60. PARLOPHONE GDSP 3007 ΜΕΛΑΣ ΜΗΝΑΣ- ΠΗΤΤΑΣ ΜΙΧΑΗΛ- ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΣ Μ. 1965

 Μελάς Μηνάς- Πηττάς Μιχαήλ- Πρωτόπαππας Μ.  PARLOPHONE GDSP 3007 Μαντινάδες της Καρπάθου - Καρπαθιακοί χοροί (Σούστα- Πάνω χορός) 1965- 45rpm- 7''

Έπαιζες τους σκοπούς Μελά ολόγλυκα σα μέλι

τον μερακλή τον κέρδιζες κι΄ας ήταν να μη θέλει.

 

Βιογραφικά στοιχεία για τους καλλιτέχνες δυστυχώς δεν υπάρχουν αλλά διαβάζοντας για την Κάρπαθο παρακάτω, εύκολα κανείς μπαίνει στο κλίμα. Λίγα τα δισκάκια που κυκλοφόρησαν με Καρπαθιακούς σκοπούς  και δύσκολα βρίσκονται (θα βρείτε πληροφορίες στα pdf αρχεία). Λύρα-γερακοκούδουνα στο δοξάρι και λαούτο η χαρακτηριστική ζυγιά της Καρπάθου αλλά και το βιολί-λαούτο το συναντάμε αρκετά.

Η Κάρπαθος, αν και μικρό νησί, διαθέτει πολύ μεγάλο και πλούσιο λαϊκό πολιτισμό και διατηρεί ακόμα με μεγάλη προσήλωση τις παραδόσεις της και τα ήθη και έθιμά της. Η προσήλωση αυτή οφείλεται στη γεωγραφική της θέση, (μακριά από την κεντρική Ελλάδα) και στη γνήσια και καθαρή ελληνική ψυχή του Καρπάθιου.

Πολλοί Έλληνες και ξένοι ασχολήθηκαν με την Κάρπαθο και άφθονο λαογραφικό υλικό έχει δημοσιευθεί σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, αλλά και πάρα πολύ βρίσκεται αδημοσίευτο σε χέρια ερευνητών.

Λόγω του μεγάλου λαογραφικού της πλούτου, η Κάρπαθος θεωρείται από τους σημαντικότερους «αιμοδότες» της Ελληνικής Λαογραφίας.

Το μεγαλύτερο μέρος από το λαογραφικό υλικό τους διατηρείται ακόμα από τους όπου γης Καρπάθιους.

Είναι αξιοπρόσεκτο με πόση ευλάβεια, όχι μόνο οι μόνιμα διαμένοντες, αλλά και οι Καρπάθιοι της διασποράς διατηρούν τη φιλολογική, αλλά και την εθιμική λαογραφία της Καρπάθου.

Δημοτικά τραγούδια και αυτοσχέδιες της στιγμής μαντινάδες, παροιμίες, αινίγματα, παραμύθια, μύθοι, παραδόσεις, ευχές, κατάρες και όρκοι είναι στα στόματα και στις καθημερινές συζητήσεις των Καρπάθιων νέων και γέρων, αντρών και γυναικών.

Ξεχωριστή θέση έχει βέβαια, το καθιστό Καρπάθικο γλέντι, το οποίο δίνει την ευκαιρία να ζωντανεύουν τα δημοτικά τραγούδια της Καρπάθου, αλλά και παρουσιάζεται το ποιητικό ταλέντο του Καρπάθιου, με τις μαντινάδες της στιγμής, που εκφράζουν τον πόνο και τη χαρά τους, ανάλογα με την περίσταση.

Τέτοιου είδους γλέντια που συμμετέχουν πάντα τα τοπικά μουσικά όργανα (τσαμπούνα, λύρα, λαούτο, βιολί) παρακολουθεί κανείς σε πανηγύρια, σε κοινωνικές εκδηλώσεις (βαφτίσεις, γάμους, ονομαστικές εορτές) μετά από τα πλούσια τραπέζια (τάβλα) με παραδοσιακά φαγητά, που παρατίθεται για όλους τους προσκαλεσμένους.

