227. DORE K-85 ΠΑΤΣΗΣ ΛΑΚΗΣ- ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΜΑΤΖΙΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 1965

Πάτσης Λάκης- Χαρισιάδης Ιωάννης- Ματζιόπουλος (Μαντζόπουλος) Ιωάννης DORE K-85 Στο Μπισδούνι βράζουν ρύζι (Ηπειρώτικος συρτός στα δύο) - Άϊντε να πάμε πέρα μωρ' Ελένη 1965- 45rpm- 7''

Ο Γιάννης Χαρισιάδης, γιος του γνωστού κλαριντζή Κίτσου Χαρισιάδη γεννήθηκε στη Κληματιά. Συνόδεψε τον πατέρα του Κίτσο σε πλήθος εκδηλώσεων, που απαιτούσαν δυο κλαρίνα. Ηχογράφησε αρκετά 45άρια και συμμετείχε σε αρκετές συλλογές με Ηπειρώτικα τραγούδια. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία δεν κατάφερα να βρω. Από το βιογραφικό του πατέρα του παρακάτω συμπεραίνουμε ότι είχε έναν εξαιρετικό δάσκαλο και πότε δραστηριοποιήθηκε μουσικά.

Ο Κίτσος Χαρισιάδης γεννιέται στις 15 Οκτωβρίου του 1889 στη Βήσσανη του Πωγωνίου και βαφτίζεται Χριστόδουλος. Σε ηλικία 10 ετών μετακομίζει στην κωμόπολη της Ζίτσας για να μάθει τα παραδοσιακά τσιγγάνικα επαγγέλματα του χαλκωματά και του μουσικού. Εκεί μαθητεύει στο πλευρό του Θανάση Γιαννόπουλου (γεννημένου το 1857), σπουδαίου μουσικού που έπαιζε λαούτο, κλαρίνο και φλογέρα. Στις αρχές του 20ου αιώνα, την εποχή που ο Κίτσος μαθαίνει κλαρίνο, το όργανο υπολογίζεται ότι δεν έχει πάνω από 70 χρόνια παρουσίας στη Ήπειρο.

Στις 25 Αυγούστου του 1910 ο Χαρισιάδης παντρεύεται την Λεμονιά Ευθυμίου στην Βελτσίτσα (Κληματιά) όπου μετακομίζει και ζει πλέον την υπόλοιπη ζωή του. Μαζί με την γυναίκα του απέκτησαν 6 παιδιά από τα οποία ενηλικιώθηκαν τα 4, η Σοφία, ο Γιάννης, η Ουρανία και η Λαμπρινή. Τα δύο άλλα, ο Βαγγέλης και η Διόχνω, πέθαναν μωρά. Για 55 περίπου χρόνια ο Κίτσος ζει την Κληματιά και παίζει σε αμέτρητα πανηγύρια, γάμους και γλέντια. Μεταξύ 1929 και 1931 ταξιδεύει στη Αθήνα όπου ηχογραφεί 24 κομμάτια για 3 διαφορετικές δισκογραφικές εταιρείες. Πεθαίνει στη Κληματιά, στα Ζιτσοχώρια στις 8 Ιανουαρίου 1968.

Στο τραγούδι ο Λάκης Πάτσης από Πρέβεζα. Εξαιρετική, χαρακτηριστική Ηπειρώτικη φωνή. Δισκογραφικά έχει εφτά 45άρια. Στο βιολί ο Μαντζόπουλος (ή Ματζιόπουλος) Γιάννης που δισκογραφικά έχει παίξει και με τον Κίτσο Χαρισιάδη. Βιογραφικά στοιχεία και φωτογραφικό υλικό για τους παραπάνω δεν κατάφερα να βρω.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

226. DECCA 31244 ΛΙΑΠΗ ΑΝΑΔΙΩΤΟΥ ΕΛΕΝΗ- ΑΝΕΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1951

Λιάπη Αναδιώτου Ελένη- Ανεστόπουλος Γιώργος DECCA 31244 Θυμάται την καλύβα της (Συρτός) - Κορίτσια μου Σουλιώτικα (Καλαματιανός) 1951- 78rpm- 10''

 

«Η Ελένη Λιάπη Αναδιώτη (βλέπε και αναρτήσεις 65 και 125) γεννήθηκε το 1924 στον Κονιάκο Φωκίδας.

Στο σχολείο ήταν άριστη μαθήτρια. Σχολείο σχολείο βοηθούσε όμως και την κυρά Ζωή σ' όλες τις δουλειές του σπιτιού, βλέπεις υπήρχαν εφτά άντρες στο σπίτι, τι να πρωτοκάνει η μάνα, αλλά πάνω απ' όλα τραγουδούσε, κάθε ώρα κάθε στιγμή, ότι κι' αν έκανε, από πολύ μικρή, τραγουδούσε, στις γιορτές, στα παρασπόρια, είχε βλέπεις το χάρισμα, είχε μια υπέροχη φωνή. Το 1932, ένας χωριανός, ο Παπαδημητρίου, έφερε στον Κονιάκο ένα γραμμόφωνο, το μοναδικό στο χωριό, κι' η Ελένη, που έμενε απέναντι, άκουγε με τις ώρες τα τραγούδια του γραμμοφώνου, τα κατέγραφε στο παιδικό της μυαλό και τα τραγουδούσε, και τα τραγουδούσε υπέροχα, όλοι είχαν να το πουν.

