223. ODEON G.A. 7802 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 1954

Δερμιτζάκης Ιωάννης (Δερμιτζογιάννης) ODEON G.A. 7802 Μαρνιώτικες Στειακές κονδυλιές - Παλληκαριώτικος Κρητικός χορός (Συρτός) 1954- 78rpm- 10''

«Πολυσύνθετος καλλιτέχνης της Κρητικής μουσικής παράδοσης ο Γιάννης Δερμιτζάκης από την Σητεία. Γεννήθηκε στη Μαρωνιά Σητείας το 1907, μεσουράνησε επί δεκαετίες στο καλλιτεχνικό στερέωμα της Κρήτης σαν ένας γνήσιος εκφραστής της. Πολυσύνθετος, δημιουργικός, παραγωγικότατος ποιητάρης δόκιμος, βιολάτορας, λυράρης δεξιοτέχνης, γλυκόλαλος εκφραστικός τραγουδιστής. Χιλιάδες οι Κρητικότατες μαντινάδες του, τραγουδισμένες σε «ισάριθμα» θα λέγαμε γλέντια και καλλιτεχνικές εμφανίσεις του Γιάννη Δερμιτζάκη ή καλύτερα Δερμιτζογιάννη, όπως ήταν πιο γνωστός. Έμετρη παρουσία και έκφραση των πόθων, των καημών, της ψυχικής ορμής των Κρητικών μα και της πολύχρονης ιστορίας της Κρήτης και των Ηθών και Εθίμων της.

Η σάτιρα και τα ευτράπελα έμμετρα σχόλια των συνηθειών και των καταστάσεων του μεταπολεμικού κόσμου, είναι ένα μεγάλο μέρος της ποιητικής του παραγωγής που τυπώθηκε και σε βιβλία μα πέρασε και στους δεκάδες δίσκους του Δερμιτζογιάννη – πρώτη ηχογράφηση δίσκου το 1953 – που περιέχουν τις μουσικές διαδρομές του απ’ άκρου σ’ άκρο της Κρήτης, τις δικές του δημιουργίες, τις δοξαριές και τα τραγούδια του.Αποτιμώντας το έργο του Δερμιτζογιάννη, ο μελετητής και γλωσσολόγος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Βαγγέλης Σκουβαράς, γράφει στον πρόλογο του βιβλίου «Κρητικές Μαντινάδες» του Γιάννη Δερμιτζογιάννη: Ο Δερμιτζογιάννης ήταν ένας έξοχος ερμηνευτής, εκτελεστής και εκφραστής της Κρητικής μουσικής παράδοσης. Ο καλλιτέχνης που προσεγγίζει με άνεση αυθόρμητα και γοητευτικά το κοινό.

Στάθηκε κοσμαγάπητος μουσικός που ήξερε να διασκεδάζει το κοινό του, να γοητεύει μικρούς και μεγάλους. Έλληνες και ξένους καλότυχους ακροατές του μέσα και έξω απ’ την Ελλάδα. Η χαρά, η τέχνη, η καλλιτεχνική έκφραση του ποιητάρη, λυράρη, βιολάρη, κιθαρίστα, συνθέτη και τραγουδιστή Γιάννη Δερμιτζάκη από την Σητεία Λασιθίου Κρήτης είχε περάσει τα σύνορα της Ελλάδας. Είχε κερδίσει και αλλού καρδιές πολλές αυτός ο πρωτομάστορας, ο πολυσύνθετος συνεχιστής της Κρητικής μουσικής παράδοσης.

Ο Δερμιτζογιάννης έφυγε από την ζωή το Μάη του 1984».

Ο σημερινός γραμμοφωνικός δίσκος από τους πρώτους του Δερμιτζογιάννη (βλέπε αναρτήσεις 13,57,92,126,143,168 και 194), στην ODEON και όχι στην Rca ή την Olympic, που τον έχουμε συνηθίσει.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

                                     ¨ΜΑΡΝΙΩΤΙΚΕΣ ΣΤΕΙΑΚΕΣ ΚΟΝΔΥΙΕΣ¨ και σε γραμμοφωνικό δίσκο Μεγάλης Βρετανίας

                                                         από την προσωπική συλλογή του φίλου Ιδομενέα Παπαδογιάννη από Ρέθυμνο.

 

 

 

222. ASTRON AS-318 ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ- ΣΟΥΚΑΣ ΗΛΙΑΣ- ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΝΙΚΟΣ 1969

Χατζοπούλου Μαριάννα (Τυφλό αηδόνι- Τυφλή τραγουδίστρια)- Σούκας Ηλίας- Παλαιολόγου Νίκος ASTRON AS-318 Όσοι στη θάλασσα δουλεύουν (Συρτός) - Στου νησού μας τ΄ακρογιάλι (Μπάλος) 1969- 45rpm- 7''

Η Μαριάννα Χατζοπούλου είχε γεννηθεί το 1933 στην Αθήνα. Η καταγωγή της Ναξιώτικη. Από παιδί αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα με την όρασή της.
Σε όλη της τη ζωή «μισόβλεπε». «Μπορεί η όρασή μου να μη με βοηθά να βλέπω καλά, άλλα βλέπω καθαρά τον κόσμο με τα μάτια της ψυχής μου» είχε πει σε συνέντευξή της η Ναξιώτισσα Μαριάννα Χατζοπούλου που έγινε γνωστή στο πανελλήνιο ως η «τυφλή τραγουδίστρια», λόγω μιας σοβαρότατης πάθησης των ματιών, που συνέβη στη διάρκεια του τοκετού της μητέρας της.