Στις ίδιες εκδηλώσεις απολαμβάνει και τους τοπικούς στους οποίους καταλήγουν τα καλά γλέντια.

Μερικοί από τους χορούς αυτούς είναι ο Σιγανός, ο Γονατιστός, ο Πάνω χορός, η Σούστα, ο Φουμιστός (μόνο στο γάμο), ο Ζερβός, τα Κεφαλλονίτικα, ο Αντιπατητής, ο Αρκηστής. Από αυτούς, οι πέντε πρώτοι χορεύονται συχνότερα. Κυρίως ο Πάνω χορός και η Σούστα.

Πολλά έθιμα πρωτότυπα κιόλας, που έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα, διασώζονται ακόμη στην Κάρπαθο και οι Καρπάθιοι αισθάνονται ιδιαίτερα υπερήφανοι κάθε φορά που συμμετέχουν σ’ αυτά.

Πολιτιστικοί Σύλλογοι και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου, οργανώνουν εκδηλώσεις τοπικού χαρακτήρα και χρώματος (αναβιώσεις εθίμων, γιορτές κρασιού «Βωλάδα και Όθος», συναντήσεις, φεστιβάλ χορών και χοροεσπερίδες).

Τα λεπτοδουλεμένα, ποικιλόχρωμα υφαντά κεντήματα και πλεκτά που αποτελούν την διακόσμηση, τη «στολισιά» του Καρπάθικου «σουφά» είναι υπόθεση της Καρπαθιάς νοικοκυράς και σπουδαίο κεφάλαιο της λαογραφικής κληρονομιάς της.

Μέσα στο σπίτι αυτό, το μεγάλο Καρπάθικο σπίτι που είναι από μόνο του ένα μικρό λαογραφικό μουσείο, με εργόχειρα, τα ξυλόγλυπτα, τα κάδρα των παππούδων και των γονέων, γίνονται οι χαρές της οικογένειας, αλλά και τα πλούσια τραπέζια στους «φιλοξενούμενους», στους οποίους προσφέρονται και παραδοσιακά εδέσματα, ποτά και γλυκά. 

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

 

59. COLUMBIA 56091-F ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΩΤΗΡΗΣ 1927

 Στασινόπουλος Σωτήρης (Αηδόνι του Μοριά- Σκέντζος- Χαρδαβέλας) COLUMBIA 56091-F Μαγουλιανίτισσα - Ο κόρακας 1927- 78rpm- 12''

«Καραβιές κάθε μέρα από ανθρώπους φτωχούς, από ελληνόπαιδα μικρά, από κορίτσια νέα, από αδελφάδες, από γυναίκες κι από γέρους ακόμη, αφήνουν τη δύστυχη πατρίδα μας ζητούντες στη μαύρη ξενιτιά το ψωμί τους, την ασφάλειά τους, την ησυχίας τους». Αυτά διαβάζουμε, ανάμεσα σ’ άλλα, στην εφημερίδα «Φρουρός» της Καλαμάτας, στις 19 Μαρτίου 1909.

Ανάμεσά στους πρώτους Έλληνες που αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στην Αμερική την περίοδο 1896-1921 ήταν και ο μοναδικός, μετέπειτα, τραγουδιστής δημοτικών τραγουδιών στην Αμερική, Σωτήρης Στασινόπουλος, που γεννήθηκε το 1880 στη Στρέζοβα(σήμερα Δάφνη) Καλαβρύτων, όπου ήταν γνωστός με τα παρατσούκλια : Σκέντζος ή Χαρδαβέλλας. 

