Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2022

224. FIDELITY 7438 ΤΣΑΓΚΑΡΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ- ΤΣΑΓΚΑΡΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 1968

Τσαγκαράκης Μιχάλης (Τσαγκαρομιχάλης)- Τσαγκαράκης Δημήτρης FIDELITY 7438 Ξέρω μια τέχνη κι΄ αγαπώ (Σωκοριανός συρτός) - Άλλος την θέλει όμορφη (Μαλεβιζιώτικος πηδηχτός) 1968- 45rpm- 7''

«Μια από τις μεγάλες οικογένειες μουσικών (η οικογένεια των Τσαγκαράκηδων) του τόπου μας από πατέρα αυτοδίδακτο. Ένα δεξιοτέχνη μουσικό όπως θα θυμούνται οι παλιότεροι τον Ηρακλή Τσαγκαράκη. Οι γιοί του, δεν μπορούσαν να μην ακολουθήσουν την πορεία του πατέρα τους. Ο Δημήτρης, μια μεγάλη μορφή στο μουσικό πέρασμά του και τα άλλα αδέλφια γνωστά από το κέντρο “Ξαστεριά” και όχι μόνο. Ο Μιχάλης, ο Γιώργος και ο Στυλιανός Τσαγκαράκης.

Τα λόγια του Μιχάλη Τσαγκαράκη: “Στις πέντε το απόγευμα, περίπου, την παραμονή της γιορτής που επρόκειτο να γίνει κάποιο γλέντι στο χωριό, έφθανε ο λυράρης με το λεωφορείο. Έπινε τον καφέ του και άρχιζε να αυτοδιαφημίζεται παίζοντας για να τον ακούσει το χωριό. Το χαρτί στα καφενεία “έδινε και έπαιρνε”, αλλά μόλις άρχιζε ο λυράρης, οι χαρτοπαίχτες σταματούσαν και ακούγοντάς τον διέδιδαν ανάλογα ποιες είναι οι ικανότητές του και φυσικά η δεξιοτεχνία του. Κάθε καφενείο που γίνονταν το γλέντι, είχε και το λυράρη του. Δεν υπήρχαν βέβαια τραπέζια και καρέκλες, ούτε πίστα, αλλά πάγκοι και τάβλες, όπου κάθονταν οι άνθρωποι και χόρευαν κατά παρέες. Μπορούσε ένα χωριό με τρία ή τέσσερα καφενεία, να έχει ισάριθμους λυράρηδες και φυσικά υπήρχε ανταγωνισμός για τους καφετζήδες ποιος θα έφερνε τον καλύτερο λυράρη και σε ποιο καφενείο το γλέντι θα κρατούσε περισσότερο.

