251. PSP RECORD CO. S-715 ΣΑΛΕΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ- ΠΛΑΤΑΝΙΑΣ ΗΛΙΑΣ- ΦΑΡΑΧ ΣΟΥΛΑ- ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Γ. 196X

Σαλέας (Παναγιωτόπουλος- Ο παλιός) Βασίλης- Πλατανιάς Ηλίας- Φαράχ Σούλα – Παπαδόπουλος Γ. PSP RECORD CO. S-715 Χιοτοπούλα (Συρτοτσιφτετέλλι) - Τσιφτετέλλι - Σαμιώτισσα Αιγαιώτισσα (Καλαματιανός) - Βγήκα ψηλά στα διάσιλα  196X- 45rpm- 7''

Ο Βασίλης Παναγιωτόπουλος-Σαλέας, ήταν από τους καλύτερους λαϊκούς κλαρινοπαίχτες της Ελληνικής παραδοσιακής μας μουσικής. Γεννήθηκε το 1929 σε κάποιο από τα καμποχώρια του κάτω Αχελώου, αλλά ήταν εγγεγραμμένος στα μητρώα αρρένων του δήμου Μεσολογγίου.

Υπήρξε ίσως η μεγαλύτερη μουσική ιδιοφυία στο χώρο της παραδοσιακής μουσικής.

Γεννήθηκε μουσικός. Παιδί έπαιζε φλογέρα κ αναδείχτηκε στο μεγαλύτερο δεξιοτέχνη του κλαρίνου. Τα πρώτα του βήματα τα πήρε απ' τον πατέρα του Κώστα Σαλέα που έπαιζε ζουρνά. Αργότερα μαθαίνει τα μυστικά του κλαρίνου απ' τον Χαράλαμπο Μαργέλη (1895-1954) απ' το Μεσολόγγι.

Τα παιδικά του χρόνια τα χαρακτηρίζει η φτώχεια κ η μιζέρια. Κι όμως αυτό το μικρό "γυφτάκι" έμελλε αργότερα να γίνει γνωστός και εκτός Ελλάδος.

Είχε ταλέντο και δημιουργική μαγιά.  Στα πανηγύρια, γιατί εκεί γεννιέται, αναπτύσσεται και διατηρείται το δημοτικό μας τραγούδι, δοξάστηκε περισσότερο απ' όλους ο Σαλέας.

 Γνώστης όλων των μουσικών σκοπών του λαού μας, αγαπήθηκε όσο λίγοι καλλιτέχνες.

Τον αποκαλούσαν "στρατάρχη του κλαρίνου".  Έπαιζε με πάθος και μεράκι σουφρώνοντας χαρακτηριστικά τα φρύδια του. Σώμα και ψυχή ήταν απόλυτα συνδεδεμένα με το κλαρίνο.

Ανέδειξε το κλαρίνο όχι μόνο σαν δημοτικό όργανο, αλλά σαν όργανο που μπορεί να σταθεί σε κάθε ορχήστρα και φωνοληψία. Στην εποχή του επισκίαζε τους πάντες, που του είχαν σεβασμό αλλά και φόβο!

Στο μεταξύ ήταν και "υπερήφανος", μόλις έβλεπε στο χώρο που έπαιζε ότι βρίσκονταν μεγάλοι μουσικοί, έδινε τον καλύτερο εαυτό του, για να δικαιολογήσει το όνομα του και να εισπράξει τις καλύτερες κριτικές των έγκριτων. Κάτι που έκαναν και οι Γιώργος Κόρος, Βαγγέλης Σούκας, Γιάννης Βασιλόπουλος. Έτσι ήταν ο Σαλέας, όταν ήθελε δεν τον έφτανε κανένας!!! Εκτιμήθηκε από όλους τους χώρους του ελληνικού τραγουδιού. Εμφανίστηκε σε πολλά μεγάλα κέντρα των Αθηνών της χρυσής εκείνης εποχής, αλλά και στην επαρχία όπου περνούσε χάλαγε κόσμο! "Ένας ήταν ο Σαλέας στην Ελλάδα βρε παιδιά...." που λέει και το τραγούδι! Εκτός από δεξιοτέχνης, ήταν και επιβλητικός ως άνθρωπος. Ιδιαίτερα καλοντυμένος, μερακλής με χαρακτηριστικά τα χρυσά του δαχτυλίδια! Σαν άνθρωπος, ήταν πάντα περιποιημένος με αδυναμία στις όμορφες γυναίκες για τις οποίες ξόδεψε όλα του σχεδόν τα χρήματα που κέρδισε επί οκτώ χρόνια στην Αμερική!

Σαν μουσικός μπορεί να ήταν εγωιστής αλλά σαν άνθρωπος ήταν πονόψυχος και καλόκαρδος, υποστηρίζοντας με όποιον τρόπο μπορούσε τη τσιγγάνικη γενιά του. Ανέβαζε στο πάλκο τους θαμώνες ή κατέβαινε αυτός κοντά τους. Ξημέρωνε στο πάλκο παίζοντας με το στόμιο σκοτεινές, παράξενες μουσικές που μόνο αυτός ήξερε, που δεν ξανακούστηκαν ποτέ πια, ύστερα από εκείνη τη συγκεκριμένη νύχτα. Η ζωή του Σαλέα υπήρξε περιπετειώδης και συνταρακτική, κλυδωνιζόμενη πάντα από μεγάλα πάθη, ανταρσίες και γενναιοφροσύνες: τα λεφτά του τα έπινε, τα γλεντούσε, τα μοίραζε: στη γυφτιά, στους αναξιοπαθείς συναδέλφους του. Ήταν ο αναγνωρισμένος "βασιλιάς" της φάρας, δια της λαϊκής βουής- επανειλημμένα του προτάθηκε ο επίσημος τίτλος. Δεν τον δέχτηκε, τι να τον έκανε, διατηρούσε τον ίδιο στον κόσμο των κλαρινοπαικτών ως το θάνατό του.