Ο Σωτήρης Στασινόπουλος πήγε στην Αμερική λίγο μετά το 1900, ήταν από τους πρώτους που ηχογράφησαν εκεί. Την πρώτη του ηχογράφηση την έκανε το 1921. Ήταν το κλέφτικο «Δροσούλα» που λίγο αργότερα επανεκδόθηκε μαζί με το «Τα πρόβατα βελάζουνε». Ηχογράφησε στην Αμερική συνολικά περίπου 100 δημοτικά τραγούδια(κλέφτικα, συρτά, τσάμικα και καλαματιανά), ένα ζεϊμπέκικο(Αποφάσισα να γίνω στην Αγιά Σοφιά κουμπές) και ένα Σμυρναίικο Μπάλλο, για λογαριασμό των εταιρειών COLUMBIA, VICTOR και OKEH.

Στην Αμερική συνεργάστηκε με μοναδικούς οργανοπαίχτες που άφησαν εποχή. Με τον Νίκο Σουλεϊμάνη(κλαρίνο), με τον Γιάννη Κυριακάτη(κλαρίνο), τον Αθανάσιο Βρούβα(κλαρίνο), τον Νίκο Ρέλλια(κλαρίνο), τον Γιάννη Μακεδόνα(κλαρίνο), τον Κώστα Γκαντίνη(κλαρίνο) και Λουί Ρασσιά(σαντούρι). Ο ίδιος έπαιζε λαούτο. Ήταν μεγάλη η αγάπη του για τα δημοτικά τραγούδια. Αυτό φαίνεται και από την έκδοση του βιβλίου του «Αθάνατα Ελληνικά Ηρωικά Τραγούδια»(Νέα Υόρκη 1944). 

Μοναδικό φαινόμενο τραγουδιστή. Ο τρόπος και έκφρασή του δεν έχει ταίρι. Εκείνο όμως που μας καταπλήσσει είναι η έκταση της φωνής του. Όσοι τραγουδούν γνωρίζουν τι δύσκολο είναι να τραγουδάς το φωνήεν ι στην ψηλότερή σου νότα. Όλοι βάζουμε τους στιχουργούς ν’ αλλάξουν τη λέξη και να βάλουν το φωνήεν α στην ψηλότερη νότα που έχουμε να τραγουδήσουμε. Ετούτος δω τραγουδάει το ι στη νότα κόντρα Re και τρελαίνεσαι με την ευκολία του, τη σταθερότητα και εκφραστική του δύναμη (Βλέπε «Δε στο ‘πα Γιώργη μ’ μια και δυο»). Πέθανε το 1960 στην Αμερική.

Προσωπική πάντα άποψη, ο Στασινόπουλος ήταν ο καλύτερος στο δημοτικό τραγούδι. Πραγματικός Τενόρος (έτσι τον αναφέρουν και στα αυτοκόλλητα των δίσκων της Αμερικής). Αγαπημένος του παππού μου όπως και δικός μου. Οι δίσκοι του βρίσκονται δύσκολα σε μεγάλες τιμές, αφού η ζήτηση είναι μεγάλη και από τους νεότερους συλλέκτες δημοτικής μουσικής.

Ο Σωτήρης Στασινόπουλος παίζει λαούτο στο κλέφτικο “Ο κόρακας” και έχουμε την ευκαιρία να τον ακούσουμε να συνοδεύει ο ίδιος το τραγούδι του σε αυτή τη μεγάλη πλάκα γραμμοφώνου (12΄΄).

 

Ώρε, τι έχεις καημένε, κόρακα, αχ αμάν μωρέ,

που σκούζεις, και, μωρέ, και φωνάζεις

να μη διψάς, να μη διψάς για αίματα,

αχ -Γεια σου λεβέντο-Σωτήρο από τα Καλάβρυτα!

