235. RCA VICTOR 51g 3720 ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΚΟΣ- ΓΑΛΑΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 1966

Παπαδάκης Μάρκος- Γαλάνης Δημήτρης RCA VICTOR 51g 3720 Συρτός Σεληνιώτικος - Συρτός Ενηαχωριανός 1966- 45rpm- 7''

«Κάμποι Κυδωνίας το ωραίο καπετανοχώρι, το χωριό των ηρώων Καλογερήδων, Κοκολογιάννηδων και άλλων, το χωριό των διακεκριμένων επιστημόνων και ρεκτών εμπόρων, τιμίων και ευυπόληπτων ανθρώπων, είναι και η γενέτειρα του κορυφαίου καλλιτέχνη της κρητικής μουσικής Μάρκου Κ. Παπαδάκη. Χαρισματικός και ταλαντούχος ο Μάρκος, σε πολύ νεαρή ηλικία εκέρδισε την αναγνώριση και τη μεγάλη αγάπη των συναδέλφων του, των ειδικών και του φιλόμουσου κοινού. Οι γονείς του δεν τον εμπόδισαν να ξεκινήσει και να πορευτεί στον δρόμο που αυτός ήθελε. Ειδικά η μητέρα του Καλλιόπη, το γένος Μαυρεδάκη, πρώτη διέγνωσε τις ικανότητες του και σαν Καμπιανή κι αυτή, στον αείμνηστο Καμπιανό επιχειρηματία Ευτύχιο Νικολιουδάκη απευθύνθηκε (έγραψε κι εκείνος μεγάλη ιστορία με την "ΤΕΡΨΗ" στο χανιώτικο εμπόριο και στην κοινωνία με τις κρυφές πράξεις φιλανθρωπίας, αλλά και στην εθνική αντίσταση) και αγόρασε στον γιό της το πρώτο του βιολί.

Ο Μάρκος είναι αυτοδίδακτος! Ακούγοντας τους σπουδαίους εκείνης της εποχής, έμαθε από πολύ μικρό παιδί να παίζει. Σε χρόνο ελάχιστο εξελίχθηκε σε ένα από τα πρώτα βιολιά του Νομού Χανίων. Περιζήτητος από πολύ μικρός, είχε στα 24 του χρόνια κυριαρχήσει! Γάμοι, βαφτίσεις, πανηγύρια και παρακαλεστός ο Μάρκος! Αγάπη του κοινού μεγάλη και συνεργάτες κορυφαίοι πρωτομάστορες: Μενέλαος Κασιανάκης, Χρήστος Γαρμπιδάκης, Βαγγέλης Κουρής και, τελευταία, ο αλησμόνητος και υπέροχος Δημήτρης Γαλάνης.

Με τον Γαλάνη είχε συνεργασθεί και στην εταιρεία του αληθινού προστάτη των καλλιτεχνών Γ. Ορφανίδη, ανθρώπου σπουδαίου στον οποίο πολλά οφείλει η ελληνική δημοτική και λαϊκή μουσική. Τα εμπορικά σήματα του Ορφανίδη ήταν RCA VICTOR και OLYMPIC. Επτά , λοιπόν, δίσκους 45 στροφών με τον Γαλάνη έχει στο ενεργητικό του ο Μάρκος και ευτυχώς εύκολα ευρίσκονται σήμερα σε κασέτες και σε CD με μεγάλη ζήτηση και δικαιολογημένα. Η φωνή του Μάρκου είναι αρρενωπή με σεμνό ύφος, ταυτόχρονα και άφαλτση, χαριτωμένη, ζεστή, ας πούμε και παραδοσιακή παρότι έχει "φορεθεί" πολύ αυτή η λέξη! Τον ακούει ο εκατοχρονίτης και αναντρανίζει! "Ετσά ήτονε η κρητική μουσική στα νιάτα μου" σκέφτεται. Τον ακούει η γρα κι αρχίζει τον πανάρχαιο συρτό! Οι μεσότριβοι συλλογιούνται και στα φωναχτά επαινούν: "Μπράβο Μάρκο, ο Θεός σχωρέσει σου Γαλάνη, αυτή ΄ναι μουσική!.." Ναι!.. Αυτή ΄ναι μουσική!.. Πρέπει, αγαπητοί αναγνώστες, ν΄ ακούσετε και μόνο τότε θα εννοήσετε γιατί και οι σημερινοί φιλόμουσοι νέοι αγαπούν το έργο του Μάρκου.

