78. RCA VICTOR 51g 3732 ΣΗΦΟΓΙΩΡΓΑΚΗΣ ΣΠΥΡΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΒΑΦΕΙΝΗΣ Γ. 1966

Σηφογιωργάκης Σπύρος- Μαρκογιαννάκης Ιωάννης (Μαρκογιάννης)- Βαφείνης Γ. RCA VICTOR 51g 3732 Ένα σπιτάκι (Καλαματιανό) - Τώρα που βρήκα τη χαρά (Βοριανός συρτός) 1966- 45rpm- 7''

Για τη ζυγιά Σηφογιωργάκης - Μαρκογιάννης έχουμε αναφερθεί στις αναρτήσεις 17 και 54. Επειδή το έργο και των δύο είναι αρκετά μεγάλο όπως και άλλων καλλιτεχνών όπως Σκορδαλός, Ψαρονίκος, Μουντάκης, Δερμιτζογιάννης, Μανιάς κ.α., θα προσπαθήσουμε να βρίσκουμε αξιόλογα αφιερώματα, συνεντεύξεις, ιστορίες, φωτογραφίες για εμπλουτισμό και ενημέρωση. Φυσικά οι πηγές (εκτός από αυτές των φωτογραφιών) θα αναφέρονται στις πληροφορίες. Παρακάτω ακολουθεί αφιέρωμα στον Σηφογιωργάκη από την Νεονάκη Βούλα για το site neakriti.      

«Το βλέμμα του ήταν αυστηρό και καθηλωμένο στο συνομιλητή του. Αν τον παρατηρούσες όταν συζητούσε, σου έδινε την εντύπωση ότι δεν υπήρχε τίποτε άλλο τριγύρω του εκτός από τον ίδιο και το συνομιλητή του.

Οι φράσεις του ήταν αυστηρές και πάντα μελετημένες, όσο για τις κινήσεις των χεριών του ενώ μιλούσε ήταν έντονες και επιβλητικές. 

Όλα αυτά άλλαζαν μόνο όταν κρατούσε τη λύρα. Η ματιά του μεγάλωνε, η αυστηρότητα αποδεσμευόταν και οι κινήσεις των χεριών του ήταν γαλήνιες αφού τις καθοδηγούσαν οι νότες τις ψυχής του και όχι της σκέψης του. Κάπως έτσι καταλάβαινε κανείς το ρομαντισμό που έκρυβε μέσα του ο Σπύρος Σηφογιωργάκης. Ο μέγας δημιουργός και ξεφαντωτής. 

Η μουσική ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του. Από τα παιδικά του κιόλας χρόνια το είχε αντιληφθεί. Με μια σφάκα χοντρή που 'χε γοργοξεραθεί στο φούρνο έφτιαξε την πρώτη του λύρα παρέα με τον παπα-Κωστή Πετυχάκη. Το 1947 ο παπας-Κωστής του παραχώρησε τη συμμισακιά λύρα που είχαν και από τότε ουσιαστικά ξεκίνησε το δημιουργικό μουσικό του σεργιάνισμα. Μ' αυτήν τη λύρα τον είχε πρωτοακούσει και ο Αλέκος Καραβίτης και του έκανε έπειτα την πρόταση να τον πάρει στην Αθήνα για να του μάθει λύρα.

Ο Σπύρος Σηφογιωργάκης, παρ' όλες τις αντιρρήσεις από την οικογένειά του, τον ακολούθησε. Το 1949, όμως, αναγκάστηκε να επιστρέψει στο νησί, διότι του είχε έρθει ειδοποίηση ότι περνούσε περιοδεύων.

Ως φαντάρος τώρα στάθηκε τυχερός, διότι την περίοδο αυτή έζησε πολλά γλέντια που σαν αποτέλεσμα είχαν να πυρώσουν ακόμα περισσότερο τη θέλησή του να κατακτήσει μουσικές δυνάμεις. Τη θέλησή του αυτή αφύπνισαν πολλοί άρχοντες της λύρας από την περιοχή της Μεσαράς, όπως ο Λεωνίδας ο Κλάδος, ο Κωνσταντίνος Φουστάνης, ο Προβατίνης, ο Σπανάκης και πολλοί άλλοι.

Από τις Μοίρες λοιπόν ξεκίνησε, όπως έλεγε και ο ίδιος, "η ανθρώπινη ζωή του". Πέρασε μια ζωή ονειρεμένη με γλέντια αξέχαστα και όπως υπογράμμιζε τότε τα γλέντια ήταν αρχοντικά διότι η συμμετοχή του κόσμου ήταν αληθινή, δεν πήγαινε ο κόσμος από υποχρέωση, αλλά πήγαινε πραγματικά για να γλεντήσει.

