292. FIDELITY 7085 ΜΑΝΙΟΥΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ- ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ- ΔΕΔΕΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 1960

Μανιουδάκης Νικόλαος (Μανιάς-Μανιαδάκης-Αηδόνι της Κρήτης)- Καλομοίρης Γεώργιος (Γιωργαντός)- Δέδες Ιωάννης FIDELITY 7085 Τα δυο σου χέρια να κρατώ (Συρτός Αποκορονιώτικος) - Διαβάζω μεσ' τα μάτια σου (Συρτός Ηρακλειώτικος) 1960- 45rpm- 7'' 

«Ο Νίκος Μανιάς (Μανιαδάκης) γεννήθηκε το 1931 στην Επισκοπή Ρεθύμνου.

Τελευταίο παιδί μιας επταμελούς οικογένειας με μουσική παράδοση, παίρνει στα 16 του χρόνια το 1947, δώρο από έναν θείο του μια λύρα, την οποία όμως παράτησε σύντομα για χάρη του λαούτου. Την λύρα του την είχε αποκτήσει από τον Μανώλη Σταγάκη στο Ρέθυμνο, αλλά έπειτα από παρακίνηση του λυράρη Κυριάκου Μαυράκη από τη γειτονική Φυλακή Αποκορώνου, πήγε στα Χανιά από όπου με 700 δρχ απέκτησε το πρώτο του λαούτο.

Με πρότυπο του τον Γιάννη Μαρκογιαννάκη και με την κληρονομιά του περιβόητου συντοπίτη του θρύλου-λαγουτιέρη Σταύρου Ψυλλάκη ή Ψύλλου (ο πιο παλιός καταγεγραμμένος Ρεθεμνιώτης λαγουτιέρης του 20ου αιώνα), ο Νίκος Μανιάς ξεκίνησε την καριέρα του.

Την πρώτη του δημόσια εμφάνιση την κάνει σε ηλικία 16 ετών σε γάμο στην Επισκοπή, πλάι στον Κυριάκο Μαυράκη. Η πρώτη δισκογραφική δουλειά κυκλοφορεί σε δίσκο 78 στροφών με τον Κώστα Μουντάκη, μια συνεργασία που στην πορεία της απέφερε μερικά από τα πιο κλασσικά κομμάτια στην ιστορία της Κρητικής μουσικής.

Ο Νίκος Μανιάς συνεργάστηκε με μεγάλα ονόματα της Κρητικής μουσικής, όπως τον Θανάση Σκορδαλό, το Βαγγέλη Μαρκογιαννάκη, το συντοπίτη του Μανώλη Κακλή, το Γιώργο Καλομοίρη, το Νίκο Σωπασή, το Βασίλη Σκουλά, το Γεράσιμο Σταματογιαννάκη, το Νίκο Τσαγκαράκη, το Γιάννη Σκαλίδη, κ.α., αλλά και με καλλιτέχνες από τη νεότερη γενιά όπως το Στέλιο Σταματογιαννάκη, το Χρήστο Στιβακτάκη, τους αδερφούς Φραγκιαδάκη, το Νίκο Ζωιδάκη, τον Κώστα Βερδινάκη.

Ερμήνευσε επίσης με ανεπανάληπτο τρόπο, σειρά κρητικών τραγουδιών, στο ύφος των λεγόμενων “αστικών” (βλ. ρεπερτόριο Φουσταλιέρη), που αποτέλεσαν σταθμό στην ιστορία της μουσικής της Κρήτης, όπως το “Αμέτεμε στην εκκλησιά”, “Πες μου και γιάιντα τη χτυπάς”, και άλλα συνθέσεις κυρίως του Βαγγέλη Μαρκογιαννάκη.

Μεράκι και σεβασμός χαρακτήριζαν τον “άρχοντα”, το “αηδόνι” της Κρήτης, όπως κατά καιρούς είχε χαρακτηριστεί ο Νίκος Μανιάς.

Ο Νίκος Μανιάς έφυγε από τη ζωή στις 25 Μαΐου 2012.»