Ξεχώρισε για το χάρισμα της σε ακρόαση του Μίμη Πλέσσα στο Ίδρυμα Ραδιοφωνίας και στη συνέχεια μαγνήτιζε το κοινό με τις ερμηνείες της μέσα από τις ραδιοσυχνότητες.
Με τη «Ζαφείρα» του σπουδαίου στιχουργού και κυνηγού ταλέντων Χαράλαμπου Βασιλειάδη (Τσάντα) και σε μουσική του Άκη Σμυρναίου, έλαμψε λίγο μετά τα μισά του ’50. Ακολούθησαν μεγάλες επιτυχίες τραγούδια των Χατζιδάκι, Τσιτσάνη, Καλδάρα, Κοφινιώτη, Μωράκη, Μάνεση, Μαρκέα.
Η δημοτικότητά της χτυπούσε κόκκινο. Στους διαγωνισμούς του Ντομινό και άλλων περιοδικών της εποχής το όνομά της βρισκόταν στις πρώτες θέσεις. Ο κόσμος μαγεύονταν απ’ το «τυφλό αηδόνι» όπως την αποκαλούσαν.

Εμφανίστηκε στα μεγαλύτερα λαϊκά κέντρα και ερμήνευσε κορυφαίες επιτυχίες («Ζαφείρα», «Να ζήσουν τα φτωχόπαιδα», «Κάνε κότσο τα μαλλιά σου», «Η μάνα μου με δέρνει», «H ωραία Αιγιώτισσα, «Δεν μετανιώνω που σ’ αγάπησα πολύ» και σε δεύτερη εκτέλεση το «Γαρίφαλο στ’ αυτί»). Συμμετείχε μάλιστα στην ταινία «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο» ντυμένη Τσιγγάνα δίπλα στην τραγουδίστρια Λάουρα.

Μάλιστα όπως τόνιζε και η Γιώτα Λύδια στην βιογραφία της, στην Columbia όπου αρχικά την παρουσίασε ο Τσάντας και την απέρριψαν είχε δημιουργηθεί μεγάλος ντόρος με το όλο θέμα, μιας και η Χατζοπούλου αποτελούσε πλέον γερό όπλο της ανταγωνίστριας Odeon. Μάλιστα η Λύδια ντούμπλαρε στιγμές της… ενώ συνήθως συνέβαινε το αντίθετο στην «κόντρα» των δύο εταιρειών.

Η Μαριάννα Χατζοπούλου θα δουλέψει στα καλύτερα λαϊκά στέκια, αλλά και στα πιο ονομαστά κοσμικά κέντρα. Η φυγή της όμως στο εξωτερικό το 1961 και η δίχρονη παραμονή της σε Αυστραλία και Αμερική θα κοστίσουν στην καριέρα της. Στην επιστροφή τα δεδομένα είχαν αλλάξει.
Θα συνεχίσει στο εξωτερικό (Αγγλία, Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Σουηδία, Κύπρο, Λίβανο) και θα έχει μια διακριτική παρουσία στη δισκογραφία, σε εταιρείες μικρότερου βεληνεκούς.

Στην ζωή της θα κυριαρχήσει η λατρεία για τη θρησκεία και το Θεό, η οποία θα μετουσιωθεί και σε τραγούδια. Το Φλεβάρη του 2002 θα τραγουδήσει στο χορό των Ιεροψαλτών. Κατά την επιστροφή της στο σπίτι, το αυτοκίνητο στο οποίο μετέβαινε προσέκρουσε σε κολώνα της ΔEH. Υπέστη πολλαπλά κατάγματα και λίγους μήνες αργότερα έχασε τη μάχη.

Ο Ηλίας Σούκας γεννήθηκε στο Κομπότι Άρτας το 1935 και ανήκει στην τέταρτη γενιά μιας οικογένειας μουσικών. Έμαθε βιολί από τον πατέρα του και το ρεπερτόριό του περιλαμβάνει Μικρασιάτικα, Ηπειρώτικα, Νησιώτικα, Ρουμελιώτικα. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία τόσο για τον Ηλία Σούκα όσο και για τον Παλαιολόγου στο σαντούρι δεν κατάφερα να βρω.

Στο σαντούρι ο Παλαιολόγου Ν. (πιθανότατα Νίκος) για τον οποίο ίσως να έχει γίνει λάθος εκτύπωση και να είναι ο γνωστός Κώστας (βλέπε ανάρτηση 26), αλλά κρατάω τις επιφυλάξεις μου.

