171. HIS MASTER'S VOICE 7PG 2928 ΝΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ- ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ 1961 (ηχογράφηση 1937)

Νάκος Γεώργιος- Καρακώστας Νίκος HIS MASTER'S VOICE 7PG 2928 Στο Μέτσοβο στον πλάτανο (Τσάμικο) - Νάσο μ' δεν είχες πρόβατα (Κλέφτικο) 1961(ηχογράφηση 1937)- 45rpm- 7''

Γιώργος Νάκος (βλέπε και ανάρτηση 74). Από τους αυθεντικότερους ερμηνευτές Δημοτικών τραγουδιών και ηθοποιός του μουσικού Θεάτρου. Γεννήθηκε το 1908 στο Μαυροβούνι (παλιό όνομα Βουνέσι) της Καρδίτσας και έζησε δύσκολα παιδικά χρόνια, διότι ο πατέρας του Μιχάλης πέθανε το 1913. Η χήρα με τα δύο παιδιά το Γιώργο και το Χρήστο εγκαταστάθηκε στο πατρικό της στα Φάρσαλα. Ο Γιώργος από μικρός αναγκάστηκε να δουλέψει, παραμελώντας το σχολείο. Εργαζόταν ως καροποιός μέχρι το 1926, οπότε πήγε στην Αθήνα και δούλεψε σε ταβέρνα ως βοηθός. Το 1927 παρουσιάστηκε στο Στρατό και κατατάχτηκε στην Αστυνομία και συγκεκριμένα στην Αγορανομία Αθηνών. Παντρεύτηκε και απόκτησε δύο παιδιά, το Μιχάλη(1935) και τον Σόλωνα (1937) παιδί που σκοτώθηκε από Γερμανούς στην Κατοχή. Τραγουδούσε ερασιτεχνικά στις ταβέρνες και σιγά σιγά έγινε γνωστός. Σαν γλεντζές που ήταν έκανε ζωή ρεμπέτη και όχι αστυνομικού, τραγουδώντας κρυφά από την υπηρεσία του.

Το 1935 κυκλοφορεί από την Columbia το κλέφτικο «Μωριάς», αναγνωρίζεται η μεγάλη αξία του και καθιερώνεται. Από μαγαζιά της Αθήνας δέχεται πολλές προτάσεις και διαπρέπει ως τραγουδιστής Δημοτικών και Ρεμπέτικων. Μεταξύ των άλλων εργάστηκε στην περίφημη ταβέρνα του Πίκινου όπου τραγουδούσε και ρεμπέτικα, χωρίς ωστόσο ποτέ να ηχογραφήσει. Συνεργάστηκε με όλους τους γνωστούς τραγουδιστές όπως είναι η Ρ. Εσκενάζη, Ρ. Αμπατζή, Κ. Ρούκουνας, Μαρίκα Πολίτισσα, Στ. Κηρομύτης, Π. Τσαουσάκης, αργότερα ο Στ. Καζαντζίδης και άλλοι μεγάλοι της εποχής του. Η ζωή του Νάκου αλλάζει με αφορμή ένα τυχαίο περιστατικό, το 1937 οπότε παραιτείται από την Αστυνομία για να ασχοληθεί με το μουσικό Θέατρο. Σε μια ταβέρνα ο Νάκος ευρισκόμενος σε κατάσταση ευθυμίας, μιμούνταν κάποιον μπεκρή της αγοράς. Εκεί έτυχε να τρώει ο γνωστός θιασάρχης Μακέδος, ο οποίος ευρισκόμενος σε αδιέξοδο (διότι αποχώρησε μετά από καυγά από το θίασο ο Ορέστης Μακρής που έπαιζε το ρόλο του μεθύστακα) πρότεινε στο Νάκο να αναλάβει το ρόλο.

Έτσι βρέθηκε να κάνει στο Θέατρο το μπεκρή, ενώ παράλληλα τραγουδούσε Δημοτικά και Ρεμπέτικα τραγούδια. Έκανε πολλές περιοδείες με διάφορους θιάσους στην Αθήνα και την Πόλη στην οποία πέρασε αρκετό καιρό. Στα χρόνια της κατοχής συνεργάστηκε με τη Σοφία Βέμπο η οποία τραγουδούσε τα γνωστά της τραγούδια και ο Νάκος δημοτικά. Ο Νάκος είχε σπάνια φωνή, ωστόσο η μεταπήδηση στο Θέατρο, στέρησε το Δημοτικό τραγούδι από την απαράμιλλη ερμηνεία του. Η δισκογραφική του παραγωγή περιορίζεται σε περίπου 30 τραγούδια, από αυτά δύο είναι σχετικά με το ρόλο του μπεκρή. Τα Δημοτικά συμπεριελήφθησαν σε ειδικές εκδόσεις (επιλογές) αυθεντικών ερμηνευτών και κυκλοφόρησαν σε Ελλάδα, Ευρώπη και Αμερική. Έζησε ως πραγματικός ρεμπέτης, χαρίζοντας απλόχερα το ταλέντο του και τη ζωή του. Πέθανε στην Αθήνα το 1981.