Στο σημερινό δισκάκι, το πρώτο του Νίκου Μανιά με τον Καλομοίρη συμμετέχει και ο Γιάννης Δέδες (βλέπε ανάρτηση 215) με την κιθάρα του. Στις ετικέτες γράφει ότι ο Γεωργαντός παίζει λύρα και στα δυο τραγούδια αλλά νομίζω πως κάνουν λάθος. Τα δυο τραγούδια κόπηκαν το 1960 σε δίσκο γραμμοφώνου (από τους τελευταίους-βλέπε φωτογραφίες στο φάκελο) και σε δυο 45άρια, το σημερινό και ένα extended που θα αναρτήσω αργότερα.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

291. PARLOPHONE GDSP 3167 ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΡΟΥΚΟΥΝΑΚΗ ΚΑΙΤΗ 1966

Μουντάκης Κώστας (Μουντόκωστας)- Ξυλούρης Ιωάννης (Ψαρογιάννης)- Ρουκουνάκη Καίτη PARLOPHONE GDSP 3167 Πότε θα κάνει ξαστεριά - Άσπρη παπίτσα του γιαλού 1966- 45rpm- 7''

«Ο Κώστας Μουντάκης γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 1926 στην Αλφά, χωριό του Δήμου Μυλοποτάμου. Ήταν το μικρότερο από τα επτά παιδιά του Νίκου και της Καλλιόπης Μουντάκη. Η καταγωγή της οικογενείας του είναι από τον Καλλικράτη Σφακίων και ο προπάππος του, ο Μανούσος, πρωτοπαλίκαρο του Χατζημιχάλη Νταλιάνη, σκοτώθηκε πολεμώντας τους Τούρκους στο Φραγκοκάστελλο στην Επανάσταση του 1827. Ο πατέρας του, που ήταν ικανός χορευτής αλλά και συνάμα καλός τραγουδιστής (είχε το παρατσούκλι «Κελαϊδής»), πέθανε τρεις μόλις μήνες μετά την γέννηση του Κώστα. Τον βάφτισαν στην ιστορική Μονή του Αρκαδίου.

Τελείωσε το δημοτικό το 1938 και πέτυχε στο ημιγυμνάσιο Πανόρμου, όμως δεν μπόρεσε να συνεχίσει τις σπουδές του εξαιτίας της δύσκολης οικονομικής κατάστασης που βρισκόταν η οικογένεια του. Εξάλλου ήδη είχε αρχίσει να τον τραβάει η λύρα, που είναι το κυρίαρχο μουσικό όργανο όχι μόνο στο χωριό του, αλλά και μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Λύρα έπαιζαν ο μεγάλος του αδερφός, ο Νικήστρατος και ο νονός του ο Στουμπούρης, ενώ ο δάσκαλος του υπήρξε ο Μήτσος ο Καφφάτος, ο καλύτερος δεξιοτέχνης του χωριού. Μία αυτοσχέδια λύρα από τάβλι, χορδές από ίνες «Αθάνατου» και δοξάρι με τρίχες από ουρά γαϊδάρου ήταν το πρώτο του όργανο όπου …«βοσκάκι ακόμα, κίνησε τα δαχτύλια του πάνω στις κοντυλιές της κρητικής μουσικής».

Παίζοντας για ώρες μόνος του, άρχισε να μαθαίνει τους σκοπούς και τα ξόμπλια τους, τα «μυστικά» της τεχνικής της λύρας και τελειοποίησε την τεχνική του έτσι ώστε, στην κατοχή (15χρονος πια) έπαιζε το στο καφενείο του χωριού για να ξεκουράσει το δάσκαλό του, το Καφάτο. Όταν λίγο αργότερα, μπόρεσε να «κρατήσει» μόνος του έναν ολόκληρο γάμο χρίστηκε πλέον επίσημα λυράρης! Απέκτησε μάλιστα και την πρώτη του «καλή» λύρα, το 1943, δίνοντας ένα ολόκληρο αρνί και 5 οκάδες τυρί. Ήταν βέβαια εποχή πείνας αλλά «…έτσι είναι, η τέχνη θέλει θυσίες».

Την περίοδο αυτή το Ρέθυμνο είναι ο χώρος όπου η κρητική μουσική γνωρίζει μιαν εξαιρετική ακμή με μεγάλους δεξιοτέχνες όπως ο Αντρέας Ροδινός, ο Γιάννης Μπερνιδάκης (Μπαξεβάνης), ο Αντώνης Παπαδάκης (Καρεκλάς), ο Στέλιος Φουσταλιέρης, που σηματοδοτούν το πέρασμα της σ’ ένα ύφος πιο επεξεργασμένο μέσα σ’ ένα περιβάλλον με ολοένα αυξανόμενες αστικές επιδράσεις.

