146. PANIVAR PA-440 ΚΛΑΔΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ- ΚΟΥΚΛΙΝΟΣ ΚΑΝΑΚΗΣ- ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΚΟΣ- ΠΑΓΩΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ 1972

Κλάδος Λεωνίδας- Μαρκογιαννάκης Ευάγγελος- Κουκλινός Κανάκης- Παπαδάκης Μάρκος- Παγώνης Κώστας PANIVAR PA-440 Μαλεβιζιώτης - Χανιώτικος - Σούστα - Το Κρητικό ντιρλαντά - Κρήτη νησί της ανθρωπιάς - Πεντοζάλης 1972- 33rpm- 7''

Χρόνια πολλά και καλές γιορτές. Χρόνια πολλά και από την Panivar με ένα 7-ιντσο στις 33 στροφές, αποτελούμενο από πέντε καλλιτέχνες και έξι μουσικά κομμάτια.

Αυτού του τύπου τα δισκάκια (extended play), είχαν εορταστικό χαρακτήρα και συνήθως περιείχαν τραγούδια από επιμέρους δισκάκια του ίδιου ή πολλών καλλιτεχνών.

Βιογραφικά στοιχεία για τους παραπάνω καλλιτέχνες έχουν αναρτηθεί παλιότερα εκτός από τον Παγώνη Κώστα για τον οποίο θα αναφερθούμε σε επόμενη ανάρτηση με δικό του δισκάκι.

Φυσικά στα τραγούδια αναφέρονται μόνο ένας καλλιτέχνης, στον οποίο χρεώνουν και το τραγούδι αλλά υπάρχει πάντα συνοδεία (λαούτο, λύρα κ.α). Επίσης τα τυπογραφικά λάθη υπάρχουν και στο σημερινό δισκάκι. Έτσι ο Κουκλινός (με ¨ι¨) δεν είναι Κώστας αλλά Κανάκης .

Για άλλη μια φορά χρόνια πολλά και καλά, με πολύ μουσική.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

                          

            

145. RCA 48g 2089 ΠΑΠΑΒΡΑΜΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ 1960

Παπαβραμίδης Νίκος RCA 48g 2089 Αγγείου τικ (Ποντιακό) - Κατήβα στον διπόταμον (Ποντιακό) 1960- 45rpm- 7''

 

Γεννήθηκε στην Αργυρούπολη του Πόντου το 1907, αλλά μεγάλωσε στην Τραπεζούντα, όπου εργαζόταν ο Κρωμναίος πατέρας του.

Έμαθε να παίζει λύρα από την ηλικία των 10-12 ετών. Η πρώτη λύρα του μάλιστα ήταν καμωμένη από τον ίδιο με κλωστές καρουλιού – παιχνίδι, με άλλα λόγια, ο ίδιος όμως έκανε τάχα ότι παίζει, προκαλώντας το ενδιαφέρον των μικρότερων παιδιών που έτρεχαν από πίσω του.

Ο πατέρας του, όταν διαπίστωσε την αγάπη του για τη λύρα, παράγγειλε σε κάποιον μαραγκό να του φτιάξει μία, την οποία του την έδωσε αποβραδίς για να πει τα κάλαντα. Από τότε αφοσιώθηκε στη λύρα και δεν ήθελε να πάει στο σχολείο.

Όταν έμαθε ο δάσκαλος τι συνέβαινε, του είπε γελώντας: «Τα γράμματα φαντάγματα, υιέ μ’ την λύραν παίξον».

Το 1923, με την Ανταλλαγή, έφηβος ήρθε με την οικογένειά του στην Ελλάδα. Μια λύρα, η κεμεντζέ του, ήταν το μόνο πράγμα που πήρε μαζί του ο Νίκος, τότε το ΄23, που τους φόρτωσαν όλους σωρηδόν στο καράβι, γεμίζοντάς το μέχρι τ΄αμπάρια, για να τους φέρουν στην Ελλάδα. Θα΄ταν δεν θα΄ταν τότε στα 15 του.

Το καράβι, στο οποίο πλήρωσαν ναύλο, τους άφησε στη Μακρόνησο, όπου έμειναν σε σκηνές τρεις μήνες, και από εκεί πήγαν και εγκαταστάθηκαν στον Πειραιά. Μαζί του είχε και τη λύρα και άρχισε να παίζει, μαθαίνοντας τους σκοπούς των τραγουδιών από μεγαλύτερους λυράρηδες.

Ο Παπαβραμίδης φέρεται να είχε δάσκαλο τον σπουδαίο λυράρη Δήμο (τον «Κωνσταντά»).