ωρέ, να μη διψάς, να μη διψάς για αίματα, αχ μωρέ,

για τούρκικα, τούρκικα κεφάλια, κόρακα, αχ από,

πέρασα από τη Τζουμαγιά, αχ ώρε, πέρασα,

ωχ, πέρασα από τη Τζουμαγιά, αχ μωρέ,

κι αγνάντιο στη, μωρέ, στη Δοϊράνη, αητός κορμιά, αχ,

να ιδείς κορμιά πώς κείτουνται

-Γεια σου Στασινόπουλε, γεια σου -Ωχ!

δεν ματαχαϊδεί, δεν ματαχαϊδεί δεν ματαχαϊδεί σαν τέτοια λυγερή (σφαγή).

 

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ) 

 

58. COLUMBIA 33GS 4 ROYAL WEDDING ATHENS - FOLK SONGS OF GREEK ISLES Corfu Crete Rhodes Cyprus 1964

Συμεωνίδης Αλέκος- Καλλίνικος Θεόδουλος- Μέλη Του Συγκροτήματος Πηλαβάκη- Συγκρότημα: Αγροτικός Όμιλος Της Κέρκυρας- Σκορδαλός Αθανάσιος- Αλέκος & Αδελφές Καραβίτη- Χατζηδάκη Αιμιλία & Άννα COLUMBIA 33GS 4 Κύπρος(Τραγούδι Του Γάμου- Έσυρα Το Μήλον- Αντικρυστός Γυναικείος Χορός (Τρίτος)- Τηλλυρκώτισσα) Κέρκυρα(Κερασιά- Πατινάδα Της Νύφη) Κρήτη(Δυο Περιστέρια Παίζουνε- Συρτός Της Αυγής) Ρόδος(Θαλασσάκι) 1964- 33rpm- 10''

Άρχων Πρωτοψάλτης της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Κύπρου. Γεννήθηκε στο Λευκόνοικο στις 5 Μαΐου το 1904 και πέθανε στις 9 Μαΐου 2004, σε ηλικία 100 ετών. Τέλειωσε το δημοτικό σχολείο του χωριού του. Στη συνέχεια φοίτησε στο Ιεροδιδασκαλείο. Από ηλικίας 12 χρόνων συνδέθηκε με την Εκκλησία και σε ηλικία 17 χρόνων ήλθε στη Λευκωσία, στο μεγάλο μουσικοδιδάσκαλο Στυλιανό Χουρμούζιο και παρακολούθησε μαθήματα βυζαντινής μουσικής μέχρι το 1924. Το 1925 διορίστηκε ψάλτης στο Πραστειό Μεσαορίας και εκεί άνοιξε την πρώτη του Σχολή Βυζαντινής Μουσικής. Το 1929 (Αύγουστος - Νοέμβριος) τον πήρε μαζί του σε ποιμαντορική περιοδεία ο αρχιεπίσκοπος Κύριλλος Γ'. Τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου διορίστηκε δεξιός ψάλτης στην εκκλησία Αγίου Σάββα στη Λευκωσία, μέχρι το 1933. Τον χρόνο αυτό πήγε στην Αθήνα και ενεγράφη στο Εθνικό Ωδείο από το οποίο αποφοίτησε με άριστα. Το πτυχίο του φέρει τις υπογραφές των μεγάλων μουσουργών Μανώλη Καλομοίρη, Ιωάννη Σακελλαρίδη, Λαυράγκα και Σπύρου Καψάσκη.

Με την επιστροφή του στην Κύπρο, διορίστηκε (1935) στη θέση του δεξιού ψάλτη στον καθεδρικό ναό Αγίου Ιωάννη στη Λευκωσία, διαδεχόμενος τον δάσκαλό του Στυλιανό Χουρμούζιο. Στη θέση αυτή ο Θεόδουλος Καλλίνικος υπηρέτησε για πενήντα και πλέον χρόνια. 