Ο πρώτος δίσκος των Παπαδάκη και Γαλάνη εσημείωσε τον απίθανο και απρόσμενο για δίσκο 45 στροφών με κρητική μουσική, αριθμό πωλήσεων: 9.000 (εννέα χιλιάδες) αντίτυπα! Και σημειώστε: Χωρίς διαφήμιση βέβαια τότε!
Στον κόσμο της κρητικής μουσικής κυριαρχούσαν τότε οι γίγαντες, τα ιερά τέρατα Κουτσουρέληδες (Μανώλης, Γιώργης και Στέλιος), Τζιμάκης, Ναύτης, Μαύρος, Κουνέλης, Καστάνης, Πλακιανός κ.α., ο μέγας Χαρίλαος Πιπεράκης, από το Ξηροστέρνι, παρέμενε και εθριάμβευε στην Αμερική, όμως ο Μάρκος όχι μόνο δεν επέρασε σε δεύτερη θέση, αλλά διακρίθηκε, καταξιώθηκε και όσο κανείς άλλος αγαπήθηκε!

Τίτλοι ασμάτων δισκογραφίας των Παπαδάκη και Γαλάνη: 1) Δεν βρέθηκε στο δρόμο μου, 2) Δώσε μου κι άλλη μαχαιριά (αυτά είναι τα δύο πρώτα χρονολογικά που τον καθιέρωσαν με τις απίστευτα υψηλές πωλήσεις), 3) Λίγη που είναι η ζωή, 4) Κάθε που πιάσεις το χορό (σε στίχους Ευάγγ. Ζαμπετουλάκη), 5) Μια μάγισσα ερώτησα, 6) Μοιάζω με βάρκα έρημη, 7) Συρτός Κεραμιανός, 8) Συρτός, 9) Ω ουρανέ πατέρα μου, 10) Από τον πόνο της καρδιάς, 11) Πότε θα μπω στη μαύρη γη, 12) Συρτός σεληνιώτικος, 13) Το κρητικό ντιρλαντά, 14) Κρήτη νησί της ανθρωπιάς.

Μιχάλης Κακογιάννης: "Τι σχέση έχει με τον Μάρκο," θ΄ απορήσετε!.. Ναι!.. Του ανάθεσε ένα μικρό αλλά χαρακτηριστικό ρόλο ενός βιολιστή κέντρου στην διεθνούς κυκλοφορίας ταινία του τον περίφημο "Ζορμπά" με πρωταγωνιστή τον Άντονι Κουήν! Προσέξετε τον νεαρό τότε Μάρκο Παπαδάκη στον μικρό του ρόλο!»

Στο σημερινό δισκάκι ο Μάρκος Παπαδάκης (βλέπε και ανάρτηση 6) στο βιολί και ο Δημήτρης Γαλάνης (βλέπε αναρτήσεις 3, 6, και 209) στο λαούτο. Όμορφοι σκοποί στο δεύτερο 45άρι τους.

Στο παραπάνω κείμενο αναφέρει για τον Μάρκο και την συμμετοχή του στην ταινία ¨Ζορμπάς¨ του 1964. Στα πρώτο βίντεο παραπάνω, στο καμπαρέ βιολί παίζει ο Μάρκος. Στη σκηνή που παίζει ζωντανά είναι όταν πηγαίνει στο τραπέζι του Άντονι Κουήν (παραλίγο να του σπάσει το βιολί ο σερβιτόρος αν δείτε προσεκτικά).

Στο δεύτερο βίντεο ο Άντονι Κουήν σε ρεσιτάλ ερμηνείας, να χορεύει κρητικό χορό με τους ήχους λύρας και λαούτο άλλα όχι από τον Μάρκο Παπαδάκη αλλά από άγνωστους σε εμένα καλλιτέχνες (προφανώς και παίζουν playback). Επίσης ο σκοπός (αρκετά γνωστός) δεν είναι του Μίκη Θεοδωράκη. Άρα σε γενικές γραμμές εκτός από τον Κουτσουρέλη (πάλι θα με μαλώσουν που ακόμα δεν έχω σηκώσει το ¨Κρητικό συρτάκι¨) ¨δανείστηκε¨ και από άλλους ο Θεοδωράκης. Μουσική ταινίας Μίκης Θεοδωράκης αυτό γράφτηκε.

H πρώτη φωτογραφία του Μάρκου Παπαδάκη (cover photo και οι ετικέτες ζεύγος) ευγενική χορηγία του Ιδομενέα Παπαδογιάννη από κασέτα που είχε κυκλοφορήσει ο Μάρκος. Οι άλλες φωτογραφίες από την ταινία ¨Ζορμπάς¨.        

