170. MUSIC BOX MB 551 ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΧΑΤΖΑΚΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ 1965

Ξυλούρης Νίκος (Ψαρονίκος- Ο Αρχάγγελος της Κρήτης)- Ξυλούρης Γιάννης (Ψαρόγιαννος)- Χατζάκης Γρηγόρης MUSIC BOX MB 551 Ζαμάνια τώχα να σε δω (Πρώτος συρτός Χανιώτικος) - Μαλεβιζιώτικος Καστρινός χορός (Πηδηχτός) 1965- 45rpm- 7''

«Η είσοδος του Ξυλούρη στην δισκογραφία καταγράφεται στις 21 Νοεμβρίου 1958. Τότε, στην Αθήνα, ηχογράφησε τα δύο πρώτα του τραγούδια που κυκλοφόρησαν σε δίσκο 78 στροφών από την “Odeon”: “Κρητικοπούλα” και “Δεν κλαίνε οι δυνατές καρδιές”. Τον συνόδεψε ο αδερφός του Γιάννης στο λαούτο και ελλείψει τραγουδίστριας, δεύτερη φωνή έκανε η γυναίκα του.

Αξίζει να σημειωθεί πως για να πεισθεί η εταιρεία να κυκλοφορήσει τον δίσκο, χρειάστηκε να επέμβει ο πολιτικός και οικονομικός παράγοντας Παύλος Βαρδινογιάννης, ο οποίος εγγυήθηκε πως “αν δεν πουλήσει ο δίσκος θα καλύψω εγώ τη ζημιά”. Δεν χρειάστηκε όμως να γίνει, αφού ο δίσκος γνώρισε επιτυχία και στάθηκε η αφορμή για να ακουστεί το όνομα του ανερχόμενου λυράρη.

Ο Ξυλούρης ξαναμπήκε στο στούντιο περίπου δύο χρόνια μετά την κυκλοφορία του πρώτου δίσκου, στην αρχή ηχογραφώντας μια σειρά δίσκων 45 στροφών για λογαριασμό της “Fidelity” και από το 1965 μέχρι το 1967 για τη “Music Box”. Επέμενε μάλιστα να μπαίνει στη μία πλευρά του δίσκου ένα συρτό, ως πιο “εμπορικό” και στην άλλη ένα ριζίτικο. Εκείνη την εποχή τα ριζίτικα δεν τραγουδιόντουσαν ευρέως στην Κρήτη».

Στο σημερινό δισκάκι κυκλοφορίας του 1965 μαζί του ο αδερφός του Ψαρογιάννης (βλέπε παλαιότερες αναρτήσεις μέσω της μηχανής αναζήτησης του blog) και ο Χατζάκης Γρηγόρης με καταγωγή από Μέλαμπες Ρεθύμνου.

Ο Χατζάκης Γρηγόρης έπαιζε λαούτο και λύρα (συνοδευτικά) όπως μας μαρτυρά ο σημερινός δίσκος (βλέπε ετικέτες δίσκου) και ήταν άριστος οργανοποιός και ξυλουργός. Έφτιαχνε λαούτα, μαντολίνα κλπ. Με τον Ψαρονίκο  είχανε περιοδεύσει μαζί στη Γερμανία το 1965. Συνεργάστηκε επίσης με τον Νικηφόρο Αεράκη, τον Γιώργο Καλομοίρη, τον Δημήτρη Φουκάκη, τον Ψαραντώνη και τα τελευταία χρόνια της ζωής του με το Νίκο Σταυρακάκη. Στις σημερινές φωτογραφίες τον διακρίνουμε στο λαούτο.

Πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό από το βιβλίο ¨Νίκος Ξυλούρης- Τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο¨ , εκδόσεις Μετρονόμος 2020. Να ευχαριστήσω, τον Νάσο Λουκάκη και τον Κλεάνθη Ατσαλάκη για τις πληροφορίες για τον Χατζάκη.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

 

169. CRETE 1001 ΚΑΝΤΗΛΙΕΡΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ- ΚΑΣΤΑΝΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ- ΤΣΙΤΣΙΡΙΔΑΚΗ Κ. 196X

Καντηλιεράκης (Καντηλιέρης) Σταύρος- Καστανάκης (Καστάνης) Παναγιώτης- Τσιτσιριδάκη Κ. CRETE 1001 Ta vasana to gierou (Τα βάσανα του γέρου) - Prokopi tis pantrias (Προκοπή της παντρειάς) 196X- 45rpm- 7''