Ο Νίκος στην Ελλάδα, όπου ήρθε με μόνη «αποσκευή» την κεμεντζέ του, έμελλε να γίνει μεγάλος και τρανός λυράρης. Ο Νίκος Παπαβραμίδης με τ΄ όνομα. Οι νεότεροι μπορεί να μη τον ξέρουν, αλλά οι παλιοί τον θυμούνται και στην Τουρκία είναι γνωστός στους Μαυροθαλασσίτες που είναι λάτρεις της μουσικής του μιας και ο Παπαβραμίδης τραγουδούσε και στα τούρκικα. Μάλιστα υπάρχει και τραγούδι τούρκικο που λέει «κοίτα πώς παίζει η κεμεντζέ του Νίκου».

Ο Σταυρίκος Παπαβραμίδης αναφερόμενος στον αδελφό του είχε πει: «Ήταν και λυράρης ο αδελφός μου, Νίκος Παπαβραμίδης με τ΄ όνομα. Έπαιζε την ποντιακή λύρα και χαλούσε ο κόσμος. Τον φώναζαν συχνά και στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας. Έπαιξε και στα εγκαίνια της τηλεόρασης, τότε που έπαιξε για πρώτη φορά πρόγραμμα».

Ο Νίκος Παπαβραμίδης μπορεί να πέθανε το 1995, η μουσική και τα τραγούδια του όμως έμειναν.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

144. LILLY KN 007 ΜΠΑΤΖΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ- ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ- ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΚΑ 1964

Μπατζής Βασίλης- Τσεκούρας Ανδρέας- Αθανασοπούλου Αλέκα LILLY KN 007 Με το ζουρνά της έγνεφε (Καλαματιανό) - Να ήμουν στα Καλάβρυτα (Τσάμικο) 1964- 45rpm- 7''

 

¨Ο Βασίλης Μπατζής γεννήθηκε στο Εκκλησοχώρι Ιωαννίνων το 1923 και πέθανε 14 Μαρτίου του 1993. Ήταν γιος του Περικλή (Κλη). Συνεργάστηκε πολλά χρόνια στο κέντρο "Έλατος" με τον Νίκο Καρακώστα και πήρε πολλά απ αυτόν, ώστε το παίξιμό του να μοιάζει πολύ με του Καρακώστα. Ακέραιος και παραδοσιακός μουσικός, ήταν ίσως ο τελειότερος μετά την "παλιά φρουρά". Έπαιζε εξίσου καλά το Ηπειρώτικο, το Μωραΐτικο, ακόμα και τα καμπίσια με ξεχωριστό δικό του τρόπο, δημιουργώντας τη δική του "σχολή" το Μπατζίδικο παίξιμο.¨

Περισσότερα για τον Βασίλη Μπατζή στην ανάρτηση 120.

Στο σημερινό δισκάκι έχουμε το συγκρότημα του Μπατζή και στα φωνητικά τον Ανδρέα Τσεκούρα και την Αθανασοπούλου Αλέκα , για τους οποίους δεν βρήκα καθόλου στοιχεία. Ένα ιδιαίτερο καλαματιανό και ένα όμορφο τσάμικο γεμάτο εικόνες.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

143. RCA VICTOR 51g 3687 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 1965

Δερμιτζάκης Γιάννης (Δερμιτζογιάννης) RCA VICTOR 51g 3687 Οι αρχαιότητες της Κρήτης (Πεντοζάλι) - Στους ψαράδες 1965- 45rpm- 7''

¨Η προαναφερόμενη γνωριμία (αναρτήσεις 13,57,92,126) με τη ζωή και το μουσικό έργο του Στειακού ποιητή-μουσικού, Ιωάννη Δερμιτζάκη, μας επιτρέπει να εμβαθύνουμε στην ψυχή και στο έργο του, μουσικό και ποιητικό. Ο Δερμιτζογιάννης είναι ένας από τους κορυφαίους κρίκους στην αλυσίδα της στειακής μουσικής παράδοσης. Πιο συγκεκριμένα, στο μουσικό του έργο μπορούμε να διακρίνουμε δυο διακριτές συνιστώσες: η πρώτη αφορά τη συνέχεια του Φοραδάρη και του Κυρλίμπα τόσο λόγω του οργάνου, καθώς χρησιμοποιεί συχνά τη λύρα με τα γερακοκούδουνα όσο και λόγω του λαϊκού ύφους, ενώ η δεύτερη συνιστώσα επηρεάζεται από τον Καλογερίδη και τις δημιουργίες του. Είναι αυτονόητο ότι ο Δερμιτζογιάννης συνδιαλέγεται μουσικά με αυτές τις σημαντικές προσωπικότητες, αλλά ως μεγάλος μουσικός βρίσκει τον δικό του μουσικό δρόμο, τον δικό του τρόπο ξεχωριστής έκφρασης, γι αυτό και σήμερα θεωρείται ένας από τους πρωτομάστορες της σητειακής μουσικής παράδοσης. Αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό από τον ακροατή, καθώς μόλις αρχίζει να παίζει φανερώνεται το προσωπικό ηχόχρωμα, το οποίο σφραγίζει τις δημιουργίες του.