Το 1937 ο Θ. Καλλίνικος ίδρυσε επίσημα την Σχολήν Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής υπό την αιγίδα της Εκκλησίας. Η Σχολή αυτή λειτουργεί μέχρι σήμερα μετονομασθείσα σε Σχολή Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής «Μακάριος ο Γ'», προς τιμήν του αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Από τη Σχολή αποφοίτησαν εκατοντάδες μαθητές, που υπηρέτησαν και υπηρετούν ως ψάλτες σε πολλές περιοχές της Κύπρου. Από το 1942 η Σχολή ίδρυσε Εκκλησιαστική Χορωδία που συνεχίζει μέχρι σήμερα τις δραστηριότητές της, με εμφανίσεις σε μουσικές εκδηλώσεις, στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο κ.α.

Ο Θεόδουλος Καλλίνικος έχει εκδώσει, από το 1937, αρκετούς τόμους μουσικών βιβλίων (εκκλησιαστικών), ένα τόμο κυπριακών δημοτικών τραγουδιών και ένα τόμο παιδικών τραγουδιών. Από το 1924 ο Καλλίνικος άρχισε να περιέρχεται όλα σχεδόν τα χωριά της Κύπρου και να καταγράφει δια χειρός δημοτικά τραγούδια που άκουγε από τους γεροντότερους του κάθε χωριού. Τα τραγούδια αυτά τα επεξεργάστηκε για να αφαιρέσει τις ξένες επιδράσεις και να θέσει σε κάθε τραγούδι τη σωστή χρονική αγωγή, ρυθμό και εισαγωγή. Το 1933 διέκοψε τη συλλογή και πήγε στην Αθήνα για τις πτυχιακές του σπουδές και εξέδωσε σε πέντε δίσκους γραμμοφώνου δέκα κυπριακά τραγούδια της συλλογής του (από το 1934 ως το 1939 κυκλοφόρησαν 75.000 δίσκοι) και με τον τρόπο αυτό διασώθηκαν και έγιναν γνωστά τα κυπριακά τραγούδια του Καλλίνικου. Το 1951 εξέδωσε τα τραγούδια σε τόμο (τόσο στη βυζαντινή όσο και στην ευρωπαϊκή μουσική) με τίτλο Κυπριακή Λαϊκή Μούσα.

Στη σχεδόν 80χρονη διακονία του στην Εκκλησία υπηρέτησε πέντε Αρχιεπισκόπους. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου του απένειμε το τιμητικό «οφίκιο» Άρχων Πρωτοψάλτης της Αυτοκέφαλου Εκκλησίας της Κύπρου. (Βίντεο Ψηφιακός Ηρόδοτος -Αρχείο ΡΙΚ).

Το 1978, η Ακαδημία Αθηνών τον βράβευσε διότι διά τοῦ καθόλου αὐτοῦ  ἔργου τήν τε βυζαντινήν καί δημώδη κυπριακήν μουσικήν εὐπρεπῶς θεραπεύει.

Οι ηχογραφήσεις παραμένουν αξεπέραστες μέχρι σήμερα, ξεχωρίζοντας για το ήθος και τη μουσικότητα τους και αναδεικνύοντας με θαυμαστό τρόπο τη μελωδικότητα, τα συναισθήματα και την ιδιοσυγκρασία του Αιγαίου και της Δωδεκανήσου.

Δυστυχώς βιογραφικά στοιχεία, όπως και πληροφορίες για τον Αλέκο Συμεωνίδη δεν βρέθηκαν.

Το ίδιο ισχύει και για το Συγκρότημα του Αγροτικού Ομίλου Της Κέρκυρας.

 

Για τον Θανάση Σκορδαλό πληροφορίες θα βρείτε σε παλιότερες αναρτήσεις (21,30).

 

Καραβίτης Αλέκος με τις κόρες του Υακίνθη και Μαρία (λανθασμένα αναφέρει αδελφοί Καραβίτη στο οπισθόφυλλο). Πληροφορίες σε παλιότερες αναρτήσεις (43) και παρακάτω.  