Κάπως έτσι λοιπόν ο Σπύρος Σηφογιωργάκης γοητεύτηκε από τη μουσική και κάπως έτσι δεσμεύτηκε στον εαυτό του να αφιερωθεί ολόψυχα. Η αρχή έγινε με τις καθιερωμένες αγορές που έπρεπε να κάνει τότε ένας λυράρης. Πήρε λοιπόν ''βερεσέ" 1.700 φράγκα και αγόρασε ένα ρολόι, δύο κουστούμια, δύο ζευγάρια παπούτσια, ένα άσπρο και ένα μαύρο, και ένα ραδιοφωνάκι. Αυτά τα ξεπλήρωνε μετά σιγά-σιγά από τα γλέντια που έπαιζε. Το πρώτο δε γλέντι που έπαιξε ήταν στις Βρύσες Αποκορώνου.

Ήταν Πρωτομαγιά και τα γλέντια που είχαν στηθεί στο χωριό ήταν πολλά. Στο διπλανό μαγαζί από εκεί που έπαιζε ο Σπύρος Σηφογιωργάκης ήταν ο Νίκος Μανιάς με τον Κώστα Μουντάκη. Ο τρόμος του, λοιπόν, ήταν μεγάλος αφού έπαιζε δίπλα από καλλιτεχνικά θεριά της Κρήτης και γι' αυτό είχε ζητήσει από φίλους και γνωστούς να του συμπαρασταθούν και να πάνε στο πρώτο του γλέντι. Πραγματικά το μαγαζί που έπαιζε ο Σπύρος Σηφογιωργάκης γέμισε ασφυκτικά και το γλέντι κράτησε μέχρι τις 10 το πρωί της επόμενης μέρας. Τότε μάλιστα για πρώτη φορά ασχολήθηκε μαζί του ο Τύπος και δημοσιεύτηκε η φωτογραφία του μαζί με σχόλια για το πρώτο επιτυχημένο του γλέντι.

Η πρώτη του επαφή τώρα με το ραδιόφωνο ήταν το 1955. Τότε ήταν αρκετά δύσκολο για έναν καλλιτέχνη να παίξει ζωντανά στο ραδιόφωνο. Περνούσε τον έλεγχο μιας επιτροπής, η οποία άκουγε τον καλλιτέχνη, έλεγχε τους στίχους που θα έλεγε και έπειτα έδινε την έγκριση για μια ζωντανή εκπομπή. Την επιτροπή αποτελούσαν 5 άτομα, εκ των οποίων οι βασικοί ήταν ο Σίμωνας Καρράς, ο Αριστείδης Μόσχος και η Δόμνα Σαμίου. Ήταν κατόρθωμα μεγάλο να ακουστεί τότε ένας καλλιτέχνης στο ραδιόφωνο.

Ο πρώτος δίσκος που ξεκίνησε την καλλιτεχνική του καριέρα ήταν ο "Φάρος", ενώ ακολούθησαν πολλοί δίσκοι και πολλά τραγούδια που έγιναν επιτυχίες. Ο ίδιος ξεχώριζε το τραγούδι "Χαλάλισά τη ζωή". Ο λαουτιέρης που συμπορεύτηκε μαζί του από το 1960 ήταν ο Γιάννης Μαρκογιαννάκης. Με τον Γιάννη Μαρκογιαννάκη έγραψαν τον πρώτο του δίσκο, το "Φάρο", και από τότε βέβαια έμειναν αχώριστοι συνεργάτες μα και φίλοι.

Μετά από το ραδιόφωνο και τις δισκογραφικές εργασίες ήρθαν σιγά-σιγά και οι προσκλήσεις για ταξίδια τόσο εντός Ελλάδας όσο και εκτός. Το πρώτο κάλεσμα ήταν το 1962 από το Ελσίνκι της Φιλανδίας για συμμετοχή στο Πρώτο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νέων, υπό την αιγίδα της Ρωσίας. Ο Σπύρος Σηφογιωργάκης, οι μουσικοί του και ο Παγκρήτιος Σύλλογος Βρακοφόρων Χανίων κατόρθωσαν να πάρουν το πρώτο βραβείο μουσικής, χορού και φορεσιάς. Η χαρά του Σπύρου Σηφογιωργάκη ήταν απερίγραπτη.

Όλα του έμοιαζαν με παραμύθι και το παραμύθι αυτό φαίνεται να μην είχε τέλος. Ακολούθησαν πολλές ακόμα συμμετοχές, ταξίδια καθώς και ταινίες, όπως η συμμετοχή του σχήματός του στην ταινία "Ο Ζορμπάς ο Έλληνας" με τον Άντονι Κουίν και την Ειρήνη Παππά.

