30. COLUMBIA SCDG 3588 ΣΚΟΡΔΑΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ- ΜΑΥΡΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ- ΣΚΟΡΔΑΛΟΥ ΜΑΡΙΑ 1964

Σκορδαλός Αθανάσιος- Σκορδαλού Μαρία- Μαυροδημητράκης Σταύρος COLUMBIA SCDG 3588 Με μάτια δακρυσμένα ξημερώνομαι - Με του καιρού το γύρισμα (Αγωγιανός συρτός) 1964- 45rpm- 7''

Ο Σταύρος Μαυροδημητράκης ήταν από τους πρώτους σολίστες λαγουτιέρηδες της κρητικής μουσικής. Τότε που το λαγούτο "κεντούσε" πενιές και μελωδίες, τότε που το πασαδόρικο παίξιμο ήταν παντελώς άγνωστο, χάριν... ενορχήστρωσης που λέμε σήμερα, τότε λοιπόν ο Σταύρος Μαυροδημητράκης δόξασε αυτό το όργανο, αλλά δοξάστηκε και ο ίδιος.

 Γεννήθηκε το 1900 στα Μαρεδιανά Κισσσάμου. Ήταν γιός του παλιού λυράρη, του Νικηφόρου Μαυροδημητράκη. Επηρεασμένος από τον πατέρα του, ακολούθησε τα μονοπάτια της μουσικής. Όχι όμως με λύρα, αλλά με μαντολίνο στην αρχή. Δέκα χρονών ήταν σαν πρωτόπιασε το μαντολίνο με βοήθεια ενός συγχωριανού του. Γρήγορα όμως έδειξε την κλίση του στο λαγούτο και ήδη στα δεκαπέντε του ήταν ένας τεχνίτης λαγουτιέρης, παρά το νεαρό της ηλικίας του. Με τον πατέρα του στην αρχή "ζύγιασε" τις πενιές του, αλλά κατόπιν η συνεργασία του με τον Νικολή Χάρχαλη ήταν πολύ σημαντική. Μαζί ηχογράφησαν και δίσκους. Έπαιξε με πολλούς καλλιτέχνες της εποχής εκείνης, με τον Γιώργη Μαριάνο, με τον Κουνελοκωστή, με τον Νικολή Κατσούλη (Κουφιανό), με τον Ζερβό κ.α. Στην Αθήνα που ανέβηκε συνεργάστηκε με πλήθος μουσικών στην ταβέρνα "Τα Χανιά" του Ευτύχη Μπασιά. Στην Αθήνα γνωρίστηκε με τον μεγάλο λυράρη, τον Αλέκο Καραβίτη όπου μαζί αποτέλεσαν ένα πολύ καλό δίδυμο και μαζί έγραψαν αρκετούς δίσκους. Ακόμα συνεργάστηκε με πλήθος λυράρηδων, όπως ο Γιώργης Μουζουράκης, ο Θανάσης Σκορδαλός κ.α. Σημαντική όμως η συνεργασία του με τον αείμνηστο δάσκαλο, τον Κωστή Μουντάκη. Σημαντική τόσο σαν συνεργασία, όσο και σαν φιλία.
    Τα τελευταία χρόνια, αποτραβηγμένος από την ενεργό δράση, άκουγε τους νεώτερους λαγουτιέρηδες και συλλογιζόταν το μέλλον αυτού του οργάνου. Δεν του άρεσαν οι πασαδόροι, οι άτεχνοι και μονότονοι λαγουτιέρηδες που κρυβόντουσαν πίσω από τους ήχους της λύρας. Έλεγε χαρακτηριστικά "το λαγούτο παίζει πενιά, αλλιώς ανε δε θές πενιά, άμε να παίξεις κιθάρα". Βραβεύτηκε από διάφορα σωματεία, ξεχωριστό όμως το βραβείο του συλλόγου Κρητών Πειραιώς "Η Ομόνοια", το οποίο βραβείο του παρέδωσε ο φίλος και συνεργάτης του, ο Κωστής Μουντάκης. Ο Σταύρος Μαυροδημητράκης, ο κορυφαίος αυτός λαγουτιέρης, αυτή η μοναδική τέχνη, πέθανε σε ηλικία ογδόντα εννέα ετών το 1989 στον Πειραιά.