 

 

Ο Σταμάτης Χατζηδάκης γεννήθηκε στη Λέρο. Έπαιζε βιολί, λαούτο και σαντούρι. Το 1922 παντρεύτηκε την Άννα Ζαχαριάδη, μικρασιατικής καταγωγής, που γεννήθηκε στη Λέρο και κοντά του καλλιέργησε τη φωνή της μαθαίνοντας τα μυστικά του τραγουδιού, που, με τη σειρά της, δίδαξε στις κόρες της Αιμιλία και Δικαία, οι οποίες ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο.  

Ο Σταμάτης και η Άννα Χατζηδάκη, εκτός από την Αιμιλία και την Δικαία (Δικαία Χατζηδάκη - Παπαδημητρίου, έγινε γνωστή στα μεταγενέστερα χρόνια συνεχίζοντας την παράδοση του νησιώτικου τραγουδιού), απόκτησαν άλλα τέσσερα παιδιά: την Γεωργία, τον Αντώνη, τον Σαράντη και τον Χριστόδουλο, στα οποία, επίσης, μετέδωσαν την αγάπη τους για το νησιώτικο τραγούδι. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε ο περίφημος Όμιλος Δωδεκανησιακών Τραγουδιών Χατζηδάκη.

Από το 1938, έχοντας ήδη εγκατασταθεί οριστικά στην Αθήνα, ο Σταμάτης Χατζηδάκης συνεργάστηκε με το Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών παρουσιάζοντας τα τραγούδια της Δωδεκανήσου και της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Λέρου.

Όμως, το μεγάλο βήμα έγινε αμέσως μετά τον πόλεμο, όταν ξεκίνησε αποκλειστική συνεργασία με την Columbia (πρώτος δίσκος το Καλύμνικο Θαλασσάκι και η Λέρικη Μπρατσέρα), και με τις ιστορικές ηχογραφήσεις του αποτύπωσε με μοναδικό τρόπο μια ανεκτίμητη μουσική κληρονομιά, που μετέφεραν άριστα με τις «βελούδινες» φωνές και ερμηνείες τους η σύζυγός του Άννα και η κόρη τους Αιμιλία.

Από τις καλύτερες συλλογές που έχουν κυκλοφορήσει και ίσως η μοναδική σε αυτή τη μορφή 10-ιντσο στις 33 στροφές. Περιέχει και τη φοβερή ¨Τηλλυρκώτισσα¨ για την οποία στις πληροφορίες παρακάτω θα βρείτε και αρκετά στοιχεία για τους στίχους στα κορακίστικα.

 Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

 

 

 

 

57. RCA 47g 2134 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΖΕΡΒΑΣ ΤΑΣΟΣ 1961

 Δερμιτζάκης Ιωάννης (Δερμιτζογιάννης)- Ζέρβας Τάσος RCA 47g 2134 Θεέ μου μεγάλε δικαστή - Θέλω συχνά να σε θωρώ 1961- 45rpm- 7''

Δερμιτζογιάννης. Ο τελευταίος από τους μεγάλους, πρωτεργάτες της παράδοσης, της μουσικής παράδοσης, που μια ζωή διαλαλούσε και διατράνωνε και προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα τις μουσικές σκέψεις από την προγονική κληρονομιά, αλλά και τις δικές του.
Γεννήθηκε την 21 του Οκτώβρη, ημέρα Παρασκευή του έτους 1907, στη Μαρωνιά Σητείας, όπως ο ίδιος καταθέτει στο αυτοβιογραφικό του. Από μικρό παιδί είχαν τραβήξει την προσοχή του οι λύρες και τα τραγούδια των συγχωριανών του τις μέρες που διασκέδαζαν.
Σαν πήγε στο Γυμνάσιο, ήλθε στα χέρια του το πρώτο όργανο που ονειρευόταν για να παίζει κοντυλιές και να τραγουδά κι αυτός, το «μαντολίνο». Επιδίωκε όμως ακόμη και πιο λαϊκά όργανα και έτσι φιλοτεχνούσε με καλάμι θιαμπόλια και μαντούρες.