Στην κατοχή είχε λάβει μέρος και στην Εθνική Αντίσταση.

Η δισκογραφία του μεγάλη αφού συνεργάστηκε με όλους τους Έλληνες τραγουδιστές του δημοτικού αλλά και του λαϊκού τραγουδιού!

Πέθανε στις 17 Νοεμβρίου 1972 και «από το σπίτι του στην εκκλησία τον πήγανε παίζοντας πέντε κλαρίνα. Όλα φημισμένα. Όλα της φάρας του. Το ίδιο και στο νεκροταφείο. Πέντε κλαρίνα έπαιζαν πάνω στον τάφο του!».

Ο ήλιος εβασίλεψε, έπεσε η αυλαία
Κι ο Χάρος κόβει τη ζωή του ξακουστού Σαλέα

Και σ΄ένα από τα πολλά τραγούδια που έγιναν δίσκοι, αφιερωμένα στη μνήμη και στην τέχνη του ακούμε: 

Ένας ήταν ο Σαλέας
στην Ελλάδα, βρε παιδιά,
όταν έπαιζε κλαρίνο
αναστέναζε η καρδιά.

Βιογραφικά στοιχεία για τη Σούλα Φαράχ, τον Ηλία Πλατανιά και τον Παπαδόπουλο Γ. δεν κατάφερα να βρω. Στην παραπάνω φωτογραφία εικονίζεται η Σούλα Φαράχ. Στο φάκελο που θα κατεβάσετε υπάρχουν και άλλες φωτογραφίες με την Σούλα Φαράχ.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

250. RCA VICTOR 51g 3710 ΣΗΦΟΓΙΩΡΓΑΚΗΣ ΣΠΥΡΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΑΣΚΟΞΥΛΑΚΗ ΧΡΥΣΟΥΛΑ- ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΥΛΟΣ 1966

Σηφογιωργάκης Σπύρος- Μαρκογιαννάκης Ιωάννης (Μαρκογιάννης)- Σηφογιωργάκη (Ασκοξυλάκη) Χρυσούλα- Βαρδινογιάννης Παύλος RCA VICTOR 51g 3710 Ως είναι ο ήλιος λαμπερός - Ωσάν τα μάτια μου αγαπώ 1966- 45rpm- 7''

 

«Όταν γνωστοποιήθηκε ο θάνατος του Παύλου Βαρδινογιάννη, εκείνο τον Μάιο του 1984 ολόκληρη η Κρήτη σοκαρίστηκε. Ο αποθανών ήταν μόλις 59 ετών και παρά το νεαρό της ηλικίας του, όσοι τον γνώριζαν καλά, ήξεραν πως η κατάσταση της υγείας του ήταν εξαιρετικά επιβαρυμένη.

Όταν ρωτούσαν τον Παύλο Βαρδινογιάννη αναφορικά με τον λόγο που συνέχιζε την πολιτική του δραστηριότητα παρά τις δυσκολίες υγείας που αντιμετώπιζε ο ίδιος ανέφερε: «Καλοχαιρέτα τσι πεζούς, όντε καβαλικέψεις, για να σε χαιρετούν και αυτοί όντε θα ξεπεζέψεις». Μια άλλη αγαπημένη ρήση του Ρεθυμνιώτη πολιτικού τόνιζε: «Ποτέ σου μην περιφρονείς, τα κάτω σκαλοπάτια, γιατί σ’ αυτά πρωτοπατείς ν’ ανέβεις στα παλάτια».

Ο Παύλος Βαρδινογιάννης ήταν εξαιρετικά λαοφιλής. Είχε την φήμη πολιτικού «άλλης πάστας» ενώ δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις συμπολιτών του που έκανα λόγο για το μεγάλο του ανθρωπιστικό έργο.

Γεννήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου του 1925. Πρώτο από τα δέκα παιδιά που έμελλε ν’ αποκτήσει το ζευγάρι Ιωάννης Βαρδινογιάννης και Χρυσή Θεοδωρουλάκη η καταγωγή των οποίων ήταν από τον Άη – Γιάννη και τ’ Ασφέντου των Σφακίων αντίστοιχα. Κατοικούσαν πριν από τον γάμο τους η μεν Χρυσή Θεοδωρουλάκη στο Γεράνι Ρεθύμνης, ο δε Ιωάννης Βαρδινογιάννης στην Επισκοπή Ρεθύμνης όπου και διέμειναν και μετά τον γάμο τους.