Για τον Σκορδαλό έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενη ανάρτηση (ανάρτηση 21). Φυσικά αξιοσημείωτη είναι η συνοδεία  της κόρης του στα φωνητικά και στα δύο τραγούδια. Φωτογραφίες της κόρης του από εκείνη την περίοδο δυστυχώς δεν βρήκα αλλά στο φάκελο υπάρχουν μεταγενέστερες.
Το παίξιμο του Σκορδαλού, στις συγκεκριμένες δύο ηχογραφήσεις (και όχι μόνο), υποσκιάζει δυστυχώς το παίξιμο του Μαυροδημητράκη (πάντα προσωπική άποψη ). 

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο…(εδώ)

29. PARLOPHONE B-74199 ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 1948

Παπαδογιάννης Νίκος- Μαρκογιαννάκης Γιάννης PARLOPHONE B-74199 Μαλεβιζιώτικος χορός (Μυλοποταμήτισα) - Συρτός της αυγής (Νέος Περαμαθύσιος) 1948- 78rpm- 10''
 

Ο Νίκος Παπαδογιάννης γεννήθηκε στην Αγιά Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνης το 1916. Ασχολήθηκε για πρώτη φορά με τη λύρα σε παιδική ηλικία. Όλα τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια, που τα έζησε στο χωριό, σημαδεύτηκαν από την πλούσια και αστείρευτη μουσική παράδοση της περιοχής. Ο ίδιος είχε πει: - "Έπαιζα λύρα από την κοιλιά τση μάνας μου".
Από την ηλικία των δεκαπέντε ετών (1931), ήταν ένας έμπειρος και αξιόλογος επαγγελματίας λυράρης.
Την πρώτη του δημόσια εμφάνιση την πραγματοποίησε σε ηλικία 12 χρονών το 1928, σε γαμήλιο γλέντι στα Λιβαδειά Μυλοποτάμου. Ο Νίκος Παπαδογιάννης έφυγε από το χωριό του σε ηλικία 20 ετών, το 1936, προκειμένου να υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία και το 1939 που απολύθηκε από τον στρατό έμεινε στην Αθήνα, μέχρι τα 48 του χρόνια το 1964.
Ο Νίκος Παπαδογιάννης τον πρώτο του δίσκο τον ηχογράφησε το 1947 σε ηλικία 31 ετών με συνεργάτη του τον ανεπανάληπτο Μεσσαρίτη Λευτέρη Καμπουράκη (Καστελολευτέρη), που έπαιζε μπουζούκι και μπουλγαρί. Από το δίσκο αυτό βγήκαν, το Ταμπαχανιώτικο, ο «Καρότσας» και το Ρεθεμνιώτικο συρτό «Μάτια που εύκολα γελούν», που έγιναν μεγάλες επιτυχίες την εποχή εκείνη και σήμερα θεωρούνται κλασικά.
Στη συνέχεια και μέχρι το 1964 που ήρθε με μετάθεση από την Αθήνα στο Ρέθυμνο, ο Παπαδογιάννης με συνεργάτη του τον λαουτιέρη από το Σπήλι Γιάννη Μαρκογιαννάκη (Μαρκογιάννη), ηχογράφησε άλλους 4 δίσκους 78 στροφών.
Αναφορά στον Μαρκογιάννη έχει γίνει σε προηγούμενες αναρτήσεις.

Αναμένουμε  την κυκλοφορία του ¨Μίλιε μου Κρήτη από τα παλιά Νο2¨ και ελπίζουμε ότι θα συμπεριλάβει την δισκογραφία του Παπαδογιάννη (πρώτη προσέγγιση από τον φίλο Κλεάνθη και το κανάλι του https://www.youtube.com/watch?v=t9fSDznD1Ls). Στο σημερινό φάκελο θα βρείτε τα τραγούδια του δίσκου στην αρχική τους μορφή, από την ταλαιπωρημένη πλάκα γραμμοφώνου (ενωμένα μαζί όπως όλα τα προηγούμενα), αλλά και την Μυλοποταμήτισα σε καλύτερη ηχογράφηση και το φοβερό Συρτό της αυγής (ένας γρήγορος αμανές) επεξεργασμένο από τον φίλο Θεμιστοκλή το οποίο βρίσκεται και στη συλλογή του Κλεάνθη- όλοι μαζί για καλύτερο αποτέλεσμα).    

