24. MUSIC BOX MB 811 ΒΕΝΙΑΝΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΦΑΣΟΥΛΑΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ- ΡΟΥΒΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ 1968

Βενιανάκης Νίκος (Βενιανός)- Φασουλάς Ζαχαρίας- Ρουβάκης Νίκος MUSIC BOX MB 811 Αχ παντέρμε χωρισμέ - Απάνω στην παληά πληγή 1968- 45rpm- 7''

Λίγες πληροφορίες που αφορούν κυρίως συνεργασίες του Βενιανού και του Φασουλά. Για τον Ρουβάκη δυστυχώς δεν υπάρχει φωτογραφικό υλικό διαθέσιμο.

Από τα πρώτα έγχρωμα βινύλια, από την music-box (το συγκεκριμένο δισκάκι είχε κυκλοφορήσει και σε μαύρο βινύλιο).

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …. (εδώ)

23. ODEON DSOG 2725 ΚΑΛΑΪΤΖΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ (ΠΙΛΙΝΑΚΗΣ)- ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1961

Καλαϊτζάκης Βασίλης (Πιλινάκης)- Αποστολάκης Γιώργος ODEON DSOG 2725 Ξέρεις να ανοίγης τις πληγές - Τις μάγισσες ερώτησα 1961- 45rpm- 7''

Ο Βασίλης Καλαϊτζάκης (Πιλινάκης ή Πιλινός) γεννήθηκε το 1914 στου Πίκρη, νομού Ρεθύμνης. Πέθανε το 1978 σε ηλικία 64 ετών, αφού η υγεία του είχε κλονιστεί από εγκεφαλικά επεισόδια. Για τον Αποστολάκη Γιώργο δυστυχώς δεν ήταν εύκολο να βρούμε βιογραφικά στοιχεία. Οποιοσδήποτε θέλει να συμβάλει σε πληροφορίες για τους δύο καλλιτέχνες μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μου μέσω της φόρμας επικοινωνίας.

Ένα από τα πιο ταλαιπωρημένα δισκάκια της συλλογής μου, το σημαντικό όμως, είναι ότι περνάει (έστω και με αντίβαρο) τις χαρακιές. Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

22. POPULAR AP 6204 ΛΟΝΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ- ΣΤΑΜΟΛΑΜΠΡΟΣ ΛΟΥΚΑΣ- ΣΚΑΛΙΩΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ- ΧΑΛΙΓΙΑΝΝΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ- ΧΑΡΙΣΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ- ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ Σ. 1968

Λόντος Γεώργιος- Σκαλιώτης Βασίλης- Σταμολάμπρος Λουκάς- Χαλιγιάννης Αθανάσιος- Χαρίσης Βασίλης- Σαχινίδης Σ. POPULAR AP 6204 Θα σκάψω όλα τα μνήματα (Οδυσσεύς Ανδρούτσος) -Ψηλά βουνά απάτητα  1968- 45rpm- 7''

Πολύ δύσκολη η συλλογή πληροφοριών και φωτογραφικού υλικού για καλλιτέχνες του δημοτικού τραγουδιού. Στο σημερινό δίσκο, στην πρώτη πλευρά έχουμε στα φωνητικά τον Λόντο Γιώργο με συνοδεία δημοτικής ορχήστρας του Σκαλιώτη Βασίλη (στο κλαρίνο- πληροφορίες στην ανάρτηση 20). Στη δεύτερη πλευρά στο τραγούδι έχουμε τον Σταμολάμπρο Λουκά και στην ορχήστρα Χαλιγιάννη, Χαρίση, Σαχινίδη. Σύμφωνα με το greekdiscography τα ονόματα των καλλιτεχνών είναι  Κανονάκι: ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ  Σ,  Κιθάρα: ΧΑΡΙΣΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ,  Κλαρίνο: ΧΑΛΙΓΙΑΝΝΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ και είναι δύσκολο να διασταυρωθούν. 
Τελευταία φορά που άκουσα το ¨Ψηλά βουνά και απάτητα¨ ήταν στο πανηγύρι του χωριού μου αρκετά χρόνια πριν. Τότε (προ καραντίνας) που ξεκινούσαν της τάβλας τα τραγούδια για να ακολουθήσουν (μετά τα ψητά και τις μπύρες σε πλαστικό) τα συρτά και τα τσάμικα. Ακολουθεί ένα μικρό απόσπασμα (εισαγωγή) από εκείνο το πανηγύρι για όσους νοστάλγησαν  (οι φωτογραφίες στο βίντεο είναι από το Σεβεδίκο-Δωρικό Φωκίδας).