Ο Παύλος Βαρδινογιάννης, μαθήτευσε στο Γυμνάσιο Ρεθύμνης έως και την 2α Γυμνασίου οπότε και πήγε στον Πειραιά, όπου παρακολούθησε την 3η και 4η τάξη στο γυμνάσιο Πειραιώς. Ταυτόχρονα αυτά τα δύο χρόνια παρακολουθούσε και μαθήματα Γαλλικών στο Γαλλικό σχολείο. Επέστρεψε πάλι στο Ρέθυμνο όπου στο εκεί Γυμνάσιο συνέχισε κι επεράτωσε τις γυμνασιακές του σπουδές. Αποφοίτησε σε ηλικία, μόλις, 16 ετών.

Αν και έφηβος ακόμη, στη διάρκεια της κατοχής του 1940, είχε λάβει μέρος στον αντιστασιακό αγώνα. Συνελήφθη από τους Γερμανούς και με συνοπτικές διαδικασίες, καταδικάστηκε σε θάνατο. Κλείστηκε στις Φυλακές Αγυιάς Χανίων.

Τότε ο θείος του, Γεώργιος Θεοδωρουλάκης, μόλις ειδοποιήθηκε για την σύλληψη του Παύλου, φεύγει κατευθείαν από το Γεράνι και πηγαίνει στα Χανιά. Εκεί βρήκε γνωστό δικηγόρο, ο οποίος είχε μεγάλη πρόσβαση, λόγω ιδιότητας, στο Γερμανικό Στρατοδικείο Χανίων. Και του ζήτησε να μεσολαβήσει για τον Παύλο. Ο δικηγόρος συμφώνησε αλλά ζήτησε δέκα χρυσές λίρες για τη μεσολάβηση ποσόν αστρονομικό για την εποχή.

Μάταια ο θείος τον παρακαλούσε να περιοριστεί σε λάδι, είτε λάστιχα, είτε αδιάβροχα, ό,τι είχε δηλαδή ο καημένος να διαθέσει. Ανένδοτος ο Χανιώτης επέμενε στις δέκα χρυσές.

Είδε κι απόειδε ο δυστυχής και πήρε το δρόμο της επιστροφής. Περνώντας από το Βάμο κουρασμένος καθώς ήταν κτύπησε την πόρτα του Μποτωνάκη πρώτου ξαδέλφου του.

Εκεί που έπιναν το κρασί τους άφησε τον πόνο του να ξεχειλίσει. Η σκληρότητα του δικηγόρου τον είχε εξοργίσει. Μα να θέλει να βγάλει λεφτά όταν ένα παλικάρι κινδυνεύει να στηθεί στον τοίχο; Ο ξάδελφος τον καθησύχασε. Είχε ο ίδιος ένα ολόκληρο πεντόλιρο. Θα του το έδινε με χαρά προκειμένου να σωθεί ο Παύλος.

Έβγαλε φτερά ο Θεοδωρουλάκης μπροστά στη λεβέντικη χειρονομία του ξαδέλφου του. Πήγε στην Επισκοπή βρήκε άλλες τρεις λίρες και ξανά πήρε το δρόμο για Χανιά.

Αυτή τη φορά ο δικηγόρος δέχτηκε τις 8 λίρες κι έτσι ο Παύλος βρέθηκε λεύτερος. Μα δεν κάθισε ήσυχος. Είχε μάλιστα την ευκαιρία να τον καλέσουν για διερμηνέα στο Γερμανικό Φυλάκιο Μυριοκεφάλων, οπότε μπορούσε να δρα ανενόχλητος. Όχι για πολύ όμως.

Μια μέρα τον κάλεσε ο διοικητής του Φυλακίου ένας αξιοπρεπής Αυστριακός που λάτρευε τον Παύλο γιατί έβλεπε στο πρόσωπό του το γιο του που πολεμούσε στο Στάλινγκραντ.

Χωρίς περιστροφές του είπε ότι είχε εντολή από τα Ες Ες να τον συλλάβει αλλά αυτός θα του χάριζε τη ζωή για χάρη του γιου του.

Ο Παύλος τον κοίταξε με ευγνωμοσύνη κι έφυγε βιαστικά μουρμουρίζοντας ευχαριστίες.

Ο διοικητής κοίταξε στην πόρτα που μόλις είχε κλείσει πίσω του ο νεαρός διερμηνέας και είπε στενάζοντας: «Είθε ο Θεός να σας προστατεύει και τους δυό», εννοώντας τον γιο του και τον Παύλο. Κυνηγημένος ο Παύλος έφυγε για την Ασή Γωνιά. Γυρνούσε από λημέρι σε λημέρι μαζί με τους Εγγλέζους οι οποίοι κάποια στιγμή του επισήμαναν τον κίνδυνο να συλληφθεί και του ζήτησαν να φύγει στην Αθήνα, όπως κι έγινε. Σύντομα όμως αποκαλύφθηκε η φυγή του και οι ναζί άρχισαν να τον ψάχνουν αυτή τη φορά στην πρωτεύουσα. Και λίγο πριν τον πλησιάσουν κατάφερε με τη βοήθεια των Άγγλων να φύγει για την Αίγυπτο.

Εκεί έμεινε περίπου έναν χρόνο και τότε έμαθε τις πρώτες του λέξεις στην Αραβική γλώσσα, γλώσσα την οποία αργότερα μιλούσε απταίστως. Από την Αίγυπτο επέστρεψε στην Κρήτη ως Εγγλέζος Ανθυπολοχαγός και λόγω του ότι μιλούσε απταίστως και την Αγγλική και την Γερμανική γλώσσα όλοι οι Γερμανοί στο τέλος της κατοχής παρεδόθησαν σε αυτόν ή μέσω αυτού.