Από την τρίτη τάξη εγκατάλειψε το Γυμνάσιο και πήγε στο Ηράκλειο όπου έπιασε δουλειά σαν εμποροϋπάλληλος. Στο Ηράκλειο απόκτησε το πρώτο του βιολί και από τότε αφοσιώθηκε συστηματικά στο όργανο αυτό και τη μουσική παράδοση, ιδιαίτερα της Ανατολικής Κρήτης. « Εκεί έπαιζα όλους τους σκοπούς και εγλεντούσαμε με τα ντελικανιδάκια -νεαρούς- και κάναμε και καντάδα στις αγαπητικιές μας » εξομολογείται ο ίδιος.
Μετά ήλθε ο στρατός. Και ο στρατός συντέλεσε στη βελτίωση των προσπαθειών του στη μουσική και όπως λέει ο ίδιος: «έβαλα τις βάσεις για να οικοδομήσω το σχέδιο που άρχισε να φουντώνει μέσα μου».
Μετά το στρατό, ο Δερμιτζογιάννης είχε χαράξει πια το δρόμο του, παράλληλα με το εμπορικό κατάστημα που δημιούργησε στη Σητεία. Εκτός το τραγούδι και το βιολί, έδειξε και ποιητικές δεξιότητες. Με την πάροδο του χρόνου αναδείχθηκε σε σημαντικό και σπουδαίο ριμαδόρο, ιδίως στο δεκαπεντασύλλαβο στίχο.

Το 1953 εξέδωσε το πρώτο βιβλίο του με 800 μαντινάδες και ποιήματα, το 1963 το δεύτερο με 1600 στίχους. Το 1968 το τρίτο με 4.000 στίχους. Το 1979 εξέδωσε το βιβλίο «Φιλοσοφία της ζωής » με μαντινάδες και ποιήματα.
Ο Δερμιτζογιάννης ασχολήθηκε και με τη λύρα και μοίραζε τις μουσικές του εμπνεύσεις και τον «οίστρο του »ανάμεσα στο βιολί, την λύρα και την ποίηση. Ο δισυπόστατος αυτός καλλιτέχνης , στο όργανο το μουσικό-τραγούδι και την ποίηση, έγραψε με τη λύρα και το βιολί του πολλές κασέτες και δίσκους, όπου κυριαρχεί το υπέροχο τραγούδι του στις μαντινάδες, που τους διακίνησε μαζί με τα βιβλία του σ’ όλο τον κόσμο. Ο Δερμιτζογιάννης έκαμε πολλά ταξίδια στο εσωτερικό της χώρας και το εξωτερικό και διάδωσε τη μουσική της Ανατολικής Κρήτης και τους στίχους του με την ωραία του φωνή, όσο κανείς άλλος.

Δεν ισχυριζόμαστε πως έκανε ιεραποστολή. Παράλληλα όμως με τα εμπορικά του κίνητρα, ήταν παραδειγματικά αφοσιωμένος στην παράδοση, τη γνήσια παράδοση που την υπηρέτησε πιστά και άδολα. Εδώ υπάρχει η διαφορά του καλλιτέχνη αυτού με άλλους σύγχρονους. Το ιδιαίτερο γνώρισμα θα λέγαμε. Η αφοσίωσή του στη γνήσια παράδοση. Η απόλυτη προσήλωση και σεβασμός του προς αυτήν.
Υπήρξε ενθουσιώδης, είχε πίστη στο ότι έκανε και επέβαλε με την παρουσία του, τη φωνή του και τα όργανά του αυτό που ήθελε να δώσει στον κόσμο. Όταν ο Δερμιτζογιάννης τραγουδούσε με τη λύρα ή το βιολί του, δεν υπήρχαν αδιάφοροι ανάμεσα στον κόσμο που το περιέβαλε. Η Φωνή του και τα τραγούδια του συντάραζαν και ενεργοποιούσαν τον ενθουσιασμό και την ευθυμία του κόσμου που τον άγγιζε όλο. Όσο ο Δερμιτζογιάννης βρισκόταν στη ζωή, η μουσική παράδοση πλημμύριζε τη Σητεία και την ευρύτερη περιοχή.