Ο ήχος του δοξαριού είναι πρωτόγονος, πότε άγριος πότε γαλήνιος, αλλά πάντα πειθήνιο όργανο στην έκφραση των προσωπικών συναισθημάτων του χειριστή του. Ο συναισθηματικός πλούτος που αποκαλύπτεται αφορά τόσο τον ακροατή όσο και τον ίδιο το μουσικό. Αυτό φανερώνει τη βιωματική σχέση του καλλιτέχνη με το όργανο, τη γη που τον μεγάλωσε, καθώς και το ψυχικό του μεγαλείο, το οποίο γεμίζει από αγάπη για τον συνάνθρωπο. Με αυτό τον τρόπο διδάσκει ήθος, αξίες και σεμνότητα, ενώ ταυτόχρονα μας ταξιδεύει σε αλλοτινές εποχές. Με άλλα λόγια, ο Στειακός καλλιτέχνης είναι ο πολιτισμικός φορέας της αγροτοποιμενικής κρητικής κοινωνίας με τις προαναφερόμενες αρετές και αξίες. Αυτή η κοινωνία παύει να υπάρχει τη δεκαετία του 1970 με την τουριστική εισβολή και την ακραία εμπορευματοποίηση της κρητικής μουσικής και του κρητικού γλεντιού.

Η ποίηση του Δερμιτζογιάννη είναι, επίσης, ένα μεγάλο και ανεξάντλητο κεφάλαιο. Οι μαντινάδες αφορούν ποικίλες θεματικές, όπως την ιστορία, την πολιτική, τη λαογραφία, τον έρωτα, τη σάτιρα και τη διδαχή. Δηλαδή, η τέχνη του σφυρηλατεί ένα ιδεώδες χωροχρονικό αποτύπωμα, το οποίο απλώνεται από την Κρήτη στην Ελλάδα και από το παρελθόν, στο παρόν και το μέλλον. Εδώ ο ποιητής αποκαλύπτει την ταυτότητά του, η οποία αποτελεί συνδυασμό τριών ομόκεντρων κύκλων στον πρώτο (μικρότερο) βρίσκεται η Σητεία, στον αμέσως επόμενο και λίγο μεγαλύτερο βρίσκεται η Κρήτη και στον τρίτο που περικλείει τους δυο προηγούμενους βρίσκεται η Ελλάδα. Με αυτό τον τρόπο τιμά τη γη της Σητείας που πατεί, την παράδοση της Κρήτης που υπηρετεί και τον αέρα της Ελλάδας που αναπνέει.

Ο Δερμιτζογιάννης γράφει, σκέπτεται, συνθέτει, παίζει μουσική και ζει ως Σητειακός, ως Κρητικός και ως Έλληνας. Είναι φίλος της φωτεινής ζωής με τα γλέντια, τις χαρές, αλλά και με τις πίκρες, χωρίς όμως να ξεχνά την πατρίδα. Με άλλα λόγια, ποτέ δεν έπαψε να είναι ένας Οδυσσέας της ζωής, της μουσικής και της ποίησης, έχοντας ως πυξίδες την αγάπη για τον συνάνθρωπο και την τέχνη που πιστά υπηρέτησε.¨

Με σύντροφο τη λύρα και τα γερακοκούδουνα, έτσι με αυτά τα απλά ¨εργαλεία¨, ο Δερμιτζογιάννης δημιουργεί.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο...(εδώ).

