έκδηλο τόσο στο παίξιμο όσο και στο τραγούδι του. Διακρίνονταν για τον υπέροχο μαλεβιζιώτη του. Πέθανε το 1978 σε ηλικία 64 ετών, αφού η υγεία του είχε κλονιστεί από εγκεφαλικά επεισόδια.

Ο Γιώργος Αποστολάκης (βλέπε αναρτήσεις 23 και 93) γεννήθηκε το 1939 στο Κοντομαρί Χανίων. Έπαιζε κυρίως στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη και σπάνια στα Χανιά, αλλά ο Μαύρος (Σαριδάκης Νίκος) τον ήξερε και τον έπαιρνε στους γάμους, που τότε κρατούσαν 3 έως 5 μέρες. 

Η παραπάνω φωτογραφία είναι από γλέντι στον Ψαθογιάννο Δήμου Πλατανιά Χανίων, στο γάμο του Ξεκουκουλωτάκη Αντώνη το 1958. Διάρκεια πέντε μέρες από Σάββατο μεσημέρι μέχρι Τετάρτη βράδυ. Ο Αποστολάκης (19 χρονών) στο λαούτο και στο βιολί ο Μαύρος. Εκείνη την εποχή (τέλη του ’50) ο Γιώργος Αποστολάκης έπαιζε στον Κρατικό Ραδιοφωνικό σταθμό Θεσσαλονίκης για τους Κρητικούς της Μακεδονίας. Τις πληροφορίες μου έδωσε ο γιος του Στέλιος Αποστολάκης.

Όμορφα ακούσματα και όμορφες φωτογραφίες από τα παλιά. Να ευχαριστήσω τον Ιδομενέα από Ρέθυμνο για το ζεύγος με τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που θα βρείτε στο φάκελο.  

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

212. ODEON G.A. 7275 ΠΕΡΔΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ- ΑΝΕΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1940

Περδικόπουλος Δημήτρης- Ανεστόπουλος Γιώργος ODEON G.A. 7275 Τσεμπεροχωριατοπούλα (Συρτός) - Η πέρδικα (Τσάμικο) 1940- 78rpm- 10''

 

Ο Δημήτρης Περδικόπουλος γεννήθηκε το 1914 στα Φιλιατρά Μεσσηνίας. Σε μικρή ηλικία έμεινε ορφανός από πατέρα και έκανε διάφορες εργασίες για να βοηθήσει την οικογένειά του. Δούλευε, μάλιστα, για να στέλνει χρήματα και στην αδερφή του Μαργαρίτα, που σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Σε ηλικία 19 χρονών, όμως, ενώ μετέφερε σταφίδα με το κάρο ενός πλούσιου Φιλιατρινού για τον οποίον δούλευε, το κάρο έπεσε στη θάλασσα και το άλογο πνίγηκε. Φοβούμενος για τις συνέπειες του λάθους του, ο Περδικόπουλος έφυγε αμέσως στην Αθήνα. Αυτή η πράξη απελπισίας έμελλε να του αλλάξει την ζωή.

Στην Αθήνα, με την προτροπή και τη βοήθεια φίλων του μουσικών ηχογράφησε το 1929 τον πρώτο του δίσκο με δύο αμανέδες. Μάλιστα όπως η  τραγουδίστρια Pόζα Eσκενάζυ θυμάται, «Το 1929 στο ξενοδοχείο Tourist στην Αθήνα είχαμε φωνοληψία και θυμάμαι ότι ήταν η τελευταία ημέρα, γιατί την επόμενη θα έφευγε το μηχάνημα που ερχότανε απ’ έξω. O Tούντας ήταν εκεί και τραγούδησε πρώτα ο Περδικόπουλος, μετά ο Στελλάκης Περπινιάδης, η Αγγελική Παπάζογλου και εγώ». Άρα, ο Περδικόπουλος ήταν ο πρώτος στην Ελλάδα που τραγούδησε σε δίσκο!

Η γλυκιά και ζεστή φωνή του Δημήτρη Περδικόπουλου έκανε αμέσως εντύπωση και ο νεαρός τότε ερμηνευτής δεν άργησε να καθιερωθεί  ανάμεσα στους κορυφαίους  της εποχής. Άρχισε να τραγουδάει στα μεγάλα αθηναϊκά κέντρα, ενώ παράλληλα έγραψε μερικά από τα αθάνατα τραγούδια του: «Αιγιώτισσα», «Γερακίνα», «Σιγά σιγά την άμαξα», «Τι έχεις Φρόσω μ’ κι όλο κλαις» κ.ά.

