Πέμπτη 14 Ιουλίου 2022

208. POPULAR AP 6082 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΗΣ ΙΩΣΗΦ- ΜΕΤΖΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1965

Παναγιωτάκης Ιωσήφ (Σήφης)- Μετζάκης Γιώργος POPULAR AP 6082 Αστυπαλιανή (Ατσιπαδιανή) σούστα - Ο χωρισμός (Ροδακινιώτικος συρτός) 1965- 45rpm- 7''

 

Ο Παναγιωτάκης Ιωσήφ (Σήφης- βλέπε και ανάρτηση 31 και 141) από τις Ατσιπάδες Αγ. Βασιλείου Ρεθύμνου, λυράρης με δισκογραφικές επιτυχίες, αλλά και πρόεδρος του Συλλόγου Ατσιπαδιανών. Δισκογραφικά έχει δύο LP (long play) δίσκους και αρκετά 45-άρια. Έχει συνεργαστεί με τον Γιώργο Μετζάκη, τον Κώστα Τσακαλάκη, τον Ανδρέα Γαλερό, την Ερμίνα Νικολιδάκη και τον Πέτρο Καρμπαδάκη.

 Ο Γιώργος Μετζάκης (βλέπε και ανάρτηση 76 και 141) έχει συνεργαστεί με τους: Ιωσήφ Παναγιωτάκη, Κουκλινό Κανάκη, Μουντάκη Κώστα, Κολιακουδάκη Νίκο, Λατζουράκη Φίλιππο, Σκορδαλό Θανάση, Μελαμπιώτη Μανώλη, Σταγάκη Μανώλη, Καλαϊτζάκη Βασίλη και Παπαδάκη Μάρκο.

Στο σημερινό δισκάκι Παναγιωτάκης Σήφης μαζί με Μετζάκη Γιώργο. Ο Παναγιωτάκης, θέλοντας να τιμήσει το χωρίο του, τους Ατσιπάδες Αγ. Βασιλείου Ρεθύμνου, γράφει την Ατσιπαδιανή σούστα. Εκεί κοντά είναι και το χωρίο Ροδάκινο. Γράφει λοιπόν τιμητικά και τον ¨Ροδακινιώτικο συρτό¨ που είναι ¨Ο χωρισμός¨ στο σημερινό δίσκο.

Δεν του κόλλαγε του τυπογράφου των ετικετών, Ατσιπαδιανή και το έκανε ¨Αστυπαλιανή¨. Επίσης δεν χώραγε ο ¨Ροδακινιώτικος συρτός¨ και το άφησε σκέτο ¨Ο χωρισμός¨.  Σκέφτομαι την απογοήτευση του Σήφη μόλις είδε το δισκάκι που τον έκανε Αστυπαλιανό. Την κατάσταση την έσωσε ο τυπογράφος του εξώφυλλου. Εκεί αναγράφονται σωστά τα στοιχεία. Αν τώρα δεν βρεις το δισκάκι με το εξώφυλλο σκέφτεσαι ότι στην Αστυπάλαια παίζουν Κρητικά. Βέβαια πολλά τα κοινά στοιχεία της Δωδεκανησιακής σούστας με την Κρητική. Παρακάτω, μερικά ιστορικά στοιχεία για τα δυο χωριά και πως πήραν την ονομασία τους.

Το χωριό Ατσιπάδες (που ανήκει στο δημοτικό διαμέρισμα Κοξαρέ 23χλμ από το Ρέθυμνο), κατοικείται επί Ενετοκρατίας (1212-1669) από εύπορους Βενετούς, οι οποίοι μετά την επανάσταση του Δασκαλογιάννη το 1770, τούρκεψαν όλοι και έγιναν οι πιο φανατικοί διώκτες των χριστιανών. Ένας από αυτούς ήταν ο περιβόητος για τα κακουργήματά του Γενιτσάρ Αράπης, ενώ μετά το 1898 επέστρεψε στην Τουρκία. Οι Ατσιπαδιανοί Τούρκοι έγιναν από τους αγριότερους και πιο αιμοβόρους, τους αποκαλούσαν ότι δεν είχαν ντροπή (τσίπα), ήταν ξετσίπωτοι γι' αυτά που έκαναν. Έτσι το χωριό τους πήρε το όνομα Ατσιπάδες.

Το χωριό αναφέρεται το 1577 με 291 κατοίκους, το 1881 στο Δήμο Λάμπης ως Ατσιπάδαις με 236 Τούρκους (κανένας Χριστιανός), ενώ το 1900 μένουν μόνο 47 Τούρκοι αφού άρχισαν να υποχωρούν.