Με την απελευθέρωση σπούδασε Νομική Οικονομικά και Πολιτικές Επιστήμες.

Η φτώχεια που τον δυνάστευε τότε δεν τον επηρέασε στις αποφάσεις του να χορτάσει τη γνώση.

Με το Μάρκο και τον Θεόδωρο Φουντουλάκη έμεναν οι τρεις σε όλη τους τη φοιτητική ζωή σε μια καμαρούλα στο Παγκράτι.

Αυτά τα χρόνια τους ένωσαν σε στενούς δεσμούς φιλίας μέχρι το τέλος της ζωής τους.

Από το 1947 ο Παύλος αφιερώθηκε στα κοινά έχοντας την πολύτιμη στήριξη του Σοφοκλή Βενιζέλου που τον είχε ορίσει ιδιαίτερο γραμματέα στο πολιτικό του γραφείο.

Σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ασχολήθηκε με την πολιτική, ενώ σε ηλικία μόλις 25 ετών, εντάχθηκε ενεργά στο Κόμμα Φιλελευθέρων και ανέλαβε διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Σοφοκλή Βενιζέλου.

Οι γνώσεις του και η άνεσή του στις ξένες γλώσσες τον έφεραν πολλές φορές με ελληνικές αντιπροσωπείες σε διεθνείς συναντήσεις όπως στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στα Ηνωμένα Έθνη.

Τότε ήταν που τον προσκάλεσε η Ελεονώρα Ρούσβελτ στην κατοικία της στο Χάυντ Παρκ. Εκεί ο Παύλος γνώρισε και συνδέθηκε με βαθειά φιλία με τον Νεχρού Γιαβαχαρλάλ (Γκάντι), τον πρώτο πρωθυπουργό της ανεξάρτητης Ινδίας και πατέρα της μετέπειτα πρωθυπουργού, της Ίντιρα Γκάντι.

Το 1952 με ψυχραιμία, ως Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Σ. Βενιζέλου, ο Παύλος Βαρδινογιάννης, παρακολούθησε τις πικρές στιγμές της συντριβής των Φιλελευθέρων και την ομαδική διαρροή των στελεχών του προ του Συναγερμό. Στιγμές που τον έκαναν ν’ αποφασίσει ν’ αναμιχθεί πλέον ενεργότερα με την πολιτική.

Το 1954, τα πολιτικά του προσόντα επιβραβεύονται με την εκλογή του, από το Πανεπιστημιακό Συνέδριο, ως Πρόεδρος της Μορφωτικής Επιτροπής Ευρώπης.

Το 1956, για πρώτη φορά θέτει υποψηφιότητα και μάλιστα ως ανεξάρτητος Βουλευτής Ρεθύμνης και εκλέγεται.

Στις εκλογές του 1958 ο Παύλος Βαρδινογιάννης εκλέγεται πρώτος βουλευτής Επικρατείας.

Από το 1956 μέχρι το 1967 ο Παύλος Βαρδινογιάννης εκλεγόταν βουλευτής Ρεθύμνου, στις κυβερνήσεις Γεωργίου Παπανδρέου (1963 - 1965) ενώ διετέλεσε υπουργός Άνευ Χαρτοφυλακίου και αναπληρωτής υπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως. Η φιλία του με τον Ανδρέα Παπανδρέου ήταν μνημειώδης και έφτασε μάλιστα να τον παντρέψει με τη Λήδα Κατακουζηνού.

Η αντιστασιακή του δράση εντάθηκε και στην περίοδο της Δικτατορίας, με τη Χούντα να διατάζει τη σύλληψή του, ωστόσο εκείνος κατάφερε να διαφύγει στην Τουρκία με σκάφος που του έστειλε ο αδελφός του Νίκος.

Ο Παύλος Βαρδινογιάννης, ήταν μεταξύ των διορατικών εκείνων πολιτικών οι οποίοι είχα προβλέψει το πραξικόπημα. Στις 19 Απριλίου το 1967 είχε αναγγελθεί η προκήρυξη των εκλογών για τον Ιούνιο του ίδιου έτους, ωστόσο ο Παύλος Βαρδινογιάννης έπρεπε να παραστεί μάρτυρας σε δίκη στο Ρέθυμνο στις 21 Απριλίου. Κανόνισε να συναντηθεί με τον Γέρο της Δημοκρατίας στις 19ης Απριλίου, ενόψει των εκλογών. «Έχω την πληροφορία για δικτατορία των Στρατηγών. Πληροφορία που ανέφερα τόσο στον Γέρο όσο και στον Ανδρέα, ο οποίος ήτο παρών στην συνάντησή μας. Δεν με πίστεψαν όμως κι η απάντησις του Ανδρέα ήτο: «Έχουμε την βάση με το μέρος μας. Δεν χάνουμε τις εκλογές» κι εγώ του απήντησα: «Την βάση την έχουμε τον στρατό δεν τον ελέγχουμε».