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

21. ODEON G.A. 7373 ΣΚΟΡΔΑΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 1946

Σκορδαλός Αθανάσιος- Μαρκογιαννάκης Γιάννης ODEON G.A. 7373 Συρτός Σπηλιανός Ρεθυμνιώτικος (Μόνο εκείνος π’αγαπά)- Κονδυλιές Καστρινές (Άχι και ίντα σου’καμα) 1946- 78rpm- 10''

 O Θανάσης Σκορδαλός, ο μεγάλος αυτός "δάσκαλος" της Κρητικής μουσικής γεννήθηκε το Δεκέμβρη του 1920 στο Σπήλι Αγ.Βασιλείου, Ρεθύμνου, όπου πρωτόπιασε λύρα σε ηλικία 9 χρονών. Με αυτή την πρώτη του "αρτικόλυρα", που αγοράστηκε 18 δραχμές και χωρίς να του μάθει κανένας, άρχισε να μαθαίνει και να παίζει κομμάτια, που άκουγε σαν μικρό παιδί. Το ταλέντο ήταν φανερό... τόσο φανερό, που ο ίδιος ο Ανδρέας Ροδινός, χαρακτήρισε τον 11χρονο τότε Σκορδαλό, σαν "διάδοχό του", μπροστά σε όλο το Σπήλι.

Δώδεκα χρονών έπαιξε σε γλέντι στο Χαμαλεύρι Ρεθύμνου. Το 1946 κυκλοφορεί τον "Σπηλιανό συρτό (Μόνο εκείνος π' αγαπά)" με συνεργάτη του τον μεγάλο επίσης Σπηλιανό λαουτιέρη Γιάννη Μαρκογιαννάκη (Μαρκογιάννη). 'Ενα τραγούδι, σταθμός στη μετέπειτα πορεία του Θανάση Σκορδαλού αλλά και της Κρητικής μουσικής γενικότερα. Για την ιστορία του τραγουδιού (στίχοι- μελωδία) παραθέτω τους  παρακάτω συνδέσμους:

·      https://www.haniotika-nea.gr/mono-ekinos-p-agapa-bori-na-to-pistepsi/

·      https://rethemnos.gr/i-mousiki-tou-mono-ekinos-p-agapa-tou-sifi-lekaki/

Μεγάλες στιγμές του Θ.Σκορδαλού συνδέονται με το όνομα του Μαρκογιάννη (πληροφορίες για τον Μαρκογιάννη στην ανάρτηση 17) που τον συνόδευε συνεχώς στα πρώτα χρόνια της καριέρας του. 

Ο Θανάσης Σκορδαλός, δεχόταν τα ακούσματα και την τεχνική όλων των λυράρηδων της εποχής, τα βιώνει και δημιουργεί τη βάση για το δικό του ξεκίνημα στο χώρο της Κρητικής Τέχνης. Έτσι στη δεκαετία του '40, που ο Σκορδαλός δίνει τις πρώτες δημιουργίες του με τη λύρα, σηματοδοτείται μία νέα εποχή για την Κρητική μουσική. Παίρνει τις φόρμες όπως τις άκουσε, τις τελειοποιεί, δίνοντας τον δικό του χαρακτήρα και το ανεπανάληπτο ύφος του, που ανοίγουν έτσι στην τεχνική της λύρας ένα νέο δρόμο. Αυτό που δημιούργησε τη σχολή του Σκορδαλού στην Κρητική μουσική (η άλλη μεγάλη σχολή είναι του Μουντάκη).  Ο Θανάσης Σκορδαλός, που υπηρέτησε για 60 ολόκληρα χρόνια την Κρητική μουσική έφυγε από τη ζωή στις 23 Απριλίου 1998 σε ηλικία 78 ετών. Χαρακτηριστική είναι η παρακάτω μαντινάδα του Χ. Παπαδάκη με αφορμή το θάνατό του.