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

234. PANIVAR PA-484 ΚΟΚΟΤΣΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ- ΚΟΚΟΤΣΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ 1972

Κοκοτσάκης Δημήτρης- Κοκοτσάκης Νίκος PANIVAR PA-484 Αφού σ' αρέσουν οι φιλιές (Συρτός Αποκορονιώτικος) - Το αίμα μέσα στην καρδιά 1972- 45rpm- 7''

 

Τα περίφημα Κοκοτσάκια, ο Δημήτρης και ο αδερφός του Νίκος, με καταγωγή από τα Μεγάλα Χωράφια, Χανίων, στο σημερινό δισκάκι.

Δισκογραφικά έχουν μόνο ένα 45άρι (το σημερινό) και μια κασσέττα (άγνωστο εάν είναι εταιρίας) όπως με πληροφόρησε ο Ευτύχης Κουβαράκης. Το εξαιρετικό όμως παίξιμο, παρόλο το νεαρό της ηλικίας τους (1972 κυκλοφόρησε το δισκάκι) δεν είναι δύσκολο να το διακρίνει κάποιος.

Ο Δημήτρης και ο Νίκος παίζουν στο παλιό κούρντισμα: Λα-Ρε-Σολ-Ντο και στο βιολί και στο λαγούτο, όπως μας πληροφορεί ο Γιώργος Βαβουλές! Αυτά βέβαια για μένα που δεν είμαι μουσικός είναι ¨ψιλά γράμματα¨. Αυτό που καταλαβαίνω εγώ είναι, ότι παρόλο που χρησιμοποιούν την Χανιώτικη ζυγιά βιολί-λαούτο, το παίξιμο τους δεν είναι ¨επιθετικό¨ όπως το Κισσαμίτικο, αλλά έχει πάρει στοιχεία από ανατολικά των Χανίων που συνορεύουν με Ρέθυμνο.

Στα Μεγάλα Χωράφια, εδώ και χρόνια εμφανίζονται στο κέντρο τους το ¨Αηδόνι¨, από όπου είναι τραβηγμένη η φωτογραφία του Νίκου Κοκοτσάκη με τον Φαντάκη Μανώλη.

Περισσότερα βιογραφικά όπως και φωτογραφικό υλικό θα προστεθούν αργότερα.

Να ευχαριστήσω το Γιώργο Βαβουλέ για τις πληροφορίες και τον Ιδομενέα Παπαδογιάννη για το σκανάρισμα του δίσκου του, που είναι σε καλύτερη κατάσταση.  

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

233. HIS MASTER'S VOICE 7PG 2835 ΣΚΟΡΔΑΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΣΚΟΡΔΑΛΟΥ ΜΑΙΡΗ- ΜΟΥΖΟΥΡΑΚΗ ΡΟΥΛΑ 1960

Σκορδαλός Αθανάσιος- Μαρκογιαννάκης Ιωάννης (Μαρκογιάννης)- Σκορδαλού Μαίρη (Μαρία)- Μουζουράκη (Λίτινα) Ζαφειρία (Ρούλα) HIS MASTER'S VOICE 7PG 2835 Θάλασσα μπλάβη κι' αρμυρή (Καλαματιανός) - Γλυκά που βγαίνει απ' το βουνό (Νέος Σπηλιανός Συρτός) 1960- 45rpm- 7''

«Σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Βήμα Ρεθύμνης», το Σάββατο 24 Μαρτίου 1951, διαβάζουμε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα σχετικά με την παρουσία τους στα μουσικά δρώμενα του Ρεθύμνου:

Ένα μπράβο. Αξίζει να γραφούν δύο ακόμη λόγια για το χορό της Λύρας. Ήταν, χωρίς αμφισβήτηση, ο επιτυχέστερος χορός των απόκρεω, απέδειξε δε πόσον εξακολουθεί να συγκινήται ο λαός μας με τους Κρητικούς χορούς και την λύρα. Ο κ. Θανάσης Σκορδαλός έδειξε όλη την ωργανοτικότητά του, κατορθώσας να συγκεντρώσει τόσον κόσμο, να δημιουργήσει τόσο κέφι. Άξιοι χορευτές, όπως ο κ. Σταμάτης Παπαδάκις, ωραίες Σπηλιανές και Ρεθεμνιώτισσες προσέδωσαν γραφικότητα στη βραδυά της οποίας το μουσικό μέρος εκράτησε λαμπρότατα ο κ. Σκορδαλός στη λύρα, οι κ. Ι. Μπερνιδάκις και Μαρκογιαννάκις στο λαγούτο. Η ορχήστρα του κ. Νίκου Περπιράκι αρίστη, όπως πάντοτε.