Πληροφορίες, φωτογραφίες και τα ηχητικά αρχεία…(εδώ)

  

28. LYRA LS 1175 ΚΑΡΖΗ ΑΜΑΛΙΑ- ΣΚΑΛΙΩΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1966

Καρζή (Πιερρινάκου) Αμαλία- Σκαλιώτης Βασίλης LYRA LS 1175
Ο Παπαφλέσσας - Χελιδονάκι θα γενώ 1966- 45rpm- 7''

Τραγουδίστρια παραδοσιακής μουσικής της Πελοποννήσου. Γεννήθηκε στο χωριό Κατσαρού (ή Κατσαρός) Μεσσηνίας. Κατοικούσε στην Αθήνα και πέθανε το 2013.

Έτσι απλά το βιογραφικό της Καρζή Αμαλίας. Για να  συμπληρώσω μιας εξαίρετης τραγουδίστριας του δημοτικού τραγουδιού με αρκετά τραγούδια και να κλείσω. Την ποιότητα φυσικά του δίσκου την πιστοποιεί ότι τυπώθηκε από τη LYRA.
Για τον Σκαλιώτη Βασίλη αναφέρθηκα σε προηγούμενες αναρτήσεις.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο…(εδώ)

27. DECCA 45-PL 8093 ΓΡΥΛΛΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ- ΒΛΑΖΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ 1965

Γρυλλάκης Γεώργιος- Βλαζάκης Μιχαήλ DECCA 45-PL 8093  Ο Πλουσιογεώργης - Σε ψηλό βουνό 1965- 45rpm- 7''

Όχι μόνο Κρητική μουσική και ριζίτικα, σχεδόν όλοι οι παραπάνω (Δεξιά πάνω ο Μαέστρος ο Αντώνης Κωστουράκης στην μέση πάνω ο Γρυλλάκης, δίπλα του ο Βλαζάκης. Κάτω από αριστερά ο Ηλιογιαννάκης, Βλαζάκης, Νίκος Σαριμανώλης) είχαν ακόμη και θεωρητικές γνώσεις βυζαντινής μουσικής, τραγουδούσαν λαϊκό-ρεμπέτικα, γνώριζαν Επτανήσιες καντάδες, φλέρταραν με τα τραγούδια του Αττίκ, ο δε Βλαζάκης ήξερε τις Ιταλικές επιτυχίες απ έξω.
Ο Μιχάλης Βλαζάκης δίδαξε, μεταπολεμικά, Μουσική σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια των Χανίων και στο Βενιζέλιο Ωδείο.
Θεωρείται ο πρώτος, μετά τον Κερκυραίο Μποχάγιερ, διευθυντής της περίφημης Χορωδίας και Μαντολινάτας του Ωδείου Χανίων.
Υποστήριξε ανιδιοτελώς, πολλούς νέους της εποχής του να ασχοληθούν με τη μουσική και υπηρέτησε με πάθος, όλα αυτά τα χρόνια, την τέχνη του.
Μοναδική και αξεπέραστη, μέχρι σήμερα, η προσφορά του Μιχάλη Βλαζάκη στο Ριζίτικο τραγούδι.