Μετά το 1910 άρχισαν να έρχονται από γειτονικά χωριά και να εγκαθίστανται χριστιανοί, έτσι το 1920 οι Ατσιπάδες ανήκουν στην κοινότητα Κοξαρέ με 125 χριστιανούς. Το 1940 οι κάτοικοι έφτασαν τους 207, ενώ μετά άρχισαν να λιγοστεύουν και το 1981 έμεναν 89 κάτοικοι, Οι Ατσιπαδιανοί είναι φιλόθρησκοι όπως μαρτυρούν οι αρκετές εκκλησίες τους, εργατικοί μ' αξιόλογους επιχειρηματίες, αγαπούν τα γράμματα, τη διασκέδαση με σημαντικούς οργανοπαίχτες, φιλόξενοι και κοινωνικοί.

Το Ροδάκινο είναι ένα χωριό που βρίσκεται 47 km νοτιοδυτικά από την πόλη του Ρεθύμνου, δυτικά από το χωριό Σελλιά και είναι χτισμένο αμφιθεατρικά σε δύο υψώματα. Η ονομασία του χωριού οφείλεται, όπως πιστεύουν μερικοί, σε μια ροδακινιά που είχε φυτρώσει στην περιοχή και επειδή ήταν τόσο ξερός τόπος η ύπαρξη κάποιου δέντρου εθεωρείτο μεγάλο γεγονός. Άλλοι πάλι λένε πως ονομάστηκε έτσι γιατί ο ορίζοντας, όπως φαίνεται από τα χωριά αυτά έχει σχήμα ροδάκινου. Υπάρχουν και μερικοί που υποστηρίζουν πως δόθηκε αυτή η ονομασία στα χωριά γιατί οι άνθρωποι είναι ροδοκόκκινοι από τον ήλιο. Μια άλλη άποψη υποστηρίζει ότι επειδή τα δύο χωριά, Άνω και Κάτω, χωρίζονται από ένα φαράγγι από το οποίο περνούσε ένας ξεροπόταμος και το φαράγγι αυτό ονομαζόταν Ρίκινθος κατ΄ επέκταση το Ρίκινθος έγινε Ροδάκινο.

Για το πότε χτίστηκε το χωριό δεν έχουμε ακριβείς πληροφορίες. Ξέρουμε μόνο πως παλαιότερα υπήρχαν τέσσερις οικισμοί, οι Κουρκουλός, το Παλιό Χωριό, η θέση Παναγιά και ο Αη-Λιας, που καταστράφηκαν τον καιρό της Τουρκοκρατίας κατά πάσα πιθανότητα από πειρατές. Σύμφωνα με την παράδοση, το σημερινό χωριό υπάρχει από το 1600 περίπου, όταν κάποιος Ροδακινιώτης που γλίτωσε από την καταστροφή του Ροδάκινου κατά την εποχή της Βενετοκρατίας, και είχε καταφύγει στην Μάνη της Λακωνίας, γύρισε πίσω στο χωριό με τα τρία του παιδιά και ξανάκτισαν το κατεστραμμένο χωριό. Έτσι ίσως εξηγείται και το ότι οι κάτοικοι των γύρω χωριών αποκαλούν τους Ροδακινιώτες «Μανιάτες».

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).
 





Κυριακή 10 Ιουλίου 2022

207. NINA N-24521 ΣΚΟΡΔΑΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΝΑΧΗ ΖΩΗ- ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ 1959

Σκορδαλός Αθανάσιος- Μαρκογιαννάκης Ιωάννης (Μαρκογιάννης)- Νάχη (Γρυπάρη) Ζωή- Τσαγγάρης (Τσαγκάρης- Τσαγκαράκης- Ψυχούλας) Ελευθέριος NINA N-24521 Δωδεκανησιακή σούστα - Σφουγγαράδες (Συρτός) 1959- 45rpm- 7''

 

Το 1965 βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες η ταινία ¨Μπετόβεν και Μπουζούκι¨ (από τις αγαπημένες μου). Πρωταγωνιστές ο Μίμης Φωτόπουλος, ο Νίκος Σταυρίδης, ο Γιάννης Γκιωνάκης, ο Σωτήρης Μουστάκας και άλλοι πολλοί εξαίρετοι ηθοποιοί. Μουσική στην ταινία ο τεράστιος Μάνος Λοΐζος.

Ο Φωτόπουλος κάνει τον μπουζουξή και ο Σταυρίδης τον δάσκαλο και συνθέτη κλασικής μουσικής. Ο μπουζουξής (Φωτόπουλος) ¨κλέβει¨ τον μοναδικό μαθητή του Σταυρίδη, τον Σωτήρη Μουστάκα που παίζει βιολί αλλά τον χρειάζεται για να παίξει μπαγλαμά (ένα μικρό απόσπασμα).