Ο Μιχάλης Κακογιάννης μετά τα γυρίσματα κάλεσε την κρητική παρέα στην πρεμιέρα στο Παρίσι και ο Σπύρος Σηφογιωργάκης πάντα περιέγραφε τις στιγμές που έζησε τόσο κατά την πρεμιέρα όσο και κατά τη δεξίωση που ακολούθησε, στην οποία είχε την τύχη να κάτσει στο ίδιο τραπέζι με τον Ωνάση, την Κάλλας και την Ειρήνη Παππά.

Την επόμενη δε μέρα από τη δεξίωση η κρητική παρέα ήταν επίσημη προσκεκλημένη του Ωνάση στο σπίτι του. Το 1967 ακολούθησε η ταινία ''Η νεράιδα και το παλικάρι". Στην ταινία κυριαρχούσε μουσικά η μορφή του Σπύρου Σηφογιωργάκη, ενώ χορευτικά ο Παγκρήτιος Σύλλογος Βρακοφόρων Χανίων.

Μετά από τα γυρίσματα και κατά την προβολή της ταινίας ο Σπύρος Σηφογιωργάκης μετά λύπης του διαπίστωσε ότι στο μοντάζ άλλαξαν πολλά και ότι στην ταινία η λύρα του δεν ακουγόταν. Η πικρία του ήταν μεγάλη, ωστόσο δεν έγινε αφορμή να σταματήσει να συμμετέχει σε γυρίσματα για τη μεγάλη οθόνη.

Ήταν υπερήφανος όταν τραγουδούσαν τα τραγούδια του. Φιλικά δε υποδείκνυε να μην τα παραποιούν. Ήταν κάτι που τον ενοχλούσε αφάνταστα. Το πιο συνηθισμένο λάθος που έκαναν νέοι καλλιτέχνες όσον αφορά σε στίχο δικό του ήταν για το τραγούδι "Του Ιούδα το φιλί": «Σαν του Ιούδα το φιλί έμοιαζαν τα φιλιά σου, την προδοσία, την ψευτιά έκρυβες, έκρυβες στην καρδιά σου». Οι περισσότεροι λοιπόν έλεγαν: «Σαν του Ιούδα τα φιλιά», και ο Σπύρος Σηφογιωργάκης τούς έλεγε πως ο Ιούδας εφίλησε μια φορά.

Αυτός ήταν ο Σπύρος Σηφογιωργάκης, ένας άνθρωπος με ταλέντο, ψυχή και όνειρα…».

Στο συγκεκριμένο δισκάκι συμμετέχει και ο Βαφείνης Γ. στο καλαματιανό αλλά δυστυχώς πληροφορίες δεν καταφέραμε να βρούμε.

(Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής).

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

 

77. RECOR 918 ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ- ΤΣΙΚΑΝΔΥΛΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 1969

 Κριτσωτάκης Ζαχαρίας- Τσικανδυλάκης Ιωάννης RECOR 918 Θα βρω καινούργια αγκαλιά (Κρητικό Καλαματιανό) - Πολλές αγάπες έκανα (Συρτός Κρουσανιώτικος) 1969- 45rpm- 7''

O Ζαχαρίας Κριτσωτάκης κατάγεται από το χωριό Κρουσώνας Ηρακλείου Κρήτης και είναι γεννημένος 9 Δεκεμβρίου το 1945. Πρόκειται για έναν ξεχωριστό τραγουδιστή και λυράρη της Κρήτης με ιδιαίτερος πάθος και μοναδικό χρώμα!

Κατάφερε να γίνει ευρέως γνωστός την δεκαετία '70 - '80 μέσα από το Κρητικό κέντρο "ΖΑΜΑΝΙΑ", που άνοιξε στο Ηράκλειο και στο οποίο έπαιζε ο ίδιος με τον Μανούσο Παπατσαρα και αργότερα με τον Δημήτρη Φουκάκη και τον Γιώργο Ταμιωλάκη. Σημαντικό ρόλο στην επιτυχημένη καριέρα του έπαιξε και η μεγάλη του δισκογραφική επιτυχία με τίτλο" Ζητιάνος είμαι στην χαρά ", ένα συρτό με χανιώτικη μελωδία.

Έχει συνεργαστεί δισκογραφικά με τους: Τσικανδυλάκη Γιάννη (βιογραφικά στοιχεία δεν κατάφερα να βρω), Παπουτσάκη Δημήτρη, Φουκάκη Δημήτρη, Βερύκοκο Δημήτρη και άλλους.
Ο Γιάννης Τσικανδυλάκης στη δισκογραφία εμφανίζεται μόνο με τον Ζαχαρία εκτός και αν αλλάζουν το επώνυμο του, όπως σε σαρανταπεντάρι στην ΠΑΝΙΒΑΡ (Τσικαντιλάκης).