                                                            Στο θάνατό σου βρόντηξε
                                                                 και σείστηκε η Κρήτη
                                                            δάκρυα τα χιόνια γίνανε
                                                                του γέρο Ψηλορείτη

Ακόμα θυμάμαι την μέρα που αγόρασα τη συγκεκριμένη ¨πλάκα¨. Κρητικέ έχω κάτι για σένα μου φώναξε ο παλαιοπώλης. Προσπάθησα να κρύψω την χαρά μου για να μην ανέβει η τιμή, ήταν παρτίδα βλέπεις.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

20. FIDELITY 7264 ΣΚΑΛΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ- ΣΚΑΛΙΩΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1963

Σκαλίδης Γιάννης- Παπαδάκη Δέσποινα- Σκαλιώτης Βασίλης  FIDELITY 7264 - Καλό ταξίδι αγόρι μου -Κρήτη πατρίς του Μίνωα 1963- 45rpm- 7''

Ο Γιάννης Σκαλίδης γεννήθηκε το 1927 και καταγόταν από τη Μικρή Γωνιά του  Δήμου Ρεθύμνου, ζούσε στην Ηλιούπολη Αττικής και είχε πολύ μεγάλο δισκογραφικό έργο με ηθογραφικό περιεχόμενο, θέματα από τη ζωή της Κρητικής υπαίθρου, σατυρικά, κ.ά.  Σε αρκετές δισκογραφικές δουλειές του τον συνόδευε η σύζυγός του Δέσποινα, αλλά και ο γιος τους Στέλιος. Ο Γιάννης Σκαλίδης ήταν δάσκαλος της κρητικής λύρας καθώς δίδασκε την τέχνη του αρκετά χρόνια σε Κρητικούς της Αττικής. Ο Γιάννης Σκαλίδης με την σύζυγό του Δέσποινα είχαν δημιουργήσει ένα εξαιρετικό καλλιτεχνικό ζευγάρι στον χώρο της Κρητικής Μουσικής, από τα κορυφαία καλλιτεχνικά ζευγάρια στην Κρήτη, με πολλές επιτυχίες και πολλές εμφανίσεις, ακόμη και στο εξωτερικό, όπου ζούσαν Κρήτες.

Ο Βασιλης Σκαλιώτης γεννήθηκε στο χωριό Δάφνη Ναυπακτίας. Μπαίνοντας στη Φιλαρμονική του Μεσολογγίου, έμαθε το κλαρίνο και μετείχε στα πανηγύρια των χωριών. Συμμετείχε στο Μουσικό Συγκρότημα του Λυκείου Ελληνίδων. Μέλος στη Σχολή Μουσικής στη Χαλκίδα, δίδασκε το κλαρίνο. Έκανε πάρα πολλές εμφανίσεις σε όλο τον κόσμο (Αμερική, Καναδά κ.λπ.).Συνόδεψε το Χορευτικό Συγκρότημα της Ελλάδας, που έλαβε μέρος στην Ολυμπιάδα του Μεξικού. Έκανε χιλιάδες εμφανίσεις σε όλα σχεδόν τα Κέντρα Παραδοσιακής Μουσικής, σε ραδιοφωνικές και σε χιλιάδες τηλεοπτικές εκπομπές. Με εντελώς ξεχωριστό ύφος, ο Βασίλης Σκαλιώτης είναι σχεδόν ο μόνος που παίζει με κλαρίνο τονικότητας ΝΤΟ. Γνωρίζει πολύ καλά όλες τις εισαγωγές των τραγουδιών (κυρίως στα κλέφτικα είναι αναντικατάστατος), επίσης τραγουδάει με επιτυχία.