Για τους λάτρεις του Ελληνικού κινηματογράφου η φωνή της Χατζοπούλου ακούγεται στην ταινία ¨ Της Κακομοίρας¨, όταν ο Ζήκος κάνει καντάδα με το γραμμόφωνο που παίζει «Το νυφικό σου φόρεμα», μια εξίσου μεγάλη επιτυχία.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

221. LYRA LS 1095 ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΣΠΥΡΟΣ- ΡΟΥΝΤΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ 1965

Παπανδρέου Σπύρος- Ρούντας Φίλιππος LYRA LS 1095 Χαριτωμένη συντροφιά (Κλέφτικο καθιστό Ηπειρώτικο) - Έπιασα μια πέρδικα (Ηπειρώτικο στρωτό στα τρία) 1965- 45rpm- 7''

Ο Σπύρος Παπανδρέου από το Καρτέρι Θεσπρωτίας, στο σημερινό δισκάκι. Λιγοστά τα βιογραφικά στοιχεία. Δισκογραφικά έχει έξι 45άρια και δυο LP στο ενεργητικό του όλα ηχογραφημένα τη δεκαετία του 60 καθότι μετέπειτα μετανάστεψε στη Γερμανία. Στη Γερμανία συμμετείχε σε πολλά γλέντια Ηπειρωτών.

Συνεργάστηκε με τον Φίλιππο Ρούντα και τον Βασίλη Σκαλιώτη.

Από τις αξιόλογες φωνές της μουσικής της Ηπείρου, που νομίζω αν δεν μετανάστευε θα είχε διαφορετική πορεία.

 Γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1920 στα Δολιανά Πωγωνίου των Ιωαννίνων.

Άρχισε να ασχολείται με το κλαρίνο από πολύ μικρός και σε πολύ μικρό διάστημα ξεδιπλώθηκε το άφθαστο ταλέντο του. Σχεδόν αυτοδίδακτος όπως και όλοι οι μουσικοί του παραδοσιακού τραγουδιού την εποχή εκείνη, φτάνει σε επίπεδο δεξιοτεχνίας και μουσικού ύφους περιζήτητο.

Έτσι γίνεται γνωστός και γίνεται αναντικατάστατος στα πανηγύρια, τους γάμους και σε κάθε κοινωνική εκδήλωση του τόπου του και όχι μόνο.

Τη δεκαετία του 1930 ο βιολιστής Τάκης Καψάλης από τα Κάτω Πεδινά Ζαγορίου, δημιουργεί με τα παιδιά και ένα ανίψι του, το συγκρότημα "Τακούτσια" (τα παιδιά του Τάκη) τη μακροβιότερη μουσική κομπανία στην ιστορία της Ζαγορίσιας μουσικής παράδοσης.

Με τα Τακούτσια συνεργάστηκαν πολλοί ονομαστοί κλαριντζήδες της εποχής.

Από τους πρώτους που κλήθηκαν να στελεχώσουν τη σύνθεση του συγκροτήματος ήταν ο Φίλιππος Ρούντας.

Αυτός έμελλε να επηρεάσει και διαμορφώσει το μουσικό ηχόχρωμα της κομπανίας, να πλουτίσει το ρεπερτόριό της και να αναδείξει την ποιότητα του ύφους της.

Αρχές του 1960 γνωρίζεται με τον δάσκαλο της μουσικής και διευθυντή του τότε τμήματος παραδοσιακής μουσικής της ΕΙΡ Σίμωνα Καρρά.

Η δεδομένη και γνωστή σε όλους αδυναμία του Σίμωνα Καρρά ειδικά στους Ηπειρώτες κλαριντζήδες, για τους οποίους έτρεφε ιδιαίτερο θαυμασμό, είναι η αφορμή για μια πολύχρονη και πολύπλευρη συνεργασία με τον Φίλιππο Ρούντα, εντάσσοντας αυτόν στα μόνιμα μέλη των ραδιοφωνικών εκπομπών "Ελληνικοί αντίλαλοι" και στην ορχήστρα του "Συλλόγου προς διάδοση της Εθνικής Μουσικής".

Η δισκογραφία του Ρούντα είναι ελάχιστη μπροστά στο μέγεθος της τέχνης του και η μουσική του αναγνωρισιμότητα δυσανάλογη μπροστά σε άλλους εμπορικούς "αστέρες" της εποχής.

Στο πλευρό του Ρούντα μαθήτευσαν πάρα πολλοί μουσικοί, εκείνος όμως που φέρει επάξια (και με καμάρι ο ίδιος μνημονεύει) τον τίτλο του άξιου μαθητή του Ρούντα είναι ο Πέτρο-Λούκας Χαλκιάς.

Ο Φίλιππος Ρούντας μαζί με τον Κίτσο Χαρισιάδη κατέχουν ακόμα και σήμερα τον τίτλο των πιο ονομαστών κλαριντζήδων της Ηπείρου, φτάνοντας την Ηπειρώτικη μουσική στο απόγειο της δεξιοτεχνίας και το μουσικό ηχόχρωμα όπως το ακούμε σήμερα.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).