Αξίζει επίσης να εξαρθή η ευγενής και φιλάνθρωπος χειρονομία του κ. Σκορδαλού υπέρ του Φιλοπτώχου Ταμείου εις ο εδώθησαν αι εισπράξεις εκ του λαχείου. Αξία ίσης εξάρσεως είναι και αι προσφοραί διά την επιτυχίαν του λαχείου και του σκοπού του, των κ. καταστηματαρχών της πόλεως.

Ο Θανάσης Σκορδαλός αποδέχεται τα ακούσματα και την τεχνική όλων των λυράρηδων της εποχής, τα βιώνει και δημιουργεί τη βάση για το δικό του ξεκίνημα. Σίγουρα επηρεάστηκε από τους προγενέστερούς του Σπηλιανούς λυράρηδες Γιώργη Μαρκογιαννάκη ή Μαρκογιώργη (πατέρα των Μαρκογιάννηδων), Στεφανή Βασιλάκη, Στρατιδάκη, Καπετανάκη, αλλά και τους Ανδρέα Ροδινό, Χαρίλαο Πιπεράκη, Αντώνη Παπαδάκη ή Καρεκλά, Μανώλη Λαγό, το θρυλικό Μιχάλη Παπαδάκη ή Πλακιανό κ. ά. Πήρε τις μελωδίες όπως τις άκουσε, τις τελειοποίησε, έδωσε τον δικό του χαρακτήρα και το ύφος του και άνοιξε ένα νέο δρόμο στην τεχνική της λύρας: αυτό που λέγεται «σχολή του Θανάση Σκορδαλού» στην κρητική μουσική.

Όταν ο Θανάσης Σκορδαλός ήταν 27 χρονών (1947), τον άκουσε για πρώτη φορά ο τότε πρόεδρος του Κόμματος των Φιλελευθέρων Σοφοκλής Βενιζέλος και ενθουσιάστηκε τόσο που τον διόρισε υπάλληλο στην Υπηρεσία Ασφαλείας της Τράπεζας Ελλάδος, από την οποία συνταξιοδοτήθηκε αργότερα. Απεκατεστημένος πλέον επαγγελματικά αφιερώθηκε στην αγαπημένη του λύρα, πραγματοποιώντας εμφανίσεις στους απανταχού Κρήτες της διασποράς σε Αμερική, Καναδά, Αυστραλία, Αφρική.

Μέσα στη δεκαετία του 1950 συνεργάστηκε και με το μεγάλο τραγουδιστή Νίκο Μανιαδάκη ή Μανιά, με τον οποίο είχαν και αρκετά γόνιμη δισκογραφική συνεργασία («Πότε θα κάνει ξαστεριά», «Περνάς και δε με χαιρετάς», «Στερουσιανή μου πέρδικα» κ.ά.).

Αξίζει να αναφέρουμε και τη συμβολή της κόρης του Μαίρης, που σε πολλά τραγούδια του πατέρα της συμμετέχει με τη θαυμάσια φωνή της: «Τα περασάρικα πουλιά», «Κλάψε με μάνα κλάψε με», «Θέλω να ξαναγαπήσω», «Θάλασσα μπλάβη κι αλμυρή», «Τση νύχτας το περπάτημα» κ.ά. Ο Θανάσης Σκορδαλός συνεργάστηκε και με καλλιτέχνες που μεσουρανούσαν την δεκαετία του 1960, όπως με την Καίτη Γκρέι (“Μια Ψαροπούλα”) και τον μεγάλο μπουζουξή Γιάννη Παπαϊωάννου (“Φιλεντέμ”).

Στα περίπου 65 χρόνια καλλιτεχνικής πορείας του συνεργάστηκε επίσης και με τους λαγουτιέρηδες Βαγγέλη Μαρκογιαννάκη, Δημήτρη Φουκάκη, Μανούσο Πανταγιά, Σταμάτη Μαυροδημητράκη («Επίστεψα στα λόγια σου»), Μάρκο Νενεδάκη («Ένας ψαράς γερο-ψαράς», «Με μαχαιριές πληρώνονται», «Αμαριώτικα πεντοζάλια», «Χανιώτικος συρτός», «Μυλοποταμίτικες κοντυλιές»), Πέτρο Καρμπαδάκη, Αντώνη Αποστολάκη, Μιχάλη Φραγκιαδάκη («Εκάηκα μέσ’ στη φωτιά”), Δημήτρη Βερύκοκο («Μάγισσας τέχνη έμαθες», «Πολλές πληγές μου άνοιξες», «Μα τέλος πάντων πες μου το», «Δώσε μου πίσω την καρδιά», «Να σ’ αποφύγω προσπαθώ», «Το μπαλκονάκι»), Γιώργο Μετζάκη, Πέτρο Καρμπαδάκη, Μανούσο Παπατσαρά, Δημήτρη Σκουλά, Μανώλη Κακλή και πολλούς άλλους.