Σταύρος Καντηλιεράκης (Καντηλιέρης). Ο βετεράνος και σπουδαίος αυτός καλλιτέχνης που εδώ και δεκαετίες προσφέρει απλόχερα στην βιολιστική μουσική παράδοση των Χανίων, γεννήθηκε το 1936 στο ηρωικό χωριό των Κεραμιών Κυδωνίας, στην Παναγιά. Ο πατέρας του ήταν ο αείμνηστος ριζίτης, ο Σήφης Καντηλιέρης. Ασφαλώς από εκεί κληρονόμησε κι ο Σταύρος την καλλιτεχνική αυτή του κλίση. Σε ηλικία 14 ετών, πήρε ένα καλάμι και έφτιαξε ένα αυτοσχέδιο θιαμπόλι και την ίδια περίοδο περίπου, αγόρασε από ένα χωριανάκι του το όργανο που ποθούσε, το βιολί.

Κι έμαθε μόνος του, αυτοδίδακτος! Μα σε έξη μήνες περίπου, κατάφερε να παίξει σιγά σιγά τους πρώτους του σκοπούς. Παράδειγμα προς μίμηση είχε έναν ξάδελφο του, τον Απόστολο Σκουμπάκη που δυστυχώς έφυγε πολύ νέος από την ζωή. Πρότυπο του επίσης και ο τρανός Μαύρος! Το πρώτο ολοκληρωμένο του γλέντι, το έβγαλε σε ηλικία περίπου 18 ετών. Η συνέχεια της μουσικής του σταδιοδρομίας, σπουδαία. Πολλά τα γλέντια, μεγάλη η φήμη, σπουδαίες οι συνεργασίες του, μιας κι έπαιξε σχεδόν με όλους τους καλύτερους λαγουτιέρηδες της εποχής του.

Δισκογραφικά επίσης, σημαντική η παρουσία του όλα αυτά τα χρόνια, αλλά σημαντική και η συνθετική του προσφορά, μιας και έχει συνθέσει τον δικό του σκοπό, τον "Συρτό του Καντηλιέρη".  Ο Σταύρος Καντηλιέρης διατελεί εδώ και πολλά χρόνια μέλος του συλλόγου μουσικών του νομού Χανίων "Ο Χάρχαλης" και επίσης προσφέρει κι από την θέση του δασκάλου, μιας και πολλά νέα παιδιά μαθαίνουν δίπλα του εδώ και χρόνια τα μυστικά του βιολιού.

Ο Παναγιώτης Καστάνης, με το λαγούτο και το τραγούδι του έγραψε την δική του ιστορία, έβαλε την προσωπική του πινελιά στο ευρύ φάσμα της κρητικής μουσικής. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κάντανο Σελίνου και από έφηβος έμαθε να παίζει λαγούτο και να συμμετέχει ενεργά στα παραδοσιακά γλέντια.

Θαυμαστής του Δημήτρη Γαλάνη, του Μανώλη Καρτσώνη και των Κουτσουρέληδων, δεν άργησε να αξιοποιήσει το ταλέντο του και να εξελιχθεί σε έναν από τους καλύτερους μουσικούς, όχι μόνο των Χανίων, αλλά της Κρήτης γενικότερα. Μοναδική χροιά, άψογη πενιά, συνεργάστηκε με τα κορυφαία βιολιά των Χανίων, όπως ο Μιχ. Κουνέλης, ο Κ. Παπαδάκης(Ναύτης), ο Παύλος Πολυράκης, ο Φώτης Κατράκης, ο Μανιός κλπ. Δισκογραφικά έχει αφήσει αξιόλογο έργο, επίσης παρέστει σε εκδηλώσεις των Κρητών της ομογένειας στο εξωτερικό.

Για μερικά χρόνια παρουσίαζε την ραδιοφωνική εκπομπή του συλλόγου "Ο Χάρχαλης" στην τοπική ραδιοφωνία Χανίων. Δυστυχώς, σοβαρά προβλήματα υγείας τον κράτησαν μακριά από την μουσική τα τελευταία χρόνια.

Για την Τσιτσιριδάκη Κ. (πιθανότατα Κατερίνα), δεν κατάφερα να βρω στοιχεία.

Σατυρικό το σημερινό δισκάκι και παρόλο τις παικτικές ικανότητες του Καντηλιέρη-Καστάνη, ξενίζει ο σατυρικός στίχος στη μελωδία του Ερωτόκριτου (Προκοπή της παντρειάς).

Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ που βοηθάει στην προσπάθεια καταγραφής.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).