Εν τέλει η δικτατορία πραγματοποιήθηκε, αλλά από τους συνταγματάρχες και όχι από τους στρατηγούς, όπως είχε προβλέψει ο Παύλος Βαρδινογιάννης, ο οποίος στη συνέχεια έχτισε εξαιρετικές σχέσεις με πολλούς ηγέτες του αραβικού κόσμου, από τις συντηρητικές μοναρχίες του Κόλπου μέχρι τη Λιβύη του Καντάφι και για πολλά χρόνια ήταν πρόεδρος του Ελληνοαραβικού Συνδέσμου…».

Τεράστιο το βιογραφικό του Παύλου Βαρδινογιάννη και σταματάω στη δικτατορία προσθέτοντας ακόμα ένα στοιχείο (μιας και οι Πέρδικες δε τα έχουν καλά με τους πολιτικούς), του άρεσε να τραγουδάει ριζίτικα τραγούδια.

Το σημερινό δισκάκι αφιερωμένο στον Παύλο Βαρδινογιάννη, ο οποίος συμμετέχει στο ριζίτικο ¨Ωσάν τα μάτια μου αγαπώ¨. Εξαιρετικός ο Σηφογιώργης με την Χρυσούλα και τον Μαρκογιάννη, πλέκουν το εγκώμιο στον Παύλο στο ¨Ως είναι ο ήλιος λαμπερός¨. Στο ριζίτικο, γνώμη μου είναι ότι δεν έπρεπε να βοηθά φωνητικά ο Σηφογιώργης. Καταλαβαίνω ότι προσπάθησε να καλύψει τις ατέλειες της φωνής του Παύλου αλλά το ριζίτικο δεν θέλει πρίμο σεκόντο. Κρίμα γιατί ακούγονται αξιόλογες μαντινάδες. 

Μεγάλο μέρος των φωτογραφιών τις χρωστάμε στον Γιώργο Λινοξυλάκη και την έρευνα του στις Κρητικές εφημερίδες, περιοδικά και βιβλία της εποχής.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

249. HIS MASTER'S VOICE 7PG 3521 ΑΣΥΘΙΑΝΑΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ- ΓΙΑΤΡΟΜΑΝΩΛΑΚΗΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ 1965

Ασυθιανάκης (Κολομπότσης- Ασιθιανάκης- Ασηθιανάκης) Ελευθέριος- Γιατρομανωλάκης Μανούσος HIS MASTER'S VOICE 7PG 3521 Σ'αγάπησα και δεν μπορώ (Συρτός Ηρακλειώτικος) - Θάψε καθ'ελπίδα (Νέος Ζαριανός συρτός) 1965- 45rpm- 7''

Ο Λευτέρης Ασυθιανάκης ή Κολομπότσης γεννήθηκε το 1929 (με κάθε επιφύλαξη), στο Ζαρό Ηρακλείου Κρήτης. Στο επάγγελμα ήταν μαραγκός και είχε ξυλουργείο στο Ζαρό. Παντρεύτηκε Την Τσιγαριδάκη Κυριακή (επίσης από Ζαρό) και απέκτησαν δυο κόρες την Μαρία και την Ελένη. Ήταν φιλόξενος άνθρωπος. Ήξερε και έλεγε πολλά αστεία, καλαμπούρια κλπ.

Ο πατέρας του ήταν ο Νικόλαος Ασυθιανάκης ή Κολομπότσης (1884-1948) επίσης  λυράρης και αριστερόχειρας, αυθεντικός εκπρόσωπος των μουσικών ιδιωμάτων της λεγόμενης “Απάνω Ρίζας”. Στη φωτογραφία παραπάνω, δεξιά του Νίκολαου Ασυθιανάκη ο ήρωας του Τραχηλιού Διονύσης Φραγκιαδάκης (Τσελεκοδιονύσης) από τα Βορίζια. Η φωτογραφία χρονολογείται στο διάστημα του μεσοπολέμου! Ο Λευτέρης άξιος συνεχιστής της οικογενειακής παράδοσης, ισχυρίζεται ότι ο πατέρας του έπαιζε 78 γυρίσματα στο μαλεβιζιώτη.

Δισκογραφικά έχει τρία 45-άρια με τον επίσης Ζαριανό Γιατρομανωλάκη Μανούσο που ήταν το ταίρι του σε όλες τις εκδηλώσεις εκείνης της περιόδου. Έχει επίσης συμμετοχή σε δύο LP και τέσσερις κασέτες. Εκτός από λύρα τραγουδούσε, έγραφε στίχους και συνέθετε. Το επώνυμο του το συναντάμε και Ασιθιανάκης ή Ασηθιανάκης.   

Στις φωτογραφίες παραπάνω εικονίζεται ο Κολομπότσης (που πολλοί τον μπερδεύουν με τον Μουντάκη στις συγκεκριμένες φωτογραφίες) με τον Γιατρομανωλάκη σε πανηγύρι και αυτός που φαίνεται από κάτω με την κάμερα, είναι ο Γερμανός σκηνοθέτης Werner Herzog που γύρισε στην Κρήτη, το 1968 ένα Α/Μ πειραματικό μικρού μήκους φιλμ (περίπου 13 λεπτών) με τίτλο Letzte Worte (Τελευταίες λέξεις), με θέμα τον λυράρη στο νησί των λεπρών, τη Σπιναλόγκα, που υποδύθηκε ο Αντώνης Παπαδάκης ή Καρεκλάς.