Βέβαια και η RECOR, στο σημερινό δισκάκι δεν έβρισκε το Ω και έβαλε Ο στο Κριτσωτάκης. Στο ΝΙΝΑ εμφανίζεται και Κρητσωτάκης και Κριτσωτάκης, στην ίδια ετικέτα. Επαγγελματικές δουλειές.

Στην προηγούμενη ανάρτηση είπα θα ασχοληθούμε με την ΝΙΝΑ records και την RECOR. Η RECOR έχει επανεκτυπώσει  τα καλύτερα της ΝΙΝΑ. Το περίεργο είναι ότι οι μήτρες είναι οι ίδιες. Μάλλον τις παραχώρησε η ΝΙΝΑ στη RECOR αφού τύπωσε αρκετά σαρανταπεντάρια με αυτές. Άρα οι μήτρες δεν έχουν την ίδια ποιότητα σε εκτύπωση όπως όταν είναι καινούργιες. Για τον λόγο αυτό πολλοί κυνηγάνε τις πρώτες κόπιες και πληρώνουν καλά για να τις αποκτήσουν.

Στου Κριτσωτάκη το σαρανταπεντάρι οι αλλοιώσεις (ακουστικές) είναι ανεπαίσθητες και το μόνο που αλλάζει είναι οι ποιότητα του βινυλίου (εδώ μιλάω για το υλικό και το πάχος του δίσκου). Οι αλλοιώσεις όμως στα σαρανταπεντάρια του Σκορδαλού (ΝΙΝΑ-RECOR)….!!!! Πολύ ψιλά γράμματα αν σκεφτεί κανείς τα όργια που κάνουν οι εταιρίες και οι ηχολήπτες τους, όταν βγάζουν CD από σαρανταπεντάρια ή δίσκους βινυλίου.   

Πάραυτα, στο ¨Θα βρω καινούργια αγκαλιά¨ έχουμε την σωστή περιγραφή ¨Κρητικό Καλαματιανό¨.

(Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής).

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

 

76. NINA N-24876 ΚΟΥΚΛΙΝΟΣ ΚΑΝΑΚΗΣ- ΠΑΠΑΤΣΑΡΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ- ΜΕΤΖΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1968

 Κουκλινός Κανάκης- Παπατσαράς Μανούσος- Μετζάκης Γιώργος NINA N-24876 Άφησες μόνη τη φωλιά (Συρτός Κρήτης) - Μαλεβιζιώτικος πηδηχτός χορός 1968- 45rpm- 7''

Ο Κανάκης Κουκλινός γεννήθηκε στη Γρηγοριά Πυργιωτίσης Ηρακλείου. Γιός του μεγάλου λυράρη Κανάκη Κουκλινού (που έπαιζε παρέα με το Γαλιανό) και που δυστυχώς τον σκότωσαν οι Γερμανοί στα Σκούρβουλα. Άφησε εφτά μηνών έγκυο την Ασπασία τη γυναίκα του και γεννήθηκε ο Κανάκης που πήρε και το όνομα του πατέρα του.

Με τη λύρα του πατέρα του έμαθε να παίζει ο Κανάκης από μικρό παιδί. Ήταν μια βιολόλυρα την οποία έχει ακόμα και σήμερα και παίζει με αυτήν. Από την εποχή του Νίκου Ξυλούρη παίζανε στα λιγοστά κέντρα του Ηρακλείου εκείνη την εποχή.

Ο πρώτος του δίσκος σαρανταπέντε στροφών ήταν ένα υπέροχο συρτό με τίτλο στη ψεύτική σου ομορφιά, αργότερα ακολούθησαν κ’ άλλοι μικροί δίσκοι (έξι προσωπικοί) με διάφορες συνθέσεις του. Σε πολλά γλέντια έπαιξε με το Μανούσο Παπατσαρά που ήταν στα πρώτα του βήματα και με τον πρώτο ξάδερφό του Αντώνη Κουκλινό και με τον άλλο ξάδερφο από τις Καμάρες Μανώλη Χατζάκη με το παρατσούκλι ‘’Χιώτης’’ και τον ‘’Μπουρνέλη’’ Γιώργη Θεοδωράκη. Επίσης με τη λύρα του συνόδεψε το μεγάλο Γιώργο Κουμιώτη στη δισκογραφία του.