Μαζί του στο σημερινό δισκάκι, με φοβερό κλαρίνο, ο Νίκος Καρακώστας (βλέπε και παλαιότερες αναρτήσεις 38, 74 και 110).

Στην προηγούμενη ανάρτηση (170), ο Νίκος Ξυλούρης ήθελε στα 45άρια η μία πλευρά να έχει Ριζίτικο και η άλλη ¨εμπορικό¨ συρτό. Δεν είχε άδικο αλλά οι εταιρίες δεν τον άκουσαν. Τσάμικο και κλέφτικο ήταν μια συνταγή που πουλούσε. Το σημερινό δισκάκι ηχογραφήθηκε το 1937. Έκοψε με τέσσερις διαφορετικές ετικέτες γραμμοφωνικούς δίσκους τόσο σε Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, για να επανεκδοθεί σε 45άρι από την His Master’s Voice. Σίγουρα βέβαια παίζει ρόλο ο τραγουδιστής και τα συνοδευτικά όργανα.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

170. MUSIC BOX MB 551 ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΧΑΤΖΑΚΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ 1965

Ξυλούρης Νίκος (Ψαρονίκος- Ο Αρχάγγελος της Κρήτης)- Ξυλούρης Γιάννης (Ψαρόγιαννος)- Χατζάκης Γρηγόρης MUSIC BOX MB 551 Ζαμάνια τώχα να σε δω (Πρώτος συρτός Χανιώτικος) - Μαλεβιζιώτικος Καστρινός χορός (Πηδηχτός) 1965- 45rpm- 7''

«Η είσοδος του Ξυλούρη στην δισκογραφία καταγράφεται στις 21 Νοεμβρίου 1958. Τότε, στην Αθήνα, ηχογράφησε τα δύο πρώτα του τραγούδια που κυκλοφόρησαν σε δίσκο 78 στροφών από την “Odeon”: “Κρητικοπούλα” και “Δεν κλαίνε οι δυνατές καρδιές”. Τον συνόδεψε ο αδερφός του Γιάννης στο λαούτο και ελλείψει τραγουδίστριας, δεύτερη φωνή έκανε η γυναίκα του.

Αξίζει να σημειωθεί πως για να πεισθεί η εταιρεία να κυκλοφορήσει τον δίσκο, χρειάστηκε να επέμβει ο πολιτικός και οικονομικός παράγοντας Παύλος Βαρδινογιάννης, ο οποίος εγγυήθηκε πως “αν δεν πουλήσει ο δίσκος θα καλύψω εγώ τη ζημιά”. Δεν χρειάστηκε όμως να γίνει, αφού ο δίσκος γνώρισε επιτυχία και στάθηκε η αφορμή για να ακουστεί το όνομα του ανερχόμενου λυράρη.

Ο Ξυλούρης ξαναμπήκε στο στούντιο περίπου δύο χρόνια μετά την κυκλοφορία του πρώτου δίσκου, στην αρχή ηχογραφώντας μια σειρά δίσκων 45 στροφών για λογαριασμό της “Fidelity” και από το 1965 μέχρι το 1967 για τη “Music Box”. Επέμενε μάλιστα να μπαίνει στη μία πλευρά του δίσκου ένα συρτό, ως πιο “εμπορικό” και στην άλλη ένα ριζίτικο. Εκείνη την εποχή τα ριζίτικα δεν τραγουδιόντουσαν ευρέως στην Κρήτη».

Στο σημερινό δισκάκι κυκλοφορίας του 1965 μαζί του ο αδερφός του Ψαρογιάννης (βλέπε παλαιότερες αναρτήσεις μέσω της μηχανής αναζήτησης του blog) και ο Χατζάκης Γρηγόρης με καταγωγή από Μέλαμπες Ρεθύμνου.

Ο Χατζάκης Γρηγόρης έπαιζε λαούτο και λύρα (συνοδευτικά) όπως μας μαρτυρά ο σημερινός δίσκος (βλέπε ετικέτες δίσκου) και ήταν άριστος οργανοποιός και ξυλουργός. Έφτιαχνε λαούτα, μαντολίνα κλπ. Με τον Ψαρονίκο  είχανε περιοδεύσει μαζί στη Γερμανία το 1965. Συνεργάστηκε επίσης με τον Νικηφόρο Αεράκη, τον Γιώργο Καλομοίρη, τον Δημήτρη Φουκάκη, τον Ψαραντώνη και τα τελευταία χρόνια της ζωής του με το Νίκο Σταυρακάκη. Στις σημερινές φωτογραφίες τον διακρίνουμε στο λαούτο.

Πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό από το βιβλίο ¨Νίκος Ξυλούρης- Τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο¨ , εκδόσεις Μετρονόμος 2020. Να ευχαριστήσω, τον Νάσο Λουκάκη και τον Κλεάνθη Ατσαλάκη για τις πληροφορίες για τον Χατζάκη.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

 

169. CRETE 1001 ΚΑΝΤΗΛΙΕΡΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ- ΚΑΣΤΑΝΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ- ΤΣΙΤΣΙΡΙΔΑΚΗ Κ. 196X

Καντηλιεράκης (Καντηλιέρης) Σταύρος- Καστανάκης (Καστάνης) Παναγιώτης- Τσιτσιριδάκη Κ. CRETE 1001 Ta vasana to gierou (Τα βάσανα του γέρου) - Prokopi tis pantrias (Προκοπή της παντρειάς) 196X- 45rpm- 7''

Σταύρος Καντηλιεράκης (Καντηλιέρης). Ο βετεράνος και σπουδαίος αυτός καλλιτέχνης που εδώ και δεκαετίες προσφέρει απλόχερα στην βιολιστική μουσική παράδοση των Χανίων, γεννήθηκε το 1936 στο ηρωικό χωριό των Κεραμιών Κυδωνίας, στην Παναγιά. Ο πατέρας του ήταν ο αείμνηστος ριζίτης, ο Σήφης Καντηλιέρης. Ασφαλώς από εκεί κληρονόμησε κι ο Σταύρος την καλλιτεχνική αυτή του κλίση. Σε ηλικία 14 ετών, πήρε ένα καλάμι και έφτιαξε ένα αυτοσχέδιο θιαμπόλι και την ίδια περίοδο περίπου, αγόρασε από ένα χωριανάκι του το όργανο που ποθούσε, το βιολί.

Κι έμαθε μόνος του, αυτοδίδακτος! Μα σε έξη μήνες περίπου, κατάφερε να παίξει σιγά σιγά τους πρώτους του σκοπούς. Παράδειγμα προς μίμηση είχε έναν ξάδελφο του, τον Απόστολο Σκουμπάκη που δυστυχώς έφυγε πολύ νέος από την ζωή. Πρότυπο του επίσης και ο τρανός Μαύρος! Το πρώτο ολοκληρωμένο του γλέντι, το έβγαλε σε ηλικία περίπου 18 ετών. Η συνέχεια της μουσικής του σταδιοδρομίας, σπουδαία. Πολλά τα γλέντια, μεγάλη η φήμη, σπουδαίες οι συνεργασίες του, μιας κι έπαιξε σχεδόν με όλους τους καλύτερους λαγουτιέρηδες της εποχής του.

Δισκογραφικά επίσης, σημαντική η παρουσία του όλα αυτά τα χρόνια, αλλά σημαντική και η συνθετική του προσφορά, μιας και έχει συνθέσει τον δικό του σκοπό, τον "Συρτό του Καντηλιέρη".  Ο Σταύρος Καντηλιέρης διατελεί εδώ και πολλά χρόνια μέλος του συλλόγου μουσικών του νομού Χανίων "Ο Χάρχαλης" και επίσης προσφέρει κι από την θέση του δασκάλου, μιας και πολλά νέα παιδιά μαθαίνουν δίπλα του εδώ και χρόνια τα μυστικά του βιολιού.

Ο Παναγιώτης Καστάνης, με το λαγούτο και το τραγούδι του έγραψε την δική του ιστορία, έβαλε την προσωπική του πινελιά στο ευρύ φάσμα της κρητικής μουσικής. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κάντανο Σελίνου και από έφηβος έμαθε να παίζει λαγούτο και να συμμετέχει ενεργά στα παραδοσιακά γλέντια.

Θαυμαστής του Δημήτρη Γαλάνη, του Μανώλη Καρτσώνη και των Κουτσουρέληδων, δεν άργησε να αξιοποιήσει το ταλέντο του και να εξελιχθεί σε έναν από τους καλύτερους μουσικούς, όχι μόνο των Χανίων, αλλά της Κρήτης γενικότερα. Μοναδική χροιά, άψογη πενιά, συνεργάστηκε με τα κορυφαία βιολιά των Χανίων, όπως ο Μιχ. Κουνέλης, ο Κ. Παπαδάκης(Ναύτης), ο Παύλος Πολυράκης, ο Φώτης Κατράκης, ο Μανιός κλπ. Δισκογραφικά έχει αφήσει αξιόλογο έργο, επίσης παρέστει σε εκδηλώσεις των Κρητών της ομογένειας στο εξωτερικό.

Για μερικά χρόνια παρουσίαζε την ραδιοφωνική εκπομπή του συλλόγου "Ο Χάρχαλης" στην τοπική ραδιοφωνία Χανίων. Δυστυχώς, σοβαρά προβλήματα υγείας τον κράτησαν μακριά από την μουσική τα τελευταία χρόνια.

Για την Τσιτσιριδάκη Κ. (πιθανότατα Κατερίνα), δεν κατάφερα να βρω στοιχεία.

Σατυρικό το σημερινό δισκάκι και παρόλο τις παικτικές ικανότητες του Καντηλιέρη-Καστάνη, ξενίζει ο σατυρικός στίχος στη μελωδία του Ερωτόκριτου (Προκοπή της παντρειάς).

Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ που βοηθάει στην προσπάθεια καταγραφής.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).