Ο Μανούσος Γιατρομανωλάκης γεννήθηκε το 1936 επίσης στο Ζαρό και δισκογραφικά τον συναντάμε στα τρία 45-άρια με τον Κολομπότση.

Ο Λευτέρης Ασυθιανάκης απεβίωσε το 2009.

Στο σημερινό δισκάκι έχουμε το δίδυμο Κολομπότση-Γιατρομανωλάκη με δύο όμορφα συρτά, το ένα μάλιστα του έχει δώσει τον τίτλο Νέος Ζαριανός. 

Να ευχαριστήσω τους φίλους και συνοδοιπόρους Ιδομενέα Παπαδογιάννη και Κλεάνθη Ατσαλάκη για πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

248. REGAL EGRS 15 ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΜΑΡΣΕΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ 1971

Ξυλούρης Νίκος (Ψαρονίκος)- Μαρσέλος Χρήστος REGAL EGRS 15 Ντιρλαντά - Ο Σταμούλης ο λοχίας - Μια παντρεμένη αγαπώ - Μίλησε μου 1971- 45rpm- 7''

 

«Ο Νίκος Ξυλούρης ηχογράφησε το «Φιλεντέμ» τέσσερις φορές μέσα στην εικοσαετή δισκογραφική δράση του. Κανένα άλλο τραγούδι δεν ηχογράφησε τόσες φορές, κάτι που δείχνει τη μεγάλη αγάπη του προς αυτό. Το τραγούδι το έπαιζε ανελλιπώς στις εμφανίσεις του στις μπουάτ της Πλάκας και στις συναυλίες του, από το 1972 μέχρι και το 1978. Στα διαλείμματα της παράστασης «Το μεγάλο μας τσίρκο» (1973-1974), η ορχήστρα – στην οποία σταθερά συμμετείχε ο Γιάννης Ξυλούρης (αδερφός του Νίκου), ο Ζαχάρης Φασουλάς ή ο Στέλιος Αεράκης (σταθεροί συνεργάτες του), ο Τάσος Διακογιώργης, ο Κώστας Παπαδόπουλος ή ο Λάκης Καρνέζης και άλλοι – έπαιζε μουσική για το κοινό. Μέσα στη μουσική αυτή πάντα υπήρχε το «Φιλεντέμ», σε οργανική εκτέλεση, φυσικά.

Οι τέσσερις εκτελέσεις οι οποίες παρατίθενται παρακάτω, αποτελούν διασκευές του Ανωγειανού τροβαδούρου, ο οποίος μάλιστα χρησιμοποίησε, ως επί το πλείστον, νέους στίχους, σε σχέση τις παλιότερες εκτελέσεις του 1947 και του 1964 (βλέπε ανάρτηση 184) του Θανάση Σκορδαλού, στην κρητική δισκογραφία. Μόνο ένας στίχος «άντεξε» στο χρόνο και διατηρήθηκε από το αρχικό τραγούδι, όπως το τραγουδούσε ο Φουσταλιέρης από το 1931-1932 και έπειτα. Αυτός υπάρχει και στις τέσσερις ηχογραφήσεις του Ξυλούρη, καθώς και στη μία ηχογράφηση του Σκορδαλού (1964): «Άσπρα ρόδα στην αυλή σου, πώς κοιμάσαι μοναχή σου»

Τέλος, έχουν ακριβώς την ίδια στιχουργική δομή οι δύο πρώτες ηχογραφήσεις μεταξύ τους, όπως επίσης μεταξύ τους η τρίτη με την τέταρτη.

Ηχογράφηση 1 (1970)- Δίσκος 45 στροφών: His Master’s Voice – 7PG 3974 (1971)

με τον τίτλο «Μια παντρεμένη αγαπώ». Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Τάσος Διακογιώργης (λύρα, λαγούτο, σαντούρι, ηλεκτρική κιθάρα, κρουστά, ντέφι). Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρα), Γιάννης Ξυλούρης (λαγούτο), Τάσος Διακογιώργης (σαντούρι) και άλλοι. Αυτή είναι η πρώτη ηχογράφηση του «Φιλεντέμ» που πραγματοποίησε ο Ψαρονίκος. Από το Φθινόπωρο του 1970 ο Νίκος είχε βρεθεί, λόγω των προβών και έπειτα των ηχογραφήσεων για τον δίσκο ΧΡΟΝΙΚΟ, κοντά σε άλλους καταξιωμένους μουσικούς. Ένας εξ αυτών ήταν ο σπουδαίος σαντουρίστας και αρχιμουσικός Τάσος Διακογιώργης (1924-2007), ο οποίος γνώριζε εξαιρετικά τη δημοτική μουσική μιας και είχε αρχίσει να συμμετέχει ως μουσικός σε γάμους και σε πανηγύρια στη Ρόδο από το Καλοκαίρι του 1936, δηλαδή την περίοδο που γεννήθηκε ο Νίκος Ξυλούρης.