Για αρκετά χρόνια ήταν στο εξωτερικό Βέλγιο, Γερμανία, διασκεδάζοντας τους Κρητικούς και όχι μόνο. Το 1979 κυκλοφόρησε τον πρώτο μεγάλο του δίσκο με τον Μίνω Κοτζαμπασάκη και τον Νίκο Πατενταλάκη με τον τίτλο ‘’’Τα κανόνια του Κανάκη’’ που περιέχει μέσα ένα πεντοζάλη με το μοναδικό ασκομαντουρίστικο παίξιμο του Κανάκη. Μέχρι σήμερα έχει παρουσιάσει αρκετές δισκογραφίες και συνεχίζει να ηχογραφεί.

 

 Ο Μανούσος Παπατσαράς γεννήθηκε στις Δάφνες στις 8/2/1945 από γονείς τον Κων/νο Παπατσαρά και τη Μελτινή. Το γένος Οικονομάκη, καταγόμενη από το Βενεράτο. Οι γονείς του απέκτησαν 2 ακόμη παιδιά , τη Μαρία Παπατσαρά – Κακουλάκη και το Γιάννη Παπατσαρά. Σε ηλικία 25 ετών παντρεύεται τη Δέσποινα Λαρετζάκη με την οποία απέκτησε 2 παιδία , τον Κωστή και τη Μαρία.

Οι οικογένειες των γονιών του, έχουν ενασχόληση με την Κρητική μουσική, οπότε ο Μανούσος από μικρός έχει ακούσματα και ερεθίσματα. Έτσι σε ηλικία 15 ετών παίζει λύρα σε γάμο ως επαγγελματίας. Η λύρα όμως δεν τον εκφράζει και γρήγορα σε ηλικία 17 ετών τον βρίσκουμε λαουτιέρη. Σιγά-σιγά γίνεται γνωστός και όλο και περισσότεροι λυράρηδες ζητούν να συνεργαστούν μαζί του.

Υπηρετώντας στο σώμα της Αεροπορίας Τυμπακίου, ως εθελοντής, του δίνεται η ευκαιρία να ασχοληθεί περισσότερο χρόνο με το λαούτο , να συνεργαστεί με νεαρούς λυράρηδες και να γνωριστεί με μεγάλη μερίδα των μερακλήδων της Μεσσαράς.

Με την απόλυση του από το στράτευμα, έχει ολοκληρωθεί καλλιτεχνικά και αρχίζει η συνεργασία του με τους σημαντικότερους Κρητικούς καλλιτέχνες. Σταθμός όμως, στην μετέπειτα καριέρα του, ήταν η συνεργασία του με το μεγάλο Κώστα Μουντάκη, όπου δεν ήταν μόνο πολύχρονη αλλά και ουσιαστική! Καταγράφοντας ως το σημαντικότερο δισκογραφικά έργο του. Ακολουθεί η συνεργασία με δύο άλλους σημαντικούς καλλιτέχνες, αυτή του Χαράλαμπου Γαργανουράκη και του Γιώργη Παπαδάκη.

Εκτός όμως από πολλούς καλλιτέχνες που περιστασιακά και ερασιτεχνικά συνεργάστηκε, σε επαγγελματική βάση συνεργάστηκε με τους παρακάτω:

Ανδρουλάκης Ροδάμανθος, Βασιλάκης Κων/νος, Βασιλάκης Στυλιανός, Γαργανουράκης Χαράλαμπος, Ζαχαριουδάκης Ευάγγελος, Καρπουζάκης Εμμανουήλ, Κακλής Μανόλης, Κακουλάκης Παντελής, Καμάρης Δημήτριος, Κοκριδάκης Γεώργιος, Κριτσωτάκης Ζαχαρίας, Καβαλάρης Στυλιανός, Κλάδος Λεωνίδας, Καλλέργης Κυριάκος, Καλομοίρης Γεώργιος, Κουφαλιτάκης Ιωάννης, Κουκλινός Κανάκης, Λουμπάκης Εμμανουήλ, Λαγός Εμμανουήλ, Μελεσσανάκης Ζαχαρίας, Μανουράς Μανόλης, Μεσσαριτάκης Στέφανος, Μουντάκης Κων/νος, Μελαμπιώτης Εμμανουήλ, Μιχαλάκης Βασίλειος, Μαρκουτσάκης Νεκτάριος, Ξενάκης Μιχαήλ, Ξυλούρης Νικόλαος, Παπαδάκης Γεώργιος, Παπαδάκης Εμμανουήλ ή Μανιάς, Περιστέρης Αντώνιος, Περιστέρης Εμμανουήλ, Ρασιδάκης Εμμανουήλ, Σκορδαλός Αθανάσιος, Σταυρουλάκης Παντελής, Σκευάκης Νικόλαος, Σωπασής Νικόλαος, Σακαλάκης Γελωργιος, Στιβακτάκης Γεώργιος, Σφακιανάκης Γεώργιος ή Αβυσηνός, Φανουράκης Γεώργιος και Φραγκιουδάκης Γεώργιος.