Για μπω και στο θέμα, ο Φωτόπουλος ζητάει συνεργασία με τον Σταυρίδη για να γράψουν το τραγούδι ¨Γαρουφαλλιά¨ (το οποίο τραγουδάει σε μουσική Λοΐζου η Κλειώ Δενάρδου).

Για να πείσουν το Σταυρίδη να γράψει την μουσική τον ¨πικάρουν¨ ο Φωτόπουλος και ο Γκιωνάκης και του λένε «Μπορείς μαέστρο να γράψεις μουσική για μπουζούκια, δεν μπορείς, μπορείς;».

Κάπως έτσι φαντάζομαι έγινε με τον Σκορδαλό και Μαρκογιάννη. Τους φωνάζει ο Πέτρος Νικολάου της Nina Record Company και τους λέει: «Το επόμενο δισκάκι θέλουμε να είναι με νησιώτικα και να αναδείξουμε την Νάχη, αλλά μας λείπει ο Ανδρέας Πόγγης στο βιολί (βλέπε ανάρτηση 200). Μπορείτε να παίξετε μια ¨Δωδεκανησιακή σούστα¨, …μάλλον δεν μπορείτε».

Το αποτέλεσμα το ακούτε στην πρώτη πλευρά του δίσκου. Φήμες λένε ότι μετά από αυτή την εκτέλεση δωδεκανησιακής σούστας κανένας δεν επιχείρησε ξανά, να παίξει σούστα στα Δωδεκάνησα (φήμες είναι λέμε). Μάλιστα δεν γράφουνε τα ονόματα Θανάσης και Ιωάννης στο δισκάκι μη τυχών και τους βρούνε. Ο ηχολήπτης πάλι, από το σοκ τελειώνει τη σούστα με echo.    

  

Η Ζωή Νάχη (Γρυπάρη το πραγματικό επώνυμο), γεννήθηκε τέλη της δεκαετίας του '30. Είναι στιχουργός και τραγουδίστρια και η πρώτη γυναίκα του Μανώλη Χιώτη.

Η Νάχη υπήρξε μια κομβική προσωπικότητα στη ζωή του μεγάλου μουσικοσυνθέτη, καθώς είναι η μοναδική από τις τρεις συζύγους (Ζωή Νάχη, Μαίρη Λίντα, Μπέμπα Κυριακίδου) με την οποία απέκτησε παιδιά ο κορυφαίος σολίστας του μπουζουκιού: τον Διαμαντή και τη Μαρία.

Η ίδια έκανε αξιοσημείωτη καριέρα στις αρχές της δεκαετίας του ’50 στο πλευρό μεγάλων συνθετών, όπως οι Μανώλης Χιώτης, Γιώργος Μητσάκης, Γιάννης Παπαϊωάννου, Βασίλης Τσιτσάνης και πολλοί άλλοι. Ωστόσο, μετά τον χωρισμό της από τον Χιώτη, η Ζωή Νάχη έκανε μεγάλη στιχουργική καριέρα με το πατρώνυμό της, ως Ζωή Γρυπάρη.

Ως στιχουργός έγραψε τραγούδια που έχουν ερμηνεύσει οι Βοσκόπουλος, Τερζής, Σφακιανάκης, Γαρμπή, Ρέμος, Παπαρίζου, Οικονομόπουλος, Κοκκίνου! Ποιος άλλωστε δεν έχει τραγουδήσει το «Ποιο κορμί σε ταξιδεύει» του Ρέμου, το «Υπάρχει λόγος» της Παπαρίζου, το «Έρωτα θέλει η ζωή» της Βανδή, το «Στης ζωής μου, τις στράτες» του Βοσκόπουλου ή το «Φωτιά στις νύχτες» του Τερζή;

Η ίδια το 2018, σε μια από τις πολύ σπάνιες συνεντεύξεις της είχε μιλήσει στην «Espresso» για την αυτοβιογραφία της, που ήταν έτοιμη προς έκδοση με τίτλο «Εκείνος και εγώ», στην οποία αναφερόταν στη ζωή της στο πλευρό του Μανώλη Χιώτη και όχι μόνο.