Οι οργανοπαίχτες καθόντουσαν στη μέση της αίθουσας και οι υπόλοιποι γύρω - γύρω. “Έλα πιο εδώ, τι κάθισες στη μέση σαν το λυράρη”, έχει επικρατήσει αυτή η φράση να λέγεται μέχρι σήμερα, όταν θέλουν να πουν σε κάποιο να καθίσει παραπέρα για να τακτοποιηθούν στις θέσεις και άλλοι.
Έπαιζε όλη τη νύχτα χωρίς μεγάφωνα, μ’ ένα λαουτιέρη. Ένα περιβάλλον που θύμιζε εκκλησία, χωρίς φωνές και άλλες λεκτικές παρεμβάσεις. Τα βλέμματα στραμμένα πάνω στο λυράρη και το γλέντι συνεχίζονταν μέχρι το πρωί. Τη μέρα της γιορτής του πολιούχου Αγίου είχε εκκλησία και μετά όταν τέλειωνε, γύρω στις 10.00 - 10.30 π.μ. άρχιζε πάλι το γλέντι. Το απόγευμα γύρω στις 7.00, ο λυράρης πήγαινε για να ξεκουραστεί για μια περίπου ώρα στο σπίτι του καφετζή. Επιστρέφοντας, άρχιζε το κανονικό εορταστικό γλέντι, μέχρι το πρωί. Το καφενείο ήταν γεμάτο, ο λυράρης με το λαούτο του συνήθως έχαναν το λεωφορείο και πήγαιναν στα σπίτια, όπου κι εκεί δημιουργούνταν αξέχαστες παρέες. Μερικοί που είχαν πάει για ύπνο, ξυπνούσαν και είχαν μεγαλύτερη όρεξη για να διασκεδάσουν.
Ο κόσμος διψούσε στα χωριά για κρητική μουσική και ο λυράρης έπρεπε ν’ ανταποκρίνεται στις επιθυμίες του. Μόλις διέλυε η παρέα οι μουσικοί ή έφευγαν με τα πόδια, ή με κάποιο άλλο μέσο, ή κοιμούνταν στο σπίτι του καφετζή.
Η κρητική μουσική στο Ηράκλειο ήταν ανύπαρκτη, ο λυράρης και ο λαουτιέρης ντρέπονταν να παίξουν γιατί ο κόσμος τους σνομπάριζε. Μόνο σ’ ένα Ανωγειανό καφενείο του Μανουρά, απέναντι από το Ανωγειανό Δημοτικό σχολείο, στο Καμαράκι, σύχναζαν καλοί Κρητικοί καλλιτέχνες και μπορούσε κάποιος να ακούσει καλή κρητική μουσική, μέχρι την δεκαετία του εξήντα, φυσικά πριν από την δικτατορία των συνταγματαρχών”.
Στην πόλη μας, μοναδικό κέντρο διασκέδασης με κρητικά τραγούδια, ήταν το 1963 το Λιμενικό Περίπτερο. Εκεί άκουγε κανείς κρητική μουσική, κάθε βράδυ και παράλληλα απολάμβανε και καλούς χορευτές….».

Κείμενο του Δημήτρη Σάββα το παραπάνω, θα το βρείτε στις πληροφορίες ολόκληρο. Το ταξίδι στο χρόνο από την περιγραφή του Τσαγκαρομιχάλη.

Εξαιρετικό το παίξιμο του Τσαγκαρομιχάλη στο σημερινό δισκάκι. Εξαιρετική και η μαντινάδα στο Μαλεβιζιώτη ¨Άλλος την θέλει όμορφη¨.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).
 

 

 
 

Τετάρτη 21 Σεπτεμβρίου 2022

223. ODEON G.A. 7802 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 1954

Δερμιτζάκης Ιωάννης (Δερμιτζογιάννης) ODEON G.A. 7802 Μαρνιώτικες Στειακές κονδυλιές - Παλληκαριώτικος Κρητικός χορός (Συρτός) 1954- 78rpm- 10''

«Πολυσύνθετος καλλιτέχνης της Κρητικής μουσικής παράδοσης ο Γιάννης Δερμιτζάκης από την Σητεία. Γεννήθηκε στη Μαρωνιά Σητείας το 1907, μεσουράνησε επί δεκαετίες στο καλλιτεχνικό στερέωμα της Κρήτης σαν ένας γνήσιος εκφραστής της. Πολυσύνθετος, δημιουργικός, παραγωγικότατος ποιητάρης δόκιμος, βιολάτορας, λυράρης δεξιοτέχνης, γλυκόλαλος εκφραστικός τραγουδιστής. Χιλιάδες οι Κρητικότατες μαντινάδες του, τραγουδισμένες σε «ισάριθμα» θα λέγαμε γλέντια και καλλιτεχνικές εμφανίσεις του Γιάννη Δερμιτζάκη ή καλύτερα Δερμιτζογιάννη, όπως ήταν πιο γνωστός. Έμετρη παρουσία και έκφραση των πόθων, των καημών, της ψυχικής ορμής των Κρητικών μα και της πολύχρονης ιστορίας της Κρήτης και των Ηθών και Εθίμων της.