Ηχογράφηση 2 (1971)- Δίσκος 45 στροφών: His Master’s Voice – 7PG 3974 (1971)

με τον τίτλο «Μια παντρεμένη αγαπώ». Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Κώστας Παπαδόπουλος (λύρα, 2 μπουζούκια, μπάσο, κιθάρα, ηλεκτρική κιθάρα, ντέφι, τουμπελέκι και συνοδεία χορωδίας). Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρα), Κώστας Παπαδόπουλος (μπουζούκι), Λάκης Καρνέζης (μπουζούκι) και άλλοι

Η δεύτερη ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε την ίδια σχεδόν περίοδο με την πρώτη - λίγες μέρες αργότερα, στις αρχές του 1971. Μάλιστα, ενώ αρχικά είχε κυκλοφορήσει ο δίσκος 45 στροφών με την πρώτη ηχογράφηση του τραγουδιού, κάποια παρτίδα του δίσκου κυκλοφόρησε με την δεύτερη ηχογράφηση, με ίδιο αριθμό καταλόγου. Την ηχογράφηση αυτή οικειοποιήθηκε η Music Box International από το 1993 και από τότε μέχρι και το 2007 την συμπεριλάμβανε σε συλλογές της.

Συμπληρωματικά της έρευνας του Θεμιστοκλή Παντελόπουλου, να πω ότι η δεύτερη ηχογράφηση εμφανίζεται σε 3 διαφορετικές ετικέτες 45 στροφών. Σε δυο His Master’s Voice και σε μια Regal (το σημερινό δισκάκι σε Stereo ηχογράφηση). Τα δυο δισκάκια στην HMV είναι κομμένα με την ίδια μήτρα αλλά έχουν λάθος στην ετικέτα, στη διάρκεια του τραγουδιού (βλέπε φωτογραφία παρακάτω- η σωστή είναι με αριθμό 7XGA 3321-[2]).

Ηχογράφηση 3 (1972)- Δίσκος 45 στροφών: Columbia – SCDG 4110 (1973) με τον τίτλο «Φιλεντέμ». Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Χριστόδουλος Χάλαρης (2 λύρες, 2 λαγούτα, σαντούρι, κρουστά). Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρες), Γιάννης Ξυλούρης (λαγούτα), Τάσος Διακογιώργης (σαντούρι), Μηνάς Χάλαρης (κρουστά).

Ηχογράφηση 4 (1977)- Δίσκος ΤΑ ΕΡΩΤΙΚΑ: Columbia – 14C 062-70825 (1977)

με τον τίτλο «Φιλεντέμ». Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Κώστας Γανωσέλης

(λύρα, λαγούτο, πιάνο, φλογέρα, κιθάρα, ηλεκτρικό μπάσο, ντραμς, ντέφι). Παίζουν: Νίκος Ξυλούρης (λύρα), Ζαχάρης Φασουλάς (λαγούτο), Κώστας Γανωσέλης (πιάνο), Μάνος Αβαράκης (φλογέρα) και άλλοι.

Έρευνα, κείμενο και επιμέλεια: Θεμιστοκλής Παντελόπουλος. Ολόκληρη η έρευνα (εδώ)».

Για το ¨Ντιρλαντά¨ έχουμε αναφερθεί στην ανάρτηση 134 (με τον Παντελή Γκίνη). Βιογραφικά στοιχεία για τον Χρήστο Μαρσέλο δεν κατάφερα να βρω.

Το σημερινό δισκάκι κυκλοφόρησε και με εξώφυλλα με τίτλο ¨ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ¨ εκτός από τα εξώφυλλα της Regal που εικονίζονται παρακάτω.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

 

 

247. ASTERIAS ASTER 2009 ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ- ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΓΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ 1978

Κονιτόπουλος Γιώργος- Κονιτοπούλου Λεγάκη Ειρήνη ASTERIAS ASTER 2009 Θα πάω να βρω τον Μάουκα - Η αγάπη μου στην Ικαριά 1978- 45rpm- 7''

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 04 Ιουνίου 1933. Γονείς του ήταν ο Μιχάλης Κονιτόπουλος (το Μωρό), επίσης φημισμένος βιολιτζής, από τον Κινίδαρο και η Μαρία Φυρογένη από την Κεραμωτή. Το 1940 επιστρέφει οικογενειακώς στη Νάξο.

Αρχίζει από πολύ μικρός να ασχολείται με το βιολί. Στο τέλος της δεκαετίας του '40, μαθητής ακόμα, κάνει την πρώτη του δημόσια εμφάνιση. Μαζί με την αδελφή του την Ειρήνη Κονιτοπούλου-Λεγάκη και το θείο του τον Δημήτρη Φυρογένη, δίνουν εξετάσεις στην ΕΙΡ σαν κομπανία, τις οποίες περνούν με επιτυχία. Είναι η εποχή που αρχίζει η σύνδεση του οικογενειακού ονόματός του με το νησιώτικο τραγούδι.

Το 1960 ηχογραφεί δύο δίσκους 45 στροφών με παραδοσιακά τραγούδια διασκευασμένα από τον ίδιο.

Συνέθεσε περισσότερα από 500 τραγούδια όπως το ''Αρμενάκι'', ''Στην Πάρο και στη Νάξο'', ''Ο Μαουκάς'', ''Βεγγέρα'', ''Χιονιές'', «Η αγάπη μου στην Ικαριά», που συχνά αναφέρεται ως «Ικαριώτικο» κ.α

Είχε εμφανιστεί στο χαρακτηριστικό μαγαζί που βρίσκονταν κάτω από τις κερκίδες του γηπέδου της ΑΕΚ. Επίσης στο «Σιντριβάνι» στην Αχαρνών, στο «Μουράγιο» στην Καυταντζόγλου ενώ το 1979 μεταφέρονται σε πρώην κινηματογράφο, στο τέρμα της Πατησίων που ονομάστηκε επίσης «Μουράγιο».