Στα εργαστήρια των οργανοποιών η κρητική λύρα αποκτά τη σημερινή της μορφή, η τεχνική παιξίματος γίνεται όλο και πιο δεξιοτεχνική, το ρεπερτόριο εμπλουτίζεται και επεκτείνεται πέρα από τα τοπικά όρια, αποκτώντας πλέον παγκρήτια διάδοση. Σ’ αυτήν την εξελικτική διαδικασία ο Κώστας Μουντάκης θα συμβάλλει αποφασιστικά, ενδυναμώνοντας με την τέχνη του την παρουσία δεξιοτεχνών μουσικών που λειτουργούν ταυτόχρονα ως φορείς της λαϊκής παράδοσης αλλά και ως συνθέτες, με αναγνωρίσιμο προσωπικό ύφος και έργο. Το Φεβρουάριο του 1948 αφήνει για πρώτη φορά το χωριό του για ν’ ακολουθήσει μια πεντάχρονη στρατιωτική θητεία.

Κατατάσσεται στη Χωροφυλακή και τον φέρνουν στα Χανιά, όπου γνωρίζεται με τον Γιώργο και τον Στέλιο Κουτσουρέλη, με τους οποίους και συνεργάζεται παίζοντας για πρώτη φορά στον τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό που διηύθυνε τότε ο Δασκαλάκης. Ένα χρόνο αργότερα (1949) μετατίθεται στην Αθήνα όπου βρίσκονται και άλλοι σπουδαίοι κρητικοί μουσικοί, όπως ο Θανάσης Σκορδαλός, ο Γιώργος Μουζουράκης κ.α.

Με τον Βυζιργιάννη για συνοδεία στο λαούτο, απευθύνεται στην ραδιοφωνία, που είχε τότε μεγάλη δύναμη στην προβολή της παραδοσιακής μουσικής, κάτω από την άγρυπνη επίβλεψη του Σίμωνα Καρά.

Παράλληλα κάνει στέκι του την τοπική ταβέρνα του Μπασιά (πίσω από την Αγία Ειρήνη, στην Αιόλου), όπου έπαιζαν μαζί του και οι δύο σπουδαίοι λαϊκοί βιολάτορες, Ο «Ναύτης» (Κωστής Παπαδάκης) και ο Αντρέας Μαριάνος.

Είναι η εποχή μετά τον πόλεμο που το βιολί εξακολουθεί να έχει μεγαλύτερη διάδοση σε σχέση με τη λύρα (σ.σ. είναι σαν να λέμε ότι το βιολί άρχισε να είναι περισσότερο «της μόδας») και χρειάστηκε σκληρός αγώνας των λυράρηδων, με βοηθό σε αυτήν την προσπάθεια τον Σίμωνα Καρά, για να ξανακερδίσει η λύρα τον τίτλο του εθνικού συμβόλου της κρητικής μουσικής. Αναμφίβολα σ’ αυτήν την προσπάθεια ο Κώστας Μουντάκης έπαιξε αποφασιστικό ρόλο.......»

Με ¨γκάζι¨ μπαίνει το σημερινό δισκάκι και πιάνει τις 45 στροφές το λεπτό (rpm) σε μερικά δεύτερα. Οι παρατηρητικοί θα καταλάβουν το γιατί από τις φωτογραφίες του δίσκου. Έτσι μπαίνει το ¨Ποτέ θα κάνει ξαστεριά¨ του Μουντάκη σε μια εξαίρετη διασκευή. Από την άλλη η ¨Άσπρη παπίτσα¨ δεν επηρεάζεται. Φοβερό συρτό με την Καίτη Ρουκουνάκη στο πρώτο μέρος και τον Μουντάκη στο δεύτερο στα φωνητικά. Από τα δύσκολα 45άρια το σημερινό και ο λόγος είναι η ¨ξαστεριά¨. Τα δυο αυτά τραγούδια δεν μπήκαν ποτέ στην ίδια συλλογή. Την παπίτσα την συναντάμε σε βινύλιο και την ξαστεριά σε cd. Δυστυχώς βιογραφικά στοιχεία για την Καίτη Ρουκουνάκη δεν κατάφερα να βρω.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

 

290. ST45 NB 0.28 ΠΑΠΟΥΤΣΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΔΡΕΤΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ- ΠΑΠΟΥΤΣΑΚΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ- ΚΑΜΑΡΟΤΛΗ Χ. 1974