Κατάφερε, με ελάχιστα ηχοληπτικά μέσα, να ηχογραφήσει σπουδαίους “ριζίτες τραγουδιστάδες”, από όλες τις επαρχίες των Χανίων και στη συνέχεια μετέφερε ατόφιους τους ήχους στο πεντάγραμμο.
Ο Μιχάλης Βλαζάκης έγραψε αρκετά τραγούδια και διασκεύασε πάρα πολλά, για τετράφωνη χορωδία.
Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο…(εδώ)

26. PAN-VOX PAN 6611 ΚΑΡΑΜΠΕΣΙΝΗ ΑΝΝΑ- ΣΑΡΡΗ ΕΦΗ- ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΚΩΣΤΑΣ 1974

Καραμπεσίνη Άννα- Σαρρή Έφη (Ευτυχία)- Παλαιολόγου Κώστας PAN-VOX PAN 6611 Αλατσατιανή - Στόπα και στο ξαναλέω 1974- 45rpm- 7''

 

Η Άννα Σαρρή-Καραμπεσίνη γεννήθηκε στην Αντιμάχεια της Κω και από μικρή ηλικία φάνηκε το ταλέντο της στο τραγούδι, καθώς οι γονείς της ασχολούνταν με τη μουσική και το τραγούδι.
Μαζί με την αδερφή της Έφη Σαρρή, τραγούδησαν για πολλά χρόνια παραδοσιακά τραγούδια και συνέβαλλαν σημαντικά στην ανάδειξη της μουσικής παράδοσης της Κω και των Δωδεκανήσων.
Στην Αθήνα στις αρχές του ΄50 η συνάντησή της με τον Σίμωνα Καρά ήταν καθοριστική για την μετέπειτα καλλιτεχνική πορεία της Άννας.
Η Άννα με την συνοδεία της αδερφής της Ευτυχίας, που είχε ωραία και μελωδική φωνή, ηχογράφησαν 23 δίσκους των 33 στροφών, πράγμα σπάνια για την εποχή και μάλιστα για καλλιτέχνες της παραδοσιακής μουσικής, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι δεν ζούσαν στην Αθήνα ούτε δούλεψαν ποτέ σε νυχτερινά κέντρα.
Τραγούδια της ξενιτιάς, της αγάπης, της θάλασσας με κορυφαία τα ¨ΑΡΓΑ¨ που ανεπανάληπτα έχει τραγουδήσει η Άννα, μιας και η ερμηνεία της σε αυτά είναι συγκλονιστική.  Η Άννα και η Ευτυχία εκτός των δίσκων πήραν μέρος σε πολλές τηλεοπτικές εκπομπές καθώς και σε προγράμματα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας με τον Όμιλο: Άννας Σαρρή-Καραμπεσίνη.

Στο εξωτερικό Αμερική, Καναδά και Αυστραλία η παρουσία της Άννας σε εκδηλώσεις της ομογένειας ήταν και παραμένει μία αξέχαστη εμπειρία για τους ξενιτεμένους μας.
Η Άννα Σαρρή-Καραμπεσίνη διέσωσε ηχογραφώντας πολλούς παλιούς σκοπούς και τραγούδια που σίγουρα θα είχαν χαθεί. Επίσης έγραψε τους στίχους σε πολλά τραγούδια της εκφράζοντας τους καημούς, τα βάσανα αλλά και τις χαρές των ανθρώπων γνήσια, αυθεντικά και απλά έτσι όπως συμβαίνουν στην ζωή μας.
Η Έφη (Ευτυχία) Σαρρή ήταν και αυτή τραγουδίστρια της δημοτικής και παραδοσιακής μουσικής. Γεννήθηκε στην Αντιμάχεια της Κω το 1933. Με την αδερφή της Άννα Καραμπεσίνη τραγούδησε παραδοσιακά και δημοτικά τραγούδια. Πέθανε αιφνιδίως σε ηλικία 68 ετών και ενώ η αδερφή της βρισκόταν στην Αυστραλία για να τραγουδήσει στους εκεί Δωδεκανήσιους.