Εκτός από τις κόρες του Μαίρη και Λίτσα, στο τραγούδι τον συνόδεψαν οι Γιώργης και Μαρία Σμπώκου, Βύρων Ιερωνυμίδης κ.ά.

Ο συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος είπε για τον Σκορδαλό: «Ήμουνα 11 χρονώ το 1952, όταν πρωτοάκουσα το Θανάση Σκορδαλό, και νόμιζα ότι ένας αρχάγγελος κατέβηκε στην Κρήτη και τραγουδούσε με τη λύρα του για να χορέψουν οι έφηβοι και τα ωραία κορίτσια της Μεγαλονήσου».

Στην πολύχρονη καριέρα του πραγματοποίησε δεκάδες εμφανίσεις στους απανταχού Κρήτες της διασποράς, Αμερική, Αυστραλία, Γερμανία, Καναδά και Αφρική.

«Έχω γυρίσει το μισό κόσμο», έλεγε ο ίδιος χαρακτηριστικά. Ακόμα και εκεί ο Σκορδαλος δεν έχασε την ευκαιρία να ηχογραφήσει μαζί με τον Μαρκογιάννη. Στο διάστημα 1958-66 παρουσιάζουν για τους Κρήτες της Αμερικής και της Γερμανίας ακόμα περισσότερες επιτυχίες όπως τα: «Ρωτούσι με ποιαν αγαπώ», «Έχω έναν πόνο στην καρδιά», «Ήρθε καιρός να σου το πω», «Όρτσες», «Όση χαρά ‘χουν τα πουλιά», «Ο ήλιος βγαίνει στα ψηλά», «Ποιος ουρανός, ποια θάλασσα», «Και ο Θεός που σ’ έπλασε», «Εις τον Κουμπέ στα δυο στενά», «Ήθελα νά ’μουνά νερό» κ.ά.

Ηχογράφησε αγαπημένες μελωδίες με σόλο μπουζούκι («Πέτρα θα κάμω την καρδιά», «Συ μ’ έμαθες πως αγαπούν», κ.ά.) παιγμένο είτε από τον ίδιο ή από τον Βαγγέλη Μαρκογιαννάκη, ενώ δισκογραφικά συνεργάστηκε με το μεγάλο μουσικό και συνθέτη της λαικής μας μουσικής Γιάννη Παπαιωάννου («Φιλεντέμ») και την τραγουδίστρια Καίτη Γκρέυ («Μια ψαροπούλα, τη λένε Παναγιά»).

Ο Θανάσης Σκορδαλός απέκτησε από τον πρώτο του γάμο με την Ρεθεμνιώτισσα Χρυσούλα Παπαδάκη 4 παιδιά, δυο γιους, τον Γιάννη και τον Δημήτρη και δυο κόρες, τη Λίτσα και τη Μαίρη».

His Master’s Voice δισκάκι του Σκορδαλού δεν είχα αναρτήσει, οπότε ήρθε η σημερινή. Μαζί με Μαρκογιάννη, την κόρη του Μαίρη (βλέπε ανάρτηση 30) και τη Ρούλα Μουζουράκη (βλέπε ανάρτηση 183). Σε ένα λαϊκοκαλαματιανό (και όχι κρητικοκαλαματιανό με λύρα) με συνοδεία λαϊκής ορχήστρας (ίσως Παπαϊωάννου) και ένα Νέο Σπηλιανό συρτό που μας ταξιδεύει σε απλά ανόθευτα ακούσματα με τη φωνή της Μαίρης.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

232. PARLOPHONE GDSP 2743 ΚΙΤΣΑΚΗΣ ΑΛΕΚΟΣ- ΧΑΛΚΙΑΣ ΤΑΣΟΣ- ΚΙΤΣΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ 1962

Κιτσάκης Αλέκος (Το αηδόνι της Ηπείρου)- Χαλκιάς Τάσος- Κιτσάκη Βασιλική PARLOPHONE GDSP 2743 Ούζο και κρασί θα πίνω (Συρτός Πωγωνίσιος) - Στου Παπά τα παράθυρα 1962- 45rpm- 7''

 