Μέχρι το 1935 τραγουδούσε και ηχογραφούσε κυρίως αμανέδες, αλλά και σμυρναίικα τραγούδια. Από εκείνη την χρονιά και μέχρι τον θάνατό του αφοσιώθηκε στα δημοτικά τραγούδια.

Το 1936, ο Βασίλης Τσιτσάνης, άγνωστος μέχρι τότε, ήρθε από τα Τρίκαλα στην Αθήνα.  Εκεί συνάντησε τον Δημήτρη Περδικόπουλο, ο οποίος επρόκειτο να γίνει φίλος του και δάσκαλός του. Ας δούμε όμως τι λέει ο ίδιος ο Τσιτσάνης στην αυτοβιογραφία του, επιμελημένη από τον ερευνητή Kώστα Xατζηδουλή: «Δεν ήρθα για να γίνω καλλιτέχνης, για να κάνω δίσκους για τα γραμμόφωνα. Τίποτα από όλα αυτά. Δεν τα σκεπτόμουν όταν πρωτοέφθασα στην πρωτεύουσα. Ήρθα για να σπουδάσω, για να πάω στο πανεπιστήμιο, γιατί βλέπεις είχα όνειρο να γίνω δικηγόρος. Γραφτό όμως ήταν να ασχοληθώ επαγγελματικά με το λαϊκό τραγούδι που πάντα με γοήτευε. Γνώρισα τον Mήτσο τον Περδικόπουλο, που με πήρε και με πήγε στην ODEON για να κάνω δίσκο. O Περδικόπουλος τότε είχε τραγουδήσει σε δίσκους και ήταν γνωστός. Μαέστρος υπεύθυνος για τις φωνογραφήσεις ήταν ο Σπύρος Περιστέρης, που μου απάντησε ότι, επειδή δεν μπορούσαν, να περνούσα αργότερα. Πήγα δυο τρεις φορές, αλλά τα αποτελέσματα ήταν τα ίδια. Μου έλεγαν συνέχεια να περάσω μετά από καιρό.

Κάποια φορά συνάντησα τον Περιστέρη στο καφενείο των μουσικών, στην Αθήνα, ο οποίος μου είπε πως ήθελε να γραμμοφωνήσω ένα τραγούδι. Πήγα με τον Περδικόπουλο και γραμμοφωνήσαμε δύο τραγούδια, στον ίδιο δίσκο. Ένα δικό του και ένα δικό μου. Το δικό του ήταν το «Σιγά, καλέ μου, την άμαξα», ένα καλαματιανό που παίζω εγώ μπουζούκι και το δικό μου το «Σ’ ένα τεκέ μπουκάρανε», ένα ζεϊμπέκικο. Αυτή είναι και η πρώτη δισκογραφική παρουσία μου. Πρέπει να ‘ταν το 1937. Ξέρεις τότε τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα. Οι εταιρείες ήταν δύο όλες κι όλες και το κοινό των δίσκων περιορισμένο. Δεν ήταν εύκολο να περάσεις τραγούδι». 

Ουσιαστικά, ο Δημήτρης Περδικόπουλος ήταν αυτός που βοήθησε τον Βασίλη Τσιτσάνη να μπει στη δισκογραφία. Αλλά και ο Τσιτσάνης αργότερα του εμπιστεύτηκε μερικά από τα ωραιότερα τραγούδια του, ανταποδίδοντας την βοήθεια που του είχε προσφέρει: «Είμαι παιδάκι με ψυχή», «Τάγμα Τηλεγραφητών», «Με Σπανιόλικες Xαβάγιες», «Ξελογιάστρα» κλπ. Έτσι, παρόλο που οι δύο δημιουργοί ήταν αρκετά διαφορετικοί ως προς το είδος της μουσικής που υπηρετούσαν, συνεργάστηκαν για αρκετά χρόνια.

Άλλοι λαϊκοί δημιουργοί που εμπιστεύτηκαν συνθέσεις τους στον Περδικόπουλο ήταν ο Παναγιώτης Tούντας, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Σπύρος Περιστέρης, ο Γεράσιμος Kλουβάτος κ.ά. Επίσης, ο Δημήτρης Περδικόπουλος συνεργάστηκε με αρκετούς καλλιτέχνες σε κέντρα και πανηγύρια στην επαρχία. Μερικοί από αυτούς ήταν η Γεωργία Mηττάκη, ο Γιώργος Παπασιδέρης, ο Kώστας Pούκουνας και η Pίτα Aμπατζή. 