Ο Κώστας Παλαιολόγος γεννήθηκε στα Μεσοχώρια Καρυστίας το 1909. ‘Ήταν ο μεγαλύτερος από τα 4 αδέλφια του και είχε την μουσική στο αίμα του, αφού μεγάλωσε σε μια οικογένεια οργανοπαιχτών. Ο πατέρας του Ιωάννης Παλαιολόγος υπήρξε παλιός λαουτιέρης και ψάλτης στο χωριό, ενώ ο παππούς του Κων/νος Παλαιολόγος έπαιζε λύρα και νταούλι. ‘Έτσι λοιπόν σκιαγραφείται μια εκατονταετία πάνω-κάτω από τη μουσική εξέλιξη μιας οικογένειας της Νότιας Καρυστίας. Ο παππούς λύρα και νταούλι ο γιός λαούτο και ο εγγονός σαντούρι. Ο Κώστας Παλαιολόγος έμαθε σαντούρι το 1928. ‘Ήρθε στην Αθήνα να πάρει μαθήματα από τον Σμυρνιό σαντουριέρη Παράσχο Πατεράκη, που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα μετά την καταστροφή του ’22. Την ίδια εποχή λέει ο Παλαιολόγος, ήρθαν μαζεμένα γύρω στα 20 σαντούρια από την Σμύρνη.

Με τις αδελφές Άννα και ‘Έφη Σαρρή-Καραμπεσίνη ηχογράφησαν πολλούς δίσκους με δωδεκανησιακά τραγούδια. Συμμετείχε μάλιστα αφιλοκερδώς σε εβδομαδιαίες ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές παραδοσιακής μουσικής. ‘Ήταν μόνιμος συνεργάτης στην Ορχήστρα του Συλλόγου προς Διάδοση της Εθνικής Μουσικής με τον αείμνηστο Σίμωνα Καρρά. Για κάποιο χρονικό διάστημα συνεργάστηκε με την Δώρα Στράτου στις εκδηλώσεις του κεντρικού Λυκείου Ελληνίδων. Έλαβε επίσης μέρος και σε κινηματογραφικές ταινίες όπως «Η Γκόλφω», «Η σφραγίδα του Θεού» με τον Μάνο Κατράκη και άλλες.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο…(εδώ)

25. PANIVAR PA-362 ΠΕΡΙΣΤΕΡΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ- ΝΕΝΕΔΑΚΗΣ ΜΑΡΚΟΣ 1971

Περιστέρης Αντώνης- Νενεδάκης Μάρκος PANIVAR PA-362 Είχα καιγώ ένα όνειρο - Ξύπνα θεά της γειτονιάς  1971- 45rpm- 7''

Ο Κρητικός λυράρης Περιστέρης Αντώνης γεννήθηκε στην Γέργερη Ηρακλείου το 1932. Αυτοδίδαχτος λυράρης που κατάφερε να καταξιωθεί από πολύ νωρίς.
Το 1962 με την εγκατάσταση του στην Αθήνα παίζει σε διάφορα Κρητικά κέντρα και συνεργάζεται με διάφορα χορευτικά συγκροτήματα και με την Δόμνα Σαμίου.

Το 1974 δημιούργησε το δικό του Κρητικό κέντρο στην Αθήνα το "Κάστρο" στο οποίο έπαιζε μέχρι το τέλος της ζωής του το 2006 (η παρακάτω φωτογραφία από το ¨Κάστρο¨: Περιστέρης Αντώνης- Δελιδάκης Στέλιος- Μουντόκωστας- Πολυχρονάκης Αλέκος- Καρμπαδάκης Πέτρος- Σηφογιωργάκης Σπύρος- Παπουτσάκης Κωστής- Μανουράς Μανώλης).

Για τον λαουτιέρη Νενεδάκη Μάρκο δεν υπάρχουν πληροφορίες διαδικτυακά.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

24. MUSIC BOX MB 811 ΒΕΝΙΑΝΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΦΑΣΟΥΛΑΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ- ΡΟΥΒΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ 1968

Βενιανάκης Νίκος (Βενιανός)- Φασουλάς Ζαχαρίας- Ρουβάκης Νίκος MUSIC BOX MB 811 Αχ παντέρμε χωρισμέ - Απάνω στην παληά πληγή 1968- 45rpm- 7''

Λίγες πληροφορίες που αφορούν κυρίως συνεργασίες του Βενιανού και του Φασουλά. Για τον Ρουβάκη δυστυχώς δεν υπάρχει φωτογραφικό υλικό διαθέσιμο.

Από τα πρώτα έγχρωμα βινύλια, από την music-box (το συγκεκριμένο δισκάκι είχε κυκλοφορήσει και σε μαύρο βινύλιο).

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …. (εδώ)