«Γεννήθηκα το 1934, στο Ριζοβούνι Πρεβέζης, τη μικρή Λάκκα Σουλίου, όπως την αποκαλούμε στην περιοχή. Ήμουν δεν ήμουν οκτώ μηνών όταν έμεινα ορφανός από μητέρα, και δεν πέρασε ούτε χρόνος όταν έχασα και τον πατέρα μου. Η ορφάνια με σημάδεψε στη ζωή μου.
Μετά τον χαμό των γονιών μου με μεγάλωσε ένας θείος μου στο χωριό, ο Γιώργος Γιαννάκης. Δύσκολα χρόνια. Μέσα στα κρύα φύλαγα τα ζώα του θείου μου με ολόγυμνα πόδια. Πέθαινα από το κρύο. Φόρεσα το πρώτο μου ζευγάρι 6 χρονών. Πήγα στην πλατεία στο χωριό και έκανα τούμπες από τη χαρά μου. Τραγούδαγα συνέχεια. Όλοι στο χωριό με έβαζαν να τραγουδάω. Πότε για ένα λουκούμι στο καφενείο, πότε για ένα πορτοκάλι. Κι εγώ τι να έκανα... Ψωμί δεν είχα για να φάω, και τραγουδούσα… Τον Οκτώβριο του 1946, η θεία Μαρία, πέθανε κι έτσι ήταν πρόβλημα για τον θείο μου να μεγαλώνει κι εμένα μαζί με τα παιδιά του.

Ήρθα στην Αθήνα. Έβλεπα τα σπίτια και νόμιζα πως θα πέσει κανένα μπαλκόνι να με πλακώσει. Τον Δεκέμβριο με πήγαν στον ταμία της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας, έναν άγιο άνθρωπο, τον Αχιλλέα Ζώη, από το Πολυστάφυλο Πρεβέζης. Με άκουσε να τραγουδάω και μου είπε να τραγουδήσω στην κοπή της πίτας που θα γινόταν τον Ιανουάριο. Ο Ζώης με πήγε στο Μινιόν και μου πήρε ένα κοστουμάκι, μεγαλύτερο από το νούμερο μου κι ένα παντελονάκι. Εδώ είμαι με τα ρουχαλάκια αυτά και ένα ζευγάρι παπούτσια, που ήταν και τα δύο για αριστερό πόδι! Είμαι υπερήφανος γι’ αυτή τη φωτογραφία.

«Παρασκευή 11 Ιανουαρίου.  Ήταν η πρώτη φορά που θα τραγουδούσα μπροστά σε ακροατήριο, και η πρώτη φορά που η Πανηπειρωτική θα έκοβε την πίτα της. Στο θέατρο Αλίκη, στο Σύνταγμα. Νόμιζα πως θα ήταν όπως και στο καφενείο του χωριού, αλλά μου κόπηκαν τα γόνατα μόλις είδα τόσον κόσμο μαζεμένο. Με πήραν από το χέρι και βγήκα. Ήμουν περήφανος για τη στολή μου και την κορδέλα με το όνομα: Σούλι. Πιάνω και λέω πάλι την Τζαβέλαινα. Έγινε χαμός. Καταχειροκροτήθηκα και συγκινήθηκε όλος ο κόσμος.

Στα καμαράκια μετά την εκδήλωση έρχεται να με γνωρίσει η μεγάλη Μαρίκα Κοτοπούλη, η οποία και αυτή κρατούσε από την Ήπειρο, από τα Ζαγοροχώρια. Ζήτησε από τον Ζώη να με πάνε στο θέατρο όπου έπαιζε, το Ρεξ, για να τραγουδήσω, με τα ίδια ρούχα. Έτσι κι έγινε. Στο ακροατήριο ήταν και η βασίλισσα Φρειδερίκη. Η Κοτοπούλη, γνωρίζοντας την αδυναμία της στα ορφανά παιδιά, με παρουσίασε περιγράφοντας τα δύσκολα παιδικά μου χρόνια. Η βασίλισσα συγκινήθηκε και με κάλεσε στα ανάκτορα, όπου βρέθηκα να παίζω… βόλους με τον διάδοχο Κωνσταντίνο. Η Φρειδερίκη με βοήθησε, μαζί με τους ανθρώπους της Συνομοσπονδίας, να πάω σε οικοτροφείο στην Κέρκυρα, στο Αχίλλειο Ίδρυμα, και έβγαλα το Δημοτικό.
Το Σεπτέμβριο του 1949, πήγα στη Γεωπονική Σχολή Πατρών («Σκαγιοπούλειο Ορφανοτροφείο»). Έκανα 3 χρόνια εκεί. Είχαμε μια εκκλησία μέσα, με έβαζαν κάθε Κυριακή και έψελνα τον Απόστολο. Και ερχόταν κόσμος απ' έξω για να ακούσει το παιδάκι που έψελνε. Με στέλνουν στο Ωδείο Πατρών. Τραγούδαγα και στην «ώρα του αγρότη», μια εκπομπή τότε στο ραδιόφωνο. Χάλαγε ο κόσμος, όλη η Πάτρα με άκουγε.