 

 

142. VENUS V 14 ΚΟΛΙΑΚΟΥΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ 1971

Κολιακουδάκης (Κολιακούδης) Νίκος VENUS V 14 Η αναποδιά - Το μελαχροινό 1971- 45rpm- 7''

Ο Νίκος Κολιακουδάκης (Κολιακούδης) γεννήθηκε το 1931 στην Λικοτιναρά Αποκορώνου Χανίων. Ξεκίνησε στη δεκαετία του 1950 και μάλιστα ηχογράφησε το 1958 στη HMV τρία τραγούδια, τον Λικοτιναριανό Συρτο, τον Κεφαλιανό και τον Καϊνιανό Συρτό, αφιερωμένα στα τρία μεγάλα και ένδοξα χωριά του Αποκόρωνα, Κεφαλά, Κάϊνα και Λικοτιναρά, τόπο καταγωγής του.

Για μια μεγάλη περίοδο ο Κολιακούδης απετέλεσε τον καλύτερο λυράρη της περιοχής του Αποκόρωνα και των Χανίων ακόμα και άφησε εποχή με το γλυκό παίξιμο του στη λύρα, το τραγούδι και τις συνθέσεις του, παραδεκτός από όλους τους καλλιτέχνες μάλιστα συνεργάστηκε με πολλούς καλούς λαγουτιέρηδες! Στον Αποκόρωνα τότε έπαιζαν ο Γιάννης ο Σεργάκης, ο Μιχάλης Μπακατσάκης (πατέρας) ενώ ο Πλακιανός, η Ασπασία και ο Τζιμάκης έπαιζαν ακόμα και αργότερα ο Γιώργης ο Γαλάνης και ο Μανώλης ο Κρασσαδάκης αδερφός του γνωστού λαουτιέρη Παντελή.

Ο μουσικολόγος James Notopoulos το 1953, ερχόμενος στην Κρήτη στα πλαίσια έρευνας του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, με θέμα την Κρητική μουσική, αποθανατίζει τον Νίκο Κολιακουδάκη στην παραπάνω φωτογραφία (και σε αυτές στο φάκελο παρακάτω) και τον ηχογραφεί (οι ηχογραφήσεις υπάρχουν δημοσιευμένες στο site του πανεπιστημίου).
Αργότερα έκανε επιτυχία με τα καλαμπουρτζίδικα τραγούδια του, που αυτός και μερικοί άλλοι καλλιτέχνες καθιέρωσαν, γύρω στα τέλη της δεκαετίας του '60 αρχές του '70 (Τζαγκαράκης, Μεγαλούδης κ.α.) δίνοντας τη συνέχεια σε κάποια σκωπτικά του Μουντάκη της περιόδου 1958-'65.  Γύρω στο 1975 ο Νίκος Κολιακούδης άνοιξε μαγαζί στην οδό Αποκορώνου στα Χανιά, με δίσκους, κασέτες, μουσικά όργανα, χορδές κλπ και το διατήρησε γύρω στα 15 χρόνια.

Στα Χανιά η Δόμνα συναντά τον μουσικό Νίκο Κολιακουδάκη ή Κολιακούδη που παίζει στο λαούτο του (εκτός από λύρα)και τραγουδά το σταφιδιανό επιτραπέζιο Όπ’ αγαπά γνωρίζεται. Μαζί με τη Δόμνα τραγουδούν το γνωστό Όσο βαρούν τα σίδερα και μαζί με τον 10χρονο γιο του Δημήτρη στη λύρα παίζουν έναν Χανιώτικο συρτό. Ο γιός του Δημήτρης είχε μεγάλη έφεση στη μουσική και ασχολήθηκε κυρίως με την κιθάρα, αν και παίζει λύρα και λαούτο πολύ καλά! Επί μία δεκαετία έπαιξε με τους Κατσαμάδες, τους Αλεφαντινούς και με τα μεγαλύτερα ονόματα της κρητικής μουσικής. Αργότερα ανέβηκε στην Αθήνα και έπαιξε σε λαϊκά μαγαζιά. Οι ανησυχίες του όμως ήταν τέτοιες που αφού πήρε μαθήματα από τον Αχιλλέα Περσίδη που ζούσε κάποτε στα Χανιά και τον Ross Daly, παρακολούθησε μαθήματα τζαζ κιθάρας και θεωρίας από τον μεγάλο κιθαρίστα Βασίλη Ρακόπουλο.

Ο Νίκος Κολιακουδάκης άφησε τον κόσμο αυτό τον Δεκέμβρη του 2009 σε ηλικία 78 χρόνων.

Το ταλέντο του Νίκου στη λύρα το ακούμε στο σημερινό δισκάκι, κυρίως στο δεύτερο τραγούδι. Στην ¨Αναποδιά¨ (πρώτο τραγούδι), που ανήκει στα καλαμπουρτζίδικα, τα σχόλια δικά σας.

Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής. 

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).