Η σάτιρα και τα ευτράπελα έμμετρα σχόλια των συνηθειών και των καταστάσεων του μεταπολεμικού κόσμου, είναι ένα μεγάλο μέρος της ποιητικής του παραγωγής που τυπώθηκε και σε βιβλία μα πέρασε και στους δεκάδες δίσκους του Δερμιτζογιάννη – πρώτη ηχογράφηση δίσκου το 1953 – που περιέχουν τις μουσικές διαδρομές του απ’ άκρου σ’ άκρο της Κρήτης, τις δικές του δημιουργίες, τις δοξαριές και τα τραγούδια του.Αποτιμώντας το έργο του Δερμιτζογιάννη, ο μελετητής και γλωσσολόγος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Βαγγέλης Σκουβαράς, γράφει στον πρόλογο του βιβλίου «Κρητικές Μαντινάδες» του Γιάννη Δερμιτζογιάννη: Ο Δερμιτζογιάννης ήταν ένας έξοχος ερμηνευτής, εκτελεστής και εκφραστής της Κρητικής μουσικής παράδοσης. Ο καλλιτέχνης που προσεγγίζει με άνεση αυθόρμητα και γοητευτικά το κοινό.
Στάθηκε κοσμαγάπητος μουσικός που ήξερε να διασκεδάζει το κοινό του, να γοητεύει μικρούς και μεγάλους. Έλληνες και ξένους καλότυχους ακροατές του μέσα και έξω απ’ την Ελλάδα. Η χαρά, η τέχνη, η καλλιτεχνική έκφραση του ποιητάρη, λυράρη, βιολάρη, κιθαρίστα, συνθέτη και τραγουδιστή Γιάννη Δερμιτζάκη από την Σητεία Λασιθίου Κρήτης είχε περάσει τα σύνορα της Ελλάδας. Είχε κερδίσει και αλλού καρδιές πολλές αυτός ο πρωτομάστορας, ο πολυσύνθετος συνεχιστής της Κρητικής μουσικής παράδοσης.

Ο Δερμιτζογιάννης έφυγε από την ζωή το Μάη του 1984».

Ο σημερινός γραμμοφωνικός δίσκος από τους πρώτους του Δερμιτζογιάννη (βλέπε αναρτήσεις 13,57,92,126,143,168 και 194), στην ODEON και όχι στην Rca ή την Olympic, που τον έχουμε συνηθίσει.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).
 
                                     ¨ΜΑΡΝΙΩΤΙΚΕΣ ΣΤΕΙΑΚΕΣ ΚΟΝΔΥΙΕΣ¨ και σε γραμμοφωνικό δίσκο Μεγάλης Βρετανίας
                                                         από την προσωπική συλλογή του φίλου Ιδομενέα Παπαδογιάννη από Ρέθυμνο.
 



 
 

Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2022

222. ASTRON AS-318 ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ- ΣΟΥΚΑΣ ΗΛΙΑΣ- ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΝΙΚΟΣ 1969

Χατζοπούλου Μαριάννα (Τυφλό αηδόνι- Τυφλή τραγουδίστρια)- Σούκας Ηλίας- Παλαιολόγου Νίκος ASTRON AS-318 Όσοι στη θάλασσα δουλεύουν (Συρτός) - Στου νησού μας τ΄ακρογιάλι (Μπάλος) 1969- 45rpm- 7''

Η Μαριάννα Χατζοπούλου είχε γεννηθεί το 1933 στην Αθήνα. Η καταγωγή της Ναξιώτικη. Από παιδί αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα με την όρασή της.
Σε όλη της τη ζωή «μισόβλεπε». «Μπορεί η όρασή μου να μη με βοηθά να βλέπω καλά, άλλα βλέπω καθαρά τον κόσμο με τα μάτια της ψυχής μου» είχε πει σε συνέντευξή της η Ναξιώτισσα Μαριάννα Χατζοπούλου που έγινε γνωστή στο πανελλήνιο ως η «τυφλή τραγουδίστρια», λόγω μιας σοβαρότατης πάθησης των ματιών, που συνέβη στη διάρκεια του τοκετού της μητέρας της.

Ξεχώρισε για το χάρισμα της σε ακρόαση του Μίμη Πλέσσα στο Ίδρυμα Ραδιοφωνίας και στη συνέχεια μαγνήτιζε το κοινό με τις ερμηνείες της μέσα από τις ραδιοσυχνότητες.
Με τη «Ζαφείρα» του σπουδαίου στιχουργού και κυνηγού ταλέντων Χαράλαμπου Βασιλειάδη (Τσάντα) και σε μουσική του Άκη Σμυρναίου, έλαμψε λίγο μετά τα μισά του ’50. Ακολούθησαν μεγάλες επιτυχίες τραγούδια των Χατζιδάκι, Τσιτσάνη, Καλδάρα, Κοφινιώτη, Μωράκη, Μάνεση, Μαρκέα.
Η δημοτικότητά της χτυπούσε κόκκινο. Στους διαγωνισμούς του Ντομινό και άλλων περιοδικών της εποχής το όνομά της βρισκόταν στις πρώτες θέσεις. Ο κόσμος μαγεύονταν απ’ το «τυφλό αηδόνι» όπως την αποκαλούσαν.