Όταν τέλειωσε το δημοτικό με άριστα φυσικά, ο Δάσκαλος κάλεσε τον πατέρα της και του είπε πως το κορίτσι έχει πολλές δυνατότητες και καλό θα ‘ταν να σπουδάσει, κι' ο κυρ Βαγγέλης καμαρώνοντας για την κόρη είπε στο Δάσκαλο πως κάτι θα κάνει για το κορίτσι και πως θα το ‘στελνε στην Αθήνα, όπου είχαν πάει τα μεγαλύτερα αγόρια του και δούλευαν, ενώ είχε και συγγενείς που θα νοιάζονταν για την Ελένη, η μάνα όμως ούτε ν' ακούσει δεν ήθελε, να στείλει τη μοναχοκόρη στην...ξενιτειά, κοριτσάκι πράμα, κι' ύστερα την είχε συντροφιά και..βοηθό.
Τα δύσκολα χρόνια της κατοχής βρήκαν την Ελένη στην Αθήνα, εκεί στην Άνω Ν.Σμύρνη, όπου ο πατέρας της είχε πάρει οικόπεδο, και τ' αδέρφια της είχαν τις δουλειές τους, ενώ το χάρισμα της Ελένης είχε γίνει πια πολύ γνωστό, κι' όλοι την καλούσαν στις γιορτές να τραγουδήσει, κι' η Ελένη κοριτσάκι 16χρονο τότε, άκουγε τα τραγούδια και με το πρώτο τα τραγουδούσε, χωρίς βέβαια να γνωρίζει μουσική, είχε το χάρισμα, το μουσικό..αυτί, το ένστικτο.

Η φήμη της βέβαια άρχισε ν' απλώνεται και πέρα απ' τον οικογενειακό και φιλικό περίγυρο, κι' όλοι έλεγαν πως πρέπει να την ακούσουν κάποιοι ειδικοί, και να βρει το δρόμο της, έτσι κι' έγινε. Εκεί στα 1942, ένας γνωστός μουσικός, ο Ανδρέας Χαρμαλιάς, απ' τα καλύτερα κλαρίνα της εποχής, ζήτησε να την ακούσει κι' αμέσως της πρότεινε να την πάει στο Ραδιοφωνικό σταθμό να την ακούσουν, έτσι κι' έγινε, πήγαν την άκουσαν κι' ενθουσιάστηκαν, έτσι άρχισε η συνεργασία της με το Ελληνικό Ραδιόφωνο, όπου γνώρισε και τον παλαιστή τον Θανάση Καμπαφλή, που τραγουδούσε δημοτικά τραγούδια και άρχισε να εμφανίζεται στις εκπομπές παραδοσιακής μουσικής του Σίμωνα Καρά, που είχε τακτικές εκπομπές Δημοτικού τραγουδιού στο ραδιόφωνο, ενώ το όνομά της είχε γίνει πια πολύ γνωστό στους κύκλους του Δημοτικού τραγουδιού, η φωνή της άρεσε πολύ κι' άρχισαν να την  πλησιάζουν και να της γίνονται προτάσεις για να μπει στη δισκογραφία, ενώ παρότι είχε πάμπολλες προτάσεις δεν τραγούδησε επαγγελματικά σε μαγαζιά, ήταν επιλογή της .
Είχε μπει πια η Ελένη, για καλά, στο χώρο του Δημοτικού τραγουδιού, χώρο..δύσκολο και περίεργο, όπως όλοι οι καλλιτεχνικοί χώροι, με τις προκλήσεις, τις σειρήνες και τον κίνδυνο του καλαμοκαβαλικέματος, άντεξε όμως σ' όλα αυτά, τα ξεπέρασε, γιατί είχε απέραντο πάθος για το τραγούδι, και πάνω απ' όλα είχε στέρεες βάσεις και αρχές και φυσικά είχε και τον αμύθητο θησαυρό της, την υπέροχη φωνή της.»

Στη σημερινή γραμμοφωνική πλάκα η Ελένη Λιάπη με το μουσικό ¨ταίρι¨ της, το Γιώργο Ανεστόπουλο στο κλαρίνο. Η πλάκα είναι κομμένη στην Αμερική το 1951 και το αξιοσημείωτο είναι, πέρα από την άριστη κατάσταση στην οποία διατηρήθηκε στο χρόνο, το ακουστικό κομμάτι. Δεν ακούγεται το ενοχλητικό ¨φύσημα¨ των δίσκων γραμμοφώνου. Ίσως χρησιμοποίησαν διαφορετικό υλικό που περιείχε μέρος βινυλίου. Η φωνή της Ελένης κρυστάλλινη και το παίξιμο του Ανεστόπουλου άρτιο.   