«Τα μόνα ευτυχισμένα χρόνια που θυμάμαι στη ζωή μου, που ήταν γεμάτα έρωτα και αγάπη, ήταν αυτά με τον Μανώλη μου, που μου έδωσε τα πάντα. Ακόμα και τα παιδιά που ήθελε να φέρει στη ζωή με εμένα τα απέκτησε. Δούλεψα μαζί με τον Μανώλη Χιώτη, τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Γιάννη Παπαϊωάννου, τον Γιώργο Μητσάκη, τον Γιώργο Ζαμπέτα και πολλούς άλλους για να μπορέσω να μεγαλώσω τα παιδιά μου» έλεγε σε αυτή τη συγκλονιστική κατάθεση ψυχής.

Ωστόσο, όπως εκμυστηρευόταν, το μεγαλύτερο κεφάλαιο της ζωής της ήταν αυτό με τον Μανώλη Χιώτη. «Η γνωριμία μας έγινε σε ένα θέατρο στον Πειραιά, όπου δούλευα ως παιδί-θαύμα με τον Κώστα Χατζηχρήστο και τον Γιώργο Οικονομίδη. Σε μια τιμητική βραδιά, λοιπόν, για τον Χατζηχρήστο γνώρισα τον Μανώλη. Και εκείνος τρελάθηκε που με είδε, όπως είπε τότε στον φίλο του Χατζηχρήστο και από τότε έγινε η σκιά μου. Ήρθε να με ζητήσει από τους γονείς μου, δεν με έδωσαν και με απήγαγε σε ηλικία 14 ετών. Από εκεί με πήγε στο σπίτι του Μητσάκη, για να χάσουν τα ίχνη μου, μέχρι να βγουν οι άδειες του γάμου. Μάλιστα, μου έβαλε και καμιά 15αριά χρόνια παραπάνω για να είναι νόμιμος ο γάμος και παντρευτήκαμε. Και θα σ’ το πω με μεγάλο εγωισμό: Ο Μανώλης μόνο εμένα αγάπησε και μόνο εκείνον θα αγαπώ μέχρι να πάω κοντά του»!

Ο Μανώλης Χιώτης πάντα με αγαπούσε και υπολόγιζε σε εμένα και τη στήριξή μου. Θυμάμαι με πήρε τηλέφωνο από την Αμερική μόλις έμεινε μόνος και μου ζήτησε να πάω εκεί και να γυρίσουμε μαζί πίσω. Δεν το δέχτηκα. Του απάντησα: «Γύρνα εδώ και τα βρίσκουμε. Στην Αμερική δεν έρχομαι».
Μπορεί να μην ήμασταν συνέχεια μαζί, αλλά πορευόμασταν μαζί. Διότι έπρεπε να λύνουμε τα θέματα των παιδιών μας. Οπότε δεν χωρίσαμε ποτέ. Ήμασταν και θα είμαστε πάντα οικογένεια.

Στο σημερινό δισκάκι, η Νάχη με τους ¨Σφουγγαράδες¨ στο τραγούδι (στη δεύτερη πλευρά), συνοδεία ορχήστρας Παπαϊωάννου και στίχους-σύνθεση Ελευθέριου Τσαγκάρη.

Ο Λευτέρης Τσαγκάρης (Ψυχούλας) γεννήθηκε το 1920. Ασχολήθηκε με το λαϊκό/ρεμπέτικο τραγούδι από αγάπη! Στην Αθηνά, στα χρονιά της κατοχής, ήταν ήδη πολύ καλός μπουζουξής, με φίλους όλους τους μεγάλους όπως: Κηρομίτη, Γενίτσαρη, Λαύκα, Μπίνη, Στράτο Παγιουμτζή, Χιώτη, "Μπέμπη", Ανέστο "Γύφτο", Σταμούλη "Μπιρ Αλαχ", Τατασόπουλο, Παπαϊωάννου, Μητσάκη κ.α. Δούλεψε σε σχεδόν όλα τα γνωστά λαϊκά κέντρα / μπουζουξίδικα!
 Στις αρχές της δεκαετία του '50 θα συνεργαστεί για πολλά χρόνια με τον "Τιτανομέγιστο" Βασίλη Τσιτσάνη!

Γύρω στο 1959 πηγαίνει και αυτός στην Αμερική με τους άλλους ρεμπέτες - φίλους, τον μεγάλο Γιάννη Παπαϊωάννου, τον Νίκο Καλλέργη, Ηλία Ποτοσίδη. Εκεί θα βρει και τον φίλο του Ανέστο Αθανασίου "Γύφτο" (όπου είχε πάει νωρίτερα το 1957).

Θα δουλέψει με Τατασόπουλο, Πόλυ Πάνου, Σταύρο Τζουανάκο αλλά και άλλους εξαίρετους ομογενής μουσικούς την Αμερικής. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο blog Μπουζούκι και Μπουζουξήδες.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).