Εμφανίστηκε στα μεγαλύτερα λαϊκά κέντρα και ερμήνευσε κορυφαίες επιτυχίες («Ζαφείρα», «Να ζήσουν τα φτωχόπαιδα», «Κάνε κότσο τα μαλλιά σου», «Η μάνα μου με δέρνει», «H ωραία Αιγιώτισσα, «Δεν μετανιώνω που σ’ αγάπησα πολύ» και σε δεύτερη εκτέλεση το «Γαρίφαλο στ’ αυτί»). Συμμετείχε μάλιστα στην ταινία «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο» ντυμένη Τσιγγάνα δίπλα στην τραγουδίστρια Λάουρα.

Μάλιστα όπως τόνιζε και η Γιώτα Λύδια στην βιογραφία της, στην Columbia όπου αρχικά την παρουσίασε ο Τσάντας και την απέρριψαν είχε δημιουργηθεί μεγάλος ντόρος με το όλο θέμα, μιας και η Χατζοπούλου αποτελούσε πλέον γερό όπλο της ανταγωνίστριας Odeon. Μάλιστα η Λύδια ντούμπλαρε στιγμές της… ενώ συνήθως συνέβαινε το αντίθετο στην «κόντρα» των δύο εταιρειών.
Η Μαριάννα Χατζοπούλου θα δουλέψει στα καλύτερα λαϊκά στέκια, αλλά και στα πιο ονομαστά κοσμικά κέντρα. Η φυγή της όμως στο εξωτερικό το 1961 και η δίχρονη παραμονή της σε Αυστραλία και Αμερική θα κοστίσουν στην καριέρα της. Στην επιστροφή τα δεδομένα είχαν αλλάξει.
Θα συνεχίσει στο εξωτερικό (Αγγλία, Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Σουηδία, Κύπρο, Λίβανο) και θα έχει μια διακριτική παρουσία στη δισκογραφία, σε εταιρείες μικρότερου βεληνεκούς.
Στην ζωή της θα κυριαρχήσει η λατρεία για τη θρησκεία και το Θεό, η οποία θα μετουσιωθεί και σε τραγούδια. Το Φλεβάρη του 2002 θα τραγουδήσει στο χορό των Ιεροψαλτών. Κατά την επιστροφή της στο σπίτι, το αυτοκίνητο στο οποίο μετέβαινε προσέκρουσε σε κολώνα της ΔEH. Υπέστη πολλαπλά κατάγματα και λίγους μήνες αργότερα έχασε τη μάχη.
Ο Ηλίας Σούκας γεννήθηκε στο Κομπότι Άρτας το 1935 και ανήκει στην τέταρτη γενιά μιας οικογένειας μουσικών. Έμαθε βιολί από τον πατέρα του και το ρεπερτόριό του περιλαμβάνει Μικρασιάτικα, Ηπειρώτικα, Νησιώτικα, Ρουμελιώτικα. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία τόσο για τον Ηλία Σούκα όσο και για τον Παλαιολόγου στο σαντούρι δεν κατάφερα να βρω.
Στο σαντούρι ο Παλαιολόγου Ν. (πιθανότατα Νίκος) για τον οποίο ίσως να έχει γίνει λάθος εκτύπωση και να είναι ο γνωστός Κώστας (βλέπε ανάρτηση 26), αλλά κρατάω τις επιφυλάξεις μου.

Για τους λάτρεις του Ελληνικού κινηματογράφου η φωνή της Χατζοπούλου ακούγεται στην ταινία ¨ Της Κακομοίρας¨, όταν ο Ζήκος κάνει καντάδα με το γραμμόφωνο που παίζει «Το νυφικό σου φόρεμα», μια εξίσου μεγάλη επιτυχία.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).