Όταν τελείωσα ήρθα στην Αθήνα, δεν είχα όμως κανέναν. Κοιμόμουνα σ' ένα γκαράζ στην οδό Αγίου Μελετίου και Λιοσίων γωνία. Δύσκολη εποχή. Θυμάμαι ότι τραγούδησα σε μια εκδήλωση ενός συλλόγου στο θέατρο Παρνασσού στην πλατεία Καρύτση. Μέσα ήταν ο Γενικός Διευθυντής του ΕΙΡ (Ελληνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας). «Έλα εδώ παιδί μου» λέει, «θέλω να έρθεις στο γραφείο μου». Το να τραγουδήσεις τότε στο ραδιόφωνο ήταν το μεγαλύτερο δώρο. Πάω λοιπόν και μου δίνει τότε δύο εκπομπές. Να τραγουδάω Δημοτικά τραγούδια, Δευτέρα και Πέμπτη. Από εδώ, λοιπόν, αρχίζει η τύχη μου. Στο ΕΙΡ, ήταν η μεγαλύτερη δημοσιογράφος που υπήρχε τότε στο ραδιόφωνο. Η Αθηνά Σπανούδη. Αυτή κυριαρχούσε τότε. Με παίρνει από το χέρι και με πάει στον Μανώλη Καλομοίρη, ιδρυτή και προέδρου του Εθνικού Ωδείου που λάτρευε το Δημοτικό τραγούδι. Κι αυτός κι η γυναίκα του. Μόλις με άκουσαν τρελάθηκαν. Αποφασίζει λοιπόν το Διοικητικό Συμβούλιο να με δεχθεί στο Εθνικό Ωδείο δωρεάν. Με υποτροφία, να μην πληρώνω φράγκο.

Εδώ είμαι στο Πεδίον του Άρεως με τον μεγαλύτερο Έλληνα κομφερασιέ, τον Γιώργο Οικονομίδη, τον Αύγουστο του 1952. Με είχαν διαλέξει σε έναν διαγωνισμό ταλέντων ανάμεσα σε συνολικά 500 διαγωνιζόμενους.
Το 1954, που τραγουδούσα στο ΕΙΡ είχα γίνει φίρμα. Για να γραμμοφωνήσεις όμως  τότε, το '54 έπρεπε να είχες το Θεό πατέρα. Τότε η Columbia, που ήταν η πρώτη εταιρεία, είχε τους Χαλκιάδες και γι' αυτούς εγώ ήμουν αμελητέα ποσότητα. Και λέω στον εαυτό μου «θα πας μόνος σου στην Odeοn». Πάω και βγαίνει ένας σπουδαίος άνθρωπος και μαέστρος, ο Σπύρος Περιστέρης. Μου λέει «τι θέλεις παιδί μου;», του λέω «Κύριε Σπύρο αν μπορείς να μ' ακούσεις. Λέω δημοτικά. Να δώσε μου ένα Ντο ματζόρε εισαγωγή». Με κοιτάει και μου λέει «που το ξέρεις εσύ το Ντο ματζόρε», «Σπουδάζω στο Ωδείο», του απαντώ. «Μ' έχει ο Καλομοίρης υπό την προστασία του…» Και ξεκινάω τα κλέφτικα. Τρίξανε τα τζάμια. Σταματήσανε όλοι μέσα να δουλεύουν.

Τρέχει, στο Μίνωα Μάτσα και του λέει: «Ελάτε γρήγορα, ανακαλύψαμε έναν καινούργιο Παπασιδέρη». Ο Παπασιδέρης ήταν ο μεγάλος τραγουδιστής, δεν υπήρχε κανείς σαν αυτόν. Και μ' αρπάζουν για να υπογράψω συμβόλαιο. Φοβήθηκαν  μη μ' αρπάξουν άλλοι. Και μου δώσανε τότε 150 δραχμές. Κι έτσι άνοιξε ο δρόμος των επιτυχιών.»

Στο σημερινό δισκάκι ο αξέχαστος Αλέκος Κιτσάκης (βλέπε και ανάρτηση 120), με τον Τάσο Χαλκιά (βλέπε αναρτήσεις 65, 102, 120, 129, 140, 150 και 162). Στα φωνητικά, μαζί με τον Κιτσάκη, η Βασιλική Κιτσάκη.   