Μετά τον πόλεμο κυριάρχησε το λαϊκό και το ρεμπέτικο τραγούδι, με αποτέλεσμα το δημοτικό να χάσει τις παλιές του δόξες. Ακόμα και δημοτικοί ερμηνευτές στράφηκαν στα ρεμπέτικα, ωστόσο ο Περδικόπουλος επέμενε να τραγουδάει δημοτικά, παρόλο που είχε ξεκινήσει με σμυρναίικα και αμανέδες. Κατά καιρούς έγραφε κάποια τραγούδια που πουλούσε σε γνωστούς συνθέτες της εποχής κι εκείνοι τα μετέτρεπαν σε ρεμπέτικα, έτσι ώστε να βγάζει τα απαραίτητα για να συντηρεί τον εαυτό του και την οικογένειά του. Πολλά από αυτά τα τραγούδια αποτέλεσαν μέρος της αθάνατης μουσικής μας παράδοσης, αλλά έγιναν γνωστά από άλλους καλλιτέχνες με αποτέλεσμα το όνομα του Περδικόπουλου να μένει στο «παρασκήνιο».

Ένα παράδειγμα ήταν το τραγούδι «Στο ‘πα και στο ξαναλέω», που εμπνεύστηκε κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψής του στα Φιλιατρά. Την ημέρα που το έγραψε, ο Περδικόπουλος είχε πάει μαζί με την πρωτότοκη κόρη του Κατερίνα στην παραλία της Αγίας Κυριακής και η θάλασσα ήταν φουρτουνιασμένη.

Ο Δημήτρης Περδικόπουλος, αν και κατά τη διάρκεια της καριέρας του είχε την ευκαιρία να ταξιδέψει σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, ποτέ δεν ξέχασε την αγαπημένη του πατρίδα, τα Φιλιατρά. Κάθε τόσο γύριζε εκεί για να τραγουδήσει στα τοπικά πανηγύρια, ενώ τα επισκεπτόταν πάντα και κατά τη διάρκεια της γιορτής του πολιούχου της πόλης, Αγίου Χαράλαμπου.

Εξάλλου, στα Φιλιατρά είχε πρωτοτραγουδήσει τους πρώτους του στίχους, ανεξαρτήτως που τελικά έγινε γνωστός στην Αθήνα. Και η όμορφη πατρίδα του δεν έπαψε ποτέ να τον εμπνέει να γράφει εξίσου όμορφα τραγούδια.

Η άλλη μεγάλη αδυναμία του Δημήτρη Περδικόπουλου εκτός από την πατρίδα του τα Φιλιατρά ήταν οι γυναίκες. Τα περισσότερα από τα τραγούδια του τα έγραψε κάτω από την επιρροή του έρωτα. Γι αυτό και τόσο τα δικά του όσο και τα τραγούδια άλλων που ερμήνευσε ο ίδιος αναφέρονται σε κάποια γυναίκα: «Μελαχρινό μ’ αρνήθηκες», «Νεράιδα είσαι μάτια μου», «Aχ βρε Kατινάκι, μου έβαλες μεράκι», «Mαρίτσα μου γιατί», «Nτίνα Κωνσταντίνα», «Να ζήσεις Ελενάκι μου» κ.ά.

Για μια γυναίκα έγραψε και το Καλαματιανό «Φιλιατρινούλα», που επρόκειτο να γίνει το «εθνικό τραγούδι» των Φιλιατρινών. Για την άγνωστη αλλά μοιραία αυτή γυναίκα που ενέπνευσε τον Δημήτρη Περδικόπουλο γράφει ο Σωτ. N. Aθανασιαδής, γείτονας του  στα Φιλιατρά, στο τεύχος 47 του περιοδικού «Φιλιατρά»:

«Γέννημα και θρέμμα Φιλιατρινιά. Κόρη πολυμελούς οικογένειας. Από φτωχή οικογένεια, δηλαδή βιοπαλαιστών, αλλά τίμια και ηθική. O Δημητράκης είχε τρελαθεί πραγματικά γι αυτήν. Αλλά, όπως λέει και το τραγούδι, οι δικοί της, η μάνα της προπαντός, δεν τον ήθελαν. Τον τραγουδιστή να πάρει; Είχαν άσχημη ιδέα, όχι τόσο προσωπικώς, για τον ίδιο, όσο για τον κλάδο των καλλιτεχνών. Ο Περδικόπουλος προχώρησε σε απόπειρα απαγωγής, η οποία, δυστυχώς γι αυτόν, απέτυχε, αλλά και, ευτυχώς για τον ίδιο, χωρίς συνέπειες».