Ο Μανούσος μπορεί να έφυγε νωρίς από κοντά μας αλλά άφησε μεγάλη κληρονομιά στους νεότερους γιατί εκτός της μουσικής, δίδαξε ήθος και απλότητα.

 

 Βιογραφικά στοιχεία για τον Γιώργο Μετζάκη δεν κατάφερα να βρω. Έχει συνεργαστεί με τους: Ιωσήφ Παναγιωτάκη, Κουκλινό Κανάκη, Μουντάκη Κώστα, Κολιακουδάκη Νίκο, Λατζουράκη Φίλιππο, Σκορδαλό Θανάση, Μελαμπιώτη Μανώλη, Σταγάκη Μανώλη, Καλαϊτζάκη Βασίλη και Παπαδάκη Μάρκο.

Στην περιήγηση μου στο διαδίκτυο για την ανεύρεση πληροφοριών, έπεσα σε ένα ωραίο κείμενο του Αντώνη Κουκλινού (ξάδερφο του Κανάκη), για το γραμμόφωνο. Εκεί περιγράφει πως είχε τα πρώτα ακούσματα κρητικής μουσικής και πως πρόσεχαν το γραμμόφωνο και τις ¨πλάκες¨. Φυσικά δεν μπορείς να αποφύγεις τις φθορές από το επαναλαμβανόμενο παίξιμο του δίσκου. Κάτι που δεν απέφυγε και το σημερινό σαρανταπεντάρι. Τις φθορές από το παίξιμο, σημάδι της ποιότητας του περιεχόμενου του δίσκου. Ένα πολύ όμορφο συρτό και ένας εξαιρετικός Μαλεβιζιώτης.

Να ευχαριστήσω τον Αντώνη Κουκλινό και τον Κλεάνθη Ατσαλάκη για το βιογραφικό του Κανάκη. 

(Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής). Όσον αφορά το σκαναρισμένο δισκάκι της RECOR που θα βρείτε στο φάκελο, στην επόμενη ανάρτηση θα δώσω διευκρινήσεις. 

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

75. BP TOURING SERVICE 1958

 BP Touring Service 1958- Flexi-disc- 7"- 33 ⅓ rpm- Shape- Card Backed-  Picture Disc- Single Sided

Δισκάκι στις 33 στροφές, με τα αυλάκια να βρίσκονται πάνω στη κάρτα όπως διακρίνει κανείς και στη φωτογραφία. Διαφημιστική κάρτα-δίσκος, πιθανότατα να την έδιναν στα πρατήρια της BP αφού έκανες μικρό service (λάδια- νερά- καύσιμα- λίπανση). Σούπερ-λουξ βενζινάδικα έδιναν τα συγκεκριμένα διαφημιστικά δισκάκια. Σε ελληνικές ταινίες με πρωταγωνιστές Πάντζα, Μουστάκα, Σούκα, Τζανετάκο και Γκιωνάκη να υποδύονται τους υπάλληλους τέτοιων βενζινάδικων, έχουμε εικόνα για τι βενζινάδικα μιλάμε.

Η συγκεκριμένη σειρά διαφημιστικών δίσκων βγήκε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. Άγνωστοι οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν. Πρέπει να είναι ηχογραφημένα Αμερική από γνωστά συγκροτήματα που έπαιζαν όλο το ελληνικό μουσικό ρεπερτόριο (ελαφρά, δημοτικά, νησιώτικα, λαϊκά κ.α. και θα αναρτήσω αργότερα). Οποιοσδήποτε μπορεί να αναγνωρίσει αυτούς που συμμετέχουν, ας μας ενημερώσει. Η εκτύπωση και το κόψιμο του δίσκου(κάρτα) πρέπει να έγινε στη Γαλλία.

Στο δίσκο, ακούγονται ελαφρά, πλακιώτικα, λαϊκά, δημοτικά(καλαματιανό), νησιώτικα ακούσματα. Ακούγεται και το ¨Ντρούμου-ντρούμου τα βραχιόλια της βροντούν¨. Μουσική διαπαιδαγώγηση (νο1) από την Κυρία Αθηνά, την δασκάλα μας στο δημοτικό. Εκεί μάθαμε ¨Την τράτα μας την κουρελού¨, ¨Πέρα στους πέρα κάμπους¨, ¨Ένα το χελιδόνι¨ και πάρα πολλά νησιώτικα, δημοτικά, εντεχνο-επαναστατικά ανάλογα με την περίσταση και άλλα πολλά που τα θυμάμαι κάθε φορά που τα ακούω. Τα παιδικά τα είχαμε εξαντλήσει στο νηπιαγωγείο. Μεγάλο κεφάλαιο. 