Ο φάκελος του δίσκου ¨φωτοσοπήθηκε¨ από τον Ιδομενέα και τον ευχαριστώ.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

LP5. CHANTS ET DANSES DE CRETE PAR LE GROUPE PANKRITIOS- CHANTMONT LDZ-S 4318 1964

Σηφογιωργάκης Σπύρος (Σηφογιώργης)- Μαρκογιαννάκης Γιάννης (Μαρκογιάννης)- Λεφάκης Μιχάλης (Λέφας) CHANTS ET DANSES DE CRETE PAR LE GROUPE PANKRITIOS- CHANTMONT LDZ-S 4318 1964- 33rpm- 10''

Ο Παγκρήτιος Όμιλος Βρακοφόρων ιδρύθηκε στα Χανιά το έτος 1957 και για χρόνια πρόεδρός του ήταν ο κινηματογραφικός επιχειρηματίας Κωνσταντίνος Βενιανάκης, στο δε Δ.Σ. ο Μανώλης Κλαουράκης, Γ. Πλυμάκη κ.α . Ο όμιλος αυτός υπήρξε ένας σταθμός και ένα σχολείο στην ενασχόλησή τους με την παράδοση, από το οποίο διαμορφώθηκαν οι βασικές αρχές τους σε ζητήματα αρτιότητας παραδοσιακής εμφάνισης, ύφους στην απόδοση του χορού, αφιλοκερδούς προσφοράς μαθημάτων χορού κλπ.

Από τους διάσημους πρωτοχορευτές ο Μιχάλης Λεφάκη, Γιάννης Τζανάκης, Φίλιππος Σκαραντωνάκης. Τότε δεν υπήρχαν τόσοι όσοι σήμερα φορείς διάδοσης των κρητικών χορών και έτσι ο Όμιλος αυτός, μαζί με τον Τουριστικό Σύνδεσμο Κρήτης, ήταν σχεδόν καθημερινά στην τοπική και μέχρι πανευρωπαϊκή επικαιρότητα.

Τους χορευτές συνόδευε Κρητικό συγκρότημα αποτελούμενο συνήθως από λύρα και λαούτο. Τα μέλη του συγκροτήματος άλλαζαν. Στο σημερινό δίσκο ως Groupe Pankritios συμμετέχουν ο Σπύρος Σηφογιωργάκης στη λύρα- τραγούδι, ο Γιάννης Μαρκογιαννάκης στο λαούτο και ο Μιχάλης Λεφάκης στο τραγούδι. Στο οπισθόφυλλο του δίσκου αναφέρει ότι η ηχογράφηση αυτή, έγινε για την παρουσίαση της ταινίας του Μιχάλη Κακογιάννη ¨Ζορμπάς¨ το 1964. Στις παρακάτω φωτογραφίες βλέπουμε και την υποδοχή που επιφύλαξαν στην Ειρήνη Παππά στο αεροδρόμιο το ¨Παγκρήτιο γκρουπ¨, όταν έφτασε στο Παρίσι για τον ίδιο λόγο, μιας και συμμετείχε στην ταινία.  

 

Από το φωτογραφικό υλικό μπορούμε να αντλήσουμε αρκετές πληροφορίες. Ο Παγκρήτιος Όμιλος Βρακοφόρων Χανίων συμμετείχε σε πλήθος εκδηλώσεων τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας. Από το μουσικό συγκρότημα πέρασαν εκτός από τον Σηφογιώργη και τον Μαρκογιάννη, ο Νίκος Ξυλούρης, ο Νίκος Μανιάς και άλλοι εξαίρετοι μουσικοί της εποχής.

Ένας άλλος παρόμοιος όμιλος ιδρύθηκε το 1973 στο Ρέθυμνο από μία ομάδα Κρητικών, ένα παραδοσιακό Σωματείο με την επωνυμία “Όμιλος Βρακοφόρων Ρεθύμνης” με επικεφαλής και πρώτο Πρόεδρο τον Γιάννη Σταυριδάκη. Ηθικός αυτουργός της ίδρυσης ήταν ο ανθρωπιστής Παύλος Ι. Βαρδινογιάννης Δεύτερος πρόεδρος του Ομίλου υπήρξε ο Μάρκος Πολιουδάκης.

Ο Όμιλος Βρακοφόρων Ρεθύμνης βρέθηκε στην πρώτη θέση των Συλλόγων της Κρήτης και καταξιώθηκε στη συνείδηση του Κρητικού λαού σαν τον μεγαλύτερο παραδοσιακό φορέα του νησιού. Έτσι δημιουργήθηκε η ανάγκη κάποιας αλλαγής και το 1996 μετονομάστηκε σε “Όμιλο Βρακοφόρων Κρήτης”.

Για άλλη μια φορά να ευχαριστήσω τον Ιδομενέα για την εξαιρετική δουλειά με τα εξώφυλλα του δίσκου.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).