Η όμορφη Φιλιατρινούλα δεν ήταν η μόνη, όμως, αισθηματική ιστορία του Δημήτρη Περδικόπουλου. Όλη η ζωή του ήταν γεμάτη από τέτοιου είδους ιστορίες. Χαρακτηριστικά θα αναφέρουμε μια από αυτές, την οποία περιέγραψε ο συμπατριώτης του Νίκος Πετρόπουλος, και που οδήγησε τελικά σε γάμο, μικρής όμως διάρκειας:

«Μια φορά που ο Περδικόπουλος είχε πάει να τραγουδήσει στην Τρίπολη, λίγο πριν από την εμφάνισή του στο κέντρο, είδε μια όμορφη ξανθιά κοπέλα μέσα σε μια άμαξα και της φώναξε «Γεια σου γόησσα με τα ωραία σου!». Η κοπέλα, μη ξέροντας ποιος ήταν αυτός ο νεαρός, τον αντιμετώπισε περιφρονητικά. O Περδικόπουλος ρώτησε κάποιον ποια ήταν και του είπαν ότι επρόκειτο για μια αριστοκράτισσα, που είχε, όμως σχέση με έναν δικηγόρο. Το βράδυ η κοπέλα, επισκέφθηκε το κέντρο όπου εμφανιζόταν ο Περδικόπουλος. Εκείνος, μόλις την είδε, προφασιζόμενος κάτι, πήγε στο καμαρίνι του και συνέθεσε ένα τραγούδι γι αυτήν. Όταν βγήκε έξω και το τραγούδησε, η κοπέλα, που είχε ήδη αναγνωρίσει ποιος ήταν, του έστειλε λουλούδια! Λίγο καιρό αργότερα παντρεύτηκαν αλλά σε διάστημα ενός δύο χρόνων χώρισαν.

Η δεύτερη σύζυγος του Περδικόπουλου ήταν η Μαρίκα, με την οποία έμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του. Όμως, μια άλλη γυναίκα έμελλε να τον στρέψει στο ποτό, που θα αποδεικνυόταν και η καταστροφή του. Ήταν μια νεαρή νησιώτισσα, μόλις 17 ετών. Ο Περδικόπουλος την είχε ερωτευτεί με πάθος, οι γονείς της όμως την έστειλαν στην  θεία της στην Αμερική για να φτιάξει εκεί την ζωή της. Φεύγοντας η νεαρή κοπέλα του υποσχέθηκε ότι θα του στείλει ένα γράμμα για να τον καλέσει στην Αμερική. Τελικά, όμως, κάτω από την πίεση των συγγενών της, δεν του έστειλε ούτε μια επιστολή παρηγοριάς. Ο Δημήτρης Περδικόπουλος άρχισε σιγά σιγά να μαραζώνει και προσπαθούσε να «πνίξει» τον πόνο του στο κρασί. Η υγεία του άρχισε να κλονίζεται άσχημα και στις αρχές Ιουνίου του 1952  μεταφέρθηκε καταβεβλημένος στο Λαϊκό Νοσοκομείο. 

Σύμφωνα με τη μαρτυρία της συζύγου του, Μαρίκας,  το βράδυ της 15ης Ιουνίου, o Δημήτρης Περδικόπουλος, σαν να το είχε διαισθανθεί,  είπε το τελευταίο του τραγούδι στο κρεβάτι του νοσοκομείου ¨Φέρτε μια κούπα με κρασί…¨. Την επόμενη μέρα  άφησε την τελευταία του πνοή. 

Παρόλο που ο Δημήτρης Περδικόπουλος έγραψε και τραγούδησε πλήθος δημοτικών και ρεμπέτικων τραγουδιών, ελάχιστα από αυτά ανατυπώθηκαν και τελικά διασώθηκαν στην σύγχρονη δισκογραφία. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, που  ελάχιστοι άνθρωποι από τις επόμενες γενιές είχαν την ευκαιρία να τον μάθουν. Παρά το τεράστιο ταλέντο του, παρέμεινε ένας ακόμη «αφανής πρωταγωνιστής» της μουσικής ιστορίας του τόπου μας.

Στο κλαρίνο ο Γιώργος Ανεστόπουλος (βλέπε αναρτήσεις 50, 65, 103 και 125). Αν η φωνή του Περδικόπουλου, στο σημερινό δισκάκι ¨εξευγενίζει¨ το συρτό και το τσάμικο, το κλαρίνο του Ανεστόπουλου δίνει το κάτι παραπάνω. Καθαρό παίξιμο. Άρτιο.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).