Μέσα δεκαετίας του ’70 με μέσα του ’80 στο γήπεδο της ΑΕΚ λειτουργεί κάτω από τις εξέδρες στην 5-6-7, νυχτερινό κέντρο που τραβάει την προσοχή χιλιάδων θαμώνων. Είναι φτιαγμένο με τσίγκο και έχει ως αντικείμενο λατρείας το νησιώτικο τραγούδι και λίγο από λαϊκό – ρεμπέτικο. Το κέντρο λεγόταν “Γλάρος” και ήταν ονομαστό για τα νησιώτικα την εποχή του.

Ο αξέχαστος Γιώργος Κονιτόπουλος, ο στυλοβάτης του νησιώτικου που σκορπούσε ανεπανάληπτες στιγμές κεφιού με το βιολί του και τη φωνή του με τον μοναδικό σε μελωδία ήχο να γεμίζει τις κερκίδες του Σταδίου της ΑΕΚ. Μάλιστα εκεί ο Γιώργος Κονιτόπουλος συνέθεσε διάφορα τραγούδια που γράφτηκαν στην ιστορία μεταξύ των οποίων και τον Ικαριώτικο! Εκείνο που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι ο Γιώργος Κονιτόπουλος έχει γράψει και συνθέσει το 1976 και Ύμνο της ΑΕΚ.

Το ιστορικό νυχτερινό κέντρο του γηπέδου, με τα νησιώτικα αποτελεί ορμητήριο των φίλων αυτής της μουσικής. Έρχονται από όλη την Αθήνα και τον Πειραιά αλλά και την Περιφέρεια και τα νησιά για να δουν, να ακούσουν, να θαυμάσουν τον μοναδικό Γιώργο Κονιτόπουλο και τις πενιές του.

Απόσπασμα από τη συνέντευξη με την κόρη του Γ.Κ. Νάσια Κονιτοπούλου, στις 3/11/98 στο Μαρούσι: «Ο πατέρας μου είχε το χάρισμα να επεμβαίνει ιδανικά στα παραδοσιακά κομμάτια που διασκεύαζε. Μία απ’ τις καινοτομίες του ήταν ότι έδωσε στους σκοπούς πιο ζωηρό, πιο γρήγορο ρυθμό. Τα έκανε πιο διασκεδαστικά κι αυτό είχε σαν αποτέλεσμα ν’ αρέσουν περισσότερο στον κόσμο. Αυτό το έκανε μόνο σε όσα κομμάτια πίστευε ότι χρειάζονταν γρηγορότερο ρυθμό, γιατί ο ίδιος έγραφε και τραγούδια σε αργό ρυθμό όπως ο "Απόλλωνας", ο οποίος αγαπήθηκε πολύ ειδικά απ’ τους «Αξώτες». Σε πολλούς σκοπούς πρόσθεσε και εισαγωγή και μουσικές φράσεις, όπως στο "Αρμενάκι", στο οποίο έδωσε μια ολοκληρωμένη μορφή, από μία επαναλαμβανόμενη αργή μουσική φράση, που ήτανε παλιά. Τραγουδήθηκε πολύ καλά και απ’ την Ειρήνη που χρησιμοποίησε κρατήματα στη φωνή της και έκανε πολλούς τραγουδιστές να θέλουν να τραγουδήσουν το "Αρμενάκι", για να δουν αν μπορούν να τα κάνουν κι αυτοί.

Επίσης χρησιμοποίησε στη δισκογραφία το κλαρίνο, το οποίο «σολάριζε» μαζί με το βιολί. Όταν στη δισκογραφία του εμφάνιζε στο ένθετο του δίσκου, μετά τον τίτλο του κομματιού τη λέξη διασκευή, σήμαινε ότι δεν έχει επέμβει πολύ στο σκοπό και δεν το έχει κατοχυρώσει ως δικό του. Αντίθετα όταν απουσιάζει αυτός ο όρος και υπάρχει μόνο το όνομά του, σημαίνει ότι έχει αλλάξει τόσο πολύ το κομμάτι, που αυτό δεν είναι πια παραδοσιακό. Άλλωστε αυτά έχουν πια κατοχυρωθεί δικαστικά στ’ όνομά του, ιδιαίτερα μετά τον δίσκο με τον Γιάννη Πάριο, όπου πολύς κόσμος αναστατώθηκε και θυμήθηκε ξαφνικά ότι τα κομμάτια είναι παραδοσιακά και ότι τα «έκλεψε» ο πατέρας μου. Υπήρχε μια σύγχυση και με τους τίτλους, όπως για παράδειγμα στο τραγούδι του "Η αγάπη μου στην Ικαριά", που για λόγους συντομίας γράφτηκε στον δίσκου του Πάριου ως "Ικαριώτικος" και θεωρήθηκε από κάποιους ότι ο Κονιτόπουλος αντέγραψε τον παραδοσιακό Ικαριώτικο σκοπό….».

Ο Γιώργος Κονιτόπουλος έφυγε στις 18 Ιουνίου 1991 από ανακοπή καρδιάς σε ηλικία 58 χρονών.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).