 Μουσική διαπαιδαγώγηση (νο2) Το Αυτοκίνητο. Στα πολλά ταξίδια (λόγω επαγγέλματος του πατέρα) μας συντρόφευε Μοσχολιού, Πουλόπουλος, Ξυλούρης, Βοσκόπουλος, Παπαδοπούλου,…..ΕΡΑ, Λαϊκά, Ρεμπέτικα, Κρητικά, Νησιώτικα, Δημοτικά, ερασιτεχνικές μαγνητοφωνήσεις (bootleg) με το κλαρίνο του Κάρμα από Σεβεδίκο Φωκίδας και πολύ ραδιόφωνο.

Αργότερα βέβαια με την επανάσταση (την εφηβική) ήρθαν και τα ροκ (με τα παρακλάδια του) και πολλά άλλα που δεν είναι του παρόντος.

Μουσική διαπαιδαγώγηση (νο3) τα πανηγύρια και οι οικογενειακές γιορτές. Βλέπεις τότε δεν υπήρχαν τα social media να στα δώσουν όλα στο πιάτο.

Από ένα δίσκο διάρκειας μόλις 3 λεπτών και κάτι…..είναι απίστευτη η ευκολία, με την οποία, η μουσική σε ταξιδεύει στο χωροχρόνο….! 

 

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ)

 

74. COLUMBIA SCDG 2911 ΝΑΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ- ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ 1961 (Ηχογράφηση 1935)

Νάκος Γιώργος- Καρακώστας Νίκος COLUMBIA SCDG 2911 Ο Μωρηάς (Κλέφτικο) - Η Χάϊδω (Τσάμικο) 1961(Ηχογράφηση 1935)- 45rpm- 7''

Γιώργος Νάκος, από τους αυθεντικότερους ερμηνευτές δημοτικών τραγουδιών και ηθοποιός του μουσικού Θεάτρου. Γεννήθηκε το 1908 στο Βουνέσι (σήμερα Μορφοβούνι Καρδίτσας) και έζησε δύσκολα παιδικά χρόνια διότι ο πατέρας του Μιχάλης πέθανε το 1913. Η χήρα Νάκου με τα δυο παιδιά της, το Γιώργο και το Χρήστο, εγκαταστάθηκε στο πατρικό της, στα Φάρσαλα. Από μικρός αναγκάστηκε να δουλέψει, παραμελώντας το σχολείο. Δούλεψε ως καροποιός μέχρι το 1926, οπότε πήγε στην Αθήνα και δούλεψε σε ταβέρνα ως βοηθός.

Το 1927 παρουσιάστηκε στο Στρατό και υπηρέτησε ως προστάτης οικογενείας για οκτώ μήνες, ενώ μετά κατατάχθηκε στην Αστυνομία και συγκεκριμένα στην Αγορανομία Αθηνών. Παντρεύτηκε και απόκτησε δύο παιδιά, το Μιχάλη (1935) και τον Σόλωνα (1937) το παιδί σκοτώθηκε από ατύχημα στα χρόνια της Κατοχής. Τραγουδούσε ερασιτεχνικά στις ταβέρνες και σιγά – σιγά έγινε γνωστός. Σαν γλεντζές που ήταν έκανε ζωή άρχοντα - ρεμπέτη και όχι αστυνομικού, τραγουδώντας κρυφά από την υπηρεσία του.

Το 1935 κυκλοφορεί από την Columbia το κλέφτικο «Μωρηάς», αναγνωρίζεται η μεγάλη αξία του και καθιερώνεται. Από τα μαγαζιά της Αθήνας δέχεται πολλές προτάσεις και διαπρέπει ως τραγουδιστής δημοτικών και αμανέδων. Μεταξύ των άλλων εργάστηκε στην περίφημη ταβέρνα του Πίκινου όπου τραγουδούσε και ρεμπέτικα, χωρίς ωστόσο ποτέ να ηχογραφήσει. Συνεργάστηκε με πολλούς γνωστούς τραγουδιστές, όπως είναι η Ρόζα Εσκενάζυ, η Ρίτα Αμπατζή, ο Κώστας Ρούκουνας, η Μαρίκα Πολίτισσα, ο Στέλιος Κηρομύτης, ο Πρόδρομος Τσαουσάκης, ο Στ. Καζαντζίδης και άλλους μεγάλους της εποχής. H ζωή του Νάκου αλλάζει με αφορμή ένα τυχαίο περιστατικό, το 1937 οπότε παραιτείται από την Αστυνομία για να ασχοληθεί με το μουσικό θέατρο.  