Ο Γιάννης Δερμιτζάκης ήταν ο Τροβαδούρος της μουσικής παράδοσης της Ανατ. Κρήτης που την διαλάλησε σ’ όλη την Ελλάδα και έξω από αυτήν. Το Περιοδικό Περιηγητική - Μάιος 1963, γράφει για το Δερμιτζογιάννη:
«..... Ραψωδός, μελοποιός και τραγουδιστής. Μπορεί ακόμη πάνω στις χορδές της λύρας του, του βιολιού του και της κιθάρας, να ξυπνά και να ζωντανεύει με τα δάκτυλα και το δοξάρι του σε ηδονιστικούς και γλυκούς ήχους, τις μαντινάδες του και τις κοντυλιές του ». Ο Δερμιτζογιάννης υπήρξε ο τελευταίος μεγάλος στυλοβάτης της μουσικής παράδοσης της Σητείας και γενικότερα της Ανατολικής Κρήτης. Έφυγε το έτος 1984 και το κενό που άφησε είναι δηλωτικό της «άπνοιας» της μουσικής και του τραγουδιού από τη γνήσια παράδοση της Ανατολικής Κρήτης.

 Στην δισκογραφία τον συναντάμε με τον Δερμιτζάκη Μανώλη, τον Ζέρβα Τάσο και τον Μπελιμπασάκη Ευάγγελο στην κιθάρα, ενώ στο λαούτο με τον Μαυροδημητράκη Σταύρο.

Στο σημερινό δισκάκι ο Δερμιτζογιάννης παίζει με βιολί στην μια πλευρά και λύρα στην άλλη με συνοδεία κιθάρας του Τάσου Ζέρβα. Χαρακτηριστικό συνοδευτικό όργανο η κιθάρα, στην Ανατολική Κρήτη
 Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

 

 

56. FIDELITY 7433 ΣΚΑΛΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΣΚΑΛΙΔΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ 1968

Σκαλίδης Γιάννης- Σκαλίδη Δέσποινα FIDELITY 7433  Κρητική καντάδα - Συρτά Ρεθυμνιώτικα 1968- 45rpm- 7''

Ο Γιάννης Σκαλίδης γεννήθηκε το 1927 και καταγόταν από τη Μικρή Γωνιά του  Δήμου Ρεθύμνου, ζούσε στην Ηλιούπολη Αττικής και είχε πολύ μεγάλο δισκογραφικό έργο με ηθογραφικό περιεχόμενο, θέματα από τη ζωή της Κρητικής υπαίθρου, σατυρικά, κ.ά.  Σε αρκετές δισκογραφικές δουλειές του τον συνόδευε η σύζυγός του Δέσποινα, αλλά και ο γιος τους Στέλιος. 

 

Ο Γιάννης Σκαλίδης ήταν δάσκαλος της κρητικής λύρας καθώς δίδασκε την τέχνη του αρκετά χρόνια σε Κρητικούς της Αττικής. Ο Γιάννης Σκαλίδης με την σύζυγό του Δέσποινα είχαν δημιουργήσει ένα εξαιρετικό καλλιτεχνικό ζευγάρι στον χώρο της Κρητικής Μουσικής, από τα κορυφαία καλλιτεχνικά ζευγάρια στην Κρήτη, με πολλές επιτυχίες και πολλές εμφανίσεις, ακόμη και στο εξωτερικό, όπου ζούσαν Κρήτες.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο….(εδώ)