Στη πρώτη πλευρά (καλαματιανός) έχουμε στα φωνητικά την Δέσποινα Παπαδάκη (Σκαλίδη μετά το γάμο με τον Γιάννη), λύρα Σκαλίδης Γιάννης και κλαρίνο Σκαλιώτης Βασίλης. Στη δεύτερη πλευρά (συρτό) στα φωνητικά η Δέσποινα Παπαδάκη και λύρα που παίζει ο Γιάννης Σκαλίδης με άγνωστο στο λαούτο αρχικά.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

19. COLUMBIA SCDG 3561 ΣΤΑΜΑΤΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ- ΜΑΝΙΑΣ ΝΙΚΟΣ 1965

Σταματογιαννάκης Γεράσιμος- Μανιάς Νίκος COLUMBIA SCDG 3561 Φοβούμαι την γλωσσοφαγιά - Ψεύτικα φως μου μ' αγαπάς 1965-  45rpm- 7''

Ο Γεράσιμος Σταματογιαννάκης γεννήθηκε στ' Ακούμια του Αη Βασίλη τον Αύγουστο του 1931. Την πρώτη του λύρα την κέρδισε βόσκοντας τα βούγια του χωριανού του, του Γιώργη Κουμαντάκη που του την έφτιαξε από ξύλο αχλαδιάς.
  Από τους μπαρμπάδες του έμαθε τις πρώτες του κοντυλιές και σιγά σιγά άρχισε να παίζει σε γάμους και πανηγύρια, με τη συνοδεία του Γιάννη Μαρκογιάννη αρχικά στα Ακούμια και στην επαρχία του Αγίου Βασιλείου και μετά σε διάφορα χωριά σε ολόκληρη την Κρήτη. Συνεργάστηκε επίσης με το Νίκο Μανιά, τον Νίκο τον Καφαντάρη από την Αργυρούπολη, το Γιώργη το Χατζηδάκη, κ.α.

  Το 1957 κυκλοφορεί τον πρώτο του δίσκο 78 στροφών "Στον ψεύτη κόσμο οι ομορφιές" με μεγάλη επιτυχία. Ακολούθησαν δεκάδες δίσκοι με πολλές συνεργασίες. "Τότε ήταν άλλα χρόνια -λέει στους φίλους του- θαρρείς πως υπήρχαν μαγνητόφωνα και δάσκαλοι για να βοηθούν το λυρατζή; Τίποτα δεν υπήρχε. Μόνο το μεράκι. Δεν περιμέναμε να ζήσουμε από τη λύρα και το λαούτο. Παίζαμε για να ομορφαίνομε τις χαρές των ανθρώπων. Γι' αυτό και όταν πιάναμε τα όργανα δεν τ' αφήναμε. Παίζαμε δύο και τρία βράδια συνέχεια χωρίς να κουραστούμε. Μας συνέπαιρνε αυτή η αθάνατη μαγεία της Κρητικής μουσικής. Και τώρα ακόμα εμένα αυτό μ' αρέσει. Έχω κυκλοφορήσει 30 δίσκους μικρούς και μεγάλους. Μα εγώ θέλω να μ' ακούει ο κόσμος να παίζω και να με βλέπει. Να βλέπω κι εγώ τον κόσμο που γλεντάει με τη λύρα μου..."

Για τον Νίκο Μανιά έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενες αναρτήσεις, αξίζει όμως να αναφερθούμε εκτός από τις ικανότητες του στο λαούτο και στις φωνητικές του ικανότητες.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

18. PANIVAR PA-329 ΤΣΑΦΑΝΤΑΚΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ- ΖΑΧΑΡΙΟΥΔΑΚΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ 1971

Τσαφαντάκης Βαγγέλης- Ζαχαριουδάκης Βαγγέλης PANIVAR PA-329 Μου δωσες το δικαίωμα -Πέντε μουστησαν καρτέρι 1971- 45rpm- 7''

Ο Τσαφαντάκης Βαγγέλης γεννήθηκε στο Μορονί του Δήμου Φαιστού, έπαιξε λαούτο με τους μεγαλύτερους λυράρηδες της Κρήτης και δύσκολα θα βρεις χωριό της Μεσαράς που να μην έχει παίξει σε πανηγύρι του ή σε γάμο. Γλεντζές, άνθρωπος της παρέας, με ιδιαίτερο χιούμορ και με μεγάλη αγάπη για την Κρητική παραδοσιακή μουσική.

Μαζί του σε αυτό το δίσκο ο Ζαχαριουδάκης Βαγγέλης στη λύρα. Λίγες οι πληροφορίες και για τους δύο καλλιτέχνες, παρόλο που έχουν πλήθος τόσο προσωπικών δίσκων όσο και συμμετοχή σε δίσκους άλλων καλλιτεχνών.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)