Σε μια ταβέρνα ο Νάκος τελών σε κατάσταση ευθυμίας, μιμούνταν γνωστό μπεκρή της αθηναϊκής αγοράς. Εκεί έτυχε να τρώει ο γνωστός θιασάρχης Μακέδος, ο οποίος ευρισκόμενος σε αδιέξοδο (διότι είχε τσακωθεί με τον Ορέστη Μακρή που έπαιζε το ρόλο του μεθύστακα) πρότεινε στο Νάκο να αναλάβει το ρόλο. Έτσι, ο Νάκος βρέθηκε να κάνει στο θέατρο τον μπεκρή, ενώ παράλληλα τραγουδούσε δημοτικά και ρεμπέτικα τραγούδια, για πολλά χρόνια και με διάφορους θιάσους στην Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη στην οποία πέρασε αρκετό καιρό. Το 1941 μέσω της Πόλης περνά στη Συρία και από εκεί στην Αλεξάνδρεια, όπου κατατάσσεται στο ψυχαγωγικό τμήμα του Στρατού, όπου ήταν η  Σοφία Βέμπο, με την οποία συνεργάστηκε για πολλά χρόνια αργότερα. Ως ηθοποιός συναγωνίζεται με επιτυχία τον Μακρή στο ρόλο μπεκρή, αλλού κάνει το βλάχο, ενώ ως τραγουδιστής είναι μοναδικός.

Από το 1951 μέχρι και το 1977 συνεργάστηκε με μεγάλους θιάσους και ηθοποιούς, όπως είναι η Μαρίκα Νέζερ, ο Φωτόπουλος, ο Αυλωνίτης, ο Λάσκος, η Ζωζώ Σαπουτζάκη, ο Α. Μπάρκουλης, ο Γ. Μιχαλόπουλος, κ.ά.. Το 1976 εμφανίστηκε στην τηλεοπτική σειρά «το παλιό το κατοστάρι» ενώ ένα χρόνο αργότερα (1977) με το θίασο του Κ. Βουτσά, οπότε και αποσύρθηκε οριστικά. Ταξίδεψε με θιάσους ταξίδεψε εντός και εκτός Ελλάδος, όπως Κωνσταντινούπολη, Καναδά, Αμερική, Κύπρο, κλπ. Κοινωνικός τύπος όντας, γνώρισε πολλούς ανθρώπους και όχι μόνο από τον στενό καλλιτεχνικό χώρο, όπως φαίνεται από φωτογραφίες με τον Ωνάση, ή την Γκρέτα Γκάρμπο (!).

Ο Νάκος είχε σπάνια φωνή, ωστόσο η μεταπήδηση στο Θέατρο, στέρησε το Δημοτικό τραγούδι από την απαράμιλλη ερμηνεία του. Η δισκογραφική του παραγωγή περιορίζεται σε κατά τι λιγότερο από 30 τραγούδια από αυτά δύο είναι σχετικά με το ρόλο του μπεκρή. Τα δημοτικά συμπεριλήφθηκαν σε ειδικές εκδόσεις (επιλογές) αυθεντικών ερμηνευτών και κυκλοφόρησαν σε Ελλάδα, Ευρώπη και Αμερική. Έζησε ως πραγματικός ρεμπέτης, χαρίζοντας απλόχερα το ταλέντο του και τη ζωή του. Πέθανε στην Αθήνα στις 6 Ιανουαρίου 1981, ξεχασμένος από όλους. Η μόνη αναφορά στην προσωπικότητα και το έργο του έγινε σε ραδιοφωνική εκπομπή του Γ. Παπαδάκη όπου μίλησε ο ανιψιός του Δημήτρης Κατοίκος.

Λίγα χρόνια μετά στο περιοδικό «Γνώση και  Γνώμη της Καρδίτσας» τομ. 5/1986, δημοσιεύτηκε εργασία του Κλεομένη Καλυβιώτη. Πρώτη φορά εκδήλωση για το Νάκο έγινε στη γενέτειρά του, το Μορφοβούνι Καρδίτσας, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του πραγματοποιήθηκε ειδική εκδήλωση τιμής και μνήμης για το Γιώργο Νάκο, την οποία οργάνωσε η Εταιρεία Σύγχρονης Πολιτιστικής Ανάπτυξης στις 10/8/2008.

Φιλμογραφία: Οι παπατζήδες (1954), Θανασάκης ο πολιτευόμενος (1954), Ο αδελφός μου ο τροχονόμος (1963), Ο κατήφορος μιας ορφανής (1963), Κόσμος και κοσμάκης (1964), Πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης (1963), Σε ποιον να πω τον πόνο μου (1964), Αυτοί που μίλησαν με το θάνατο (1970).

 

 Για τον Νίκο Καρακώστα έχω αναφερθεί στην ανάρτηση 38 και νομίζω δεν χρειάζονται συστάσεις για το παίξιμο του.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)