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

231. COLUMBIA D.G. 6152 ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ 1935

Καρακώστας Νίκος COLUMBIA D.G. 6152 Στου Παπαλάμπρου την αυλή (Τσάμικο) - Βουνά για χαμηλώσετε (Συρτό Καλαματιανό) 1935-78rpm -10''

 

«Ο “Πατριάρχης” του κλαρίνου, ο Νίκος Καρακώστας, Βλάχικης καταγωγής ο γνωστός μεγάλος του κλαρίνου. Γεννήθηκε στην Κρανιά Ααπροποτάμου και μεγάλωσε στη Λαμία, πήγε και Αθήνα και ξέφυγε για τα καλά από τα όρια του «καθαρά» βλάχικου ύφους, ηχογράφησε πρώτος πολλά βλάχικα τραγούδια, τίμησε το δίχως άλλο την καταγωγή του και νομίζω δεν μπορεί να λείπει από καμία συλλογή με Βλάχους μουσικούς. Ο Νίκος Καρακώστας γεννήθηκε τον Δεκέμβρη του 1885 άλλοι γράφουν το 1881 στην πολύ γνωστή μας Κρανιά Ασπροποτάμου (η διαφορά είναι γιατί τα αρχεία της Κοινότητας κάηκαν από τους Γερμανούς). Είναι το τρίτο παιδί του τσαρουχά  Κώστα  Καρακώστα.  Πεντάχρονος ο Νίκος κατέβηκε μαζί με την οικογένειά του στην Καλαμπάκα για δουλειά και για το σχολείο των μεγαλύτερων παιδιών.

Όταν ο Νίκος έγινε περίπου 11 χρονών  η οικογένεια του κατέβηκε στο Δομοκό.  Εκεί μαζί με τα άλλα του αδέλφια ήταν καλφάκια και μάθαιναν κοντά στον πατέρα τους Κώστα Καρακώστα την τέχνη του, δηλαδή την τέχνη του τσαρουχά. Το 1905 ο Νίκος Καρακώστας  παντρεύτηκε  και  από το γάμο αυτό γεννήθηκαν 13 παιδιά, που για τις ανάγκες τους για να πάνε στο σχολείο, ο Νίκος Καρακώστας  κατέβηκε στην Λαμία. Ήταν είκοσι χρονών ή κατ’ άλλους 25 όταν πήρε στα χέρια του το κλαρίνο και άρχισε να μαθαίνει. Αλλά και ο νεαρός τότε Νίκος Βρήκε στο όργανο αυτό το μέσον που θα έβγαζε με ξεχωριστό τρόπο το πάθος, τους καημούς και τα μεράκια του κόσμου. Θα τα ανακάτευε με το αίμα της καρδιάς του, θα τα ζύμωνε με το είναι της ψυχής του για να τα αφήσει παρακαταθήκη στον Ελληνικό λαό. Γύρω στο 1925 τον βρίσκουμε να παίζει κλαρίνο στο «Κέντρο Έλατος» στην πλατεία Λαυρίου. Εκεί για τριάντα χρόνια, βρήκε τον τρόπο να απελευθερώνει τις μνήμες του και να τις κάνει τραγούδι.

Το 1955 σε ένα αποκριάτικο γλέντι σε ένα ξεφάντωμα από αυτά που ο Νίκος Καρακώστας ήξερε να δημιουργεί εκεί πάνω στο πάλκο άφηνε την τελευταία του πνοή. Ήταν 27 Φεβρουαρίου του 1955 όταν το κλαρίνο του Νίκου Καρακώστα σίγησε.
Πάνω στην πλάκα του τάφο του ζήτησε να του γράψουν.
“Εγώ φτωχός γεννήθηκα φτωχός και θα πεθάνω μα μερακλής να γράψετε στον τάφο μου απάνω”. Όταν ο Νίκος Καρακώστας έφυγε ήταν μόνο εβδομήντα χρονών.»

Στο σημερινό γραμμοφωνικό δίσκο έχουμε το εξαίρετο κλαρίνο του Καρακώστα με τον Τσάκωνα στο λαούτο, κάτι που δεν αναφέρεται σε καμία από τις πολλές εκδόσεις του δίσκου. Πρόβλημα στις στροφές στο τραγούδι ¨Στου Παπαλάμπρου την αυλή¨ υπάρχει και εδώ. Στις πληροφορίες (στο φάκελο) υπάρχει ο σύνδεσμος που εξηγεί ότι το πρόβλημα διορθώθηκε στην Αγγλική έκδοση του δίσκου.

Από τις φωτογραφίες των εκδόσεων (διαφορετικές ετικέτες) συμπεραίνουμε την επιτυχία που είχε ο δίσκος. Βγήκε σε τέσσερις διαφορετικές εκδόσεις στην Ελλάδα (τρεις γραμμοφωνικές και ένα 45-άρι) και σε τέσσερις στο εξωτερικό (δυο σε Αμερική, μια σε Αγγλία και ένα 45-άρι εξωτερικού).  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).