Παπουτσάκης Κώστας- Δρετάκης Γιώργος- Παπουτσάκης Ζαχαρίας- Καμαρότλη Χ. ST45 NB 0.28  Η ξενιτειά με πλάνεψε - Το τυχερό δεν χάνεται1974- 45rpm- 7''

 

Ο Κώστας Παπουτσάκης γεννήθηκε περίπου το 1950-51 (από το προσωπικό του προφίλ στο facebook τον βρίσκουμε φαντάρο το 1969). Επίσης τον συναντάμε το 1972 στη Γερμανία περιοδεία. Εκεί ηχογραφήθηκαν δυο 45άρια δισκάκια. Έκανε περιοδείες τόσο στο εσωτερικό όπου υπάρχουν Κρητικοί, αλλά και στο εξωτερικό  Νέα Ζηλανδία, Αυστραλία και Γερμανία.

Δισκογραφικά έχει πέντε LP, δυο προσωπικά 45άρια και αρκετά CD. Έχει συνεργαστεί με τους παρακάτω: Παπουτσάκη Δημήτρη, Παπουτσάκη Ζαχαρία, Ross Daly, Παπουτσάκη Μαρίκα, Στεφανάκη Μαρία, Παπουτσάκη Γιάννη, Κρασαδάκη Παντελή, Λαμπράκη Χαρούλα, Χατζηδάκη Αντρέα, Γιαννάκη Άγγελο,

Δρετάκη Γιώργο, Ξυλούρη Γιώργο, Μανιά Νίκο, Κοκοτσάκη Νίκο, Τσαφαντάκη Βαγγέλη, Καρμπαδάκη Πέτρο, Χαιρέτη, Κουτσουρέλη Γιώργη, Καδιανό Νίκο, Βαρβατάκη Αντρέα, Σταυριανουδάκης Κυριάκο, Πετσάκη Μιχάλη, Παπουτσάκη Γιούλη, Αεράκη Στέλιο και πολλούς άλλους.

Διατηρεί το κέντρο ¨Ξεφάντωμα¨ στη Λεωφόρο Αθηνών.

Ο Γιώργος Δρετάκης γεννήθηκε στην Αγία Βαρβάρα στο Ηράκλειο της Κρήτης το 1935
Ξεκίνησε να μαθαίνει Κρητικό Λαούτο αυτοδίδακτος από την ηλικία των 18 χρονών και άρχισε να γράφει στίχους και μαντινάδες και να συνθέτει μουσική από τα 25 του χρόνια.
Την πρώτη του ηχογράφηση με δικά του τραγούδια την έκανε το 1974 σε δισκάκι 45 στροφών που συμμετέχει και τραγουδά στην πρώτη πλευρά ο Κώστας Παπουτσάκης (σημερινό δισκάκι) και την δεύτερη λίγο μετά πάλι το 1974 (500 κόπιες) με συμμετοχή Ψαραντώνης, και Στέλιος Αεράκης.

Το σημερινό δισκάκι ηχογραφήθηκε το 1974 στο Düsseldorf της Γερμανίας σε μόνο 200 τεμάχια. Το εξώφυλλο σχεδιάστηκε και φωτομονταρίστηκε μερικά χρόνια μετά την ηχογράφηση του δίσκου από τον Νίκο Δρετάκη (τον Γιό του σύνθετη) που όμως δεν τυπώθηκε ποτέ και έτσι το δισκάκι δεν έχει εξώφυλλο. Ο Δρετάκης Γεώργιος αρρώστησε και έφυγε από την ζωή αφήνοντας πίσω του πολλές μαντινάδες και συνθέσεις που δυστυχώς δεν πρόλαβε να ηχογραφήσει ποτέ.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

289. ΟΙ ΔΙΣΚΟΙ ΤΟΥ ROL B 10 ΓΚΙΖΑΣ ΣΤΑΘΗΣ 1966

Γκίζας Στάθης ΟΙ ΔΙΣΚΟΙ ΤΟΥ ROL B 10 Ιτιά- Τσάμικος - Καλαματιανός- Αητός 1966- 45rpm- 7''

 

Το Β10 δεν γράφει κλαρίνο παρά μόνο τραγουδιστή τον ΣΤΑΘΗ ΓΚΙΖΑ. Ο δίσκος στις ετικέτες γράφει ΚΥ-5 αν είναι ίδιο συγκρότημα με τα ΚΥ-1 & ΚΥ-2 της ΑΡΓΩ τότε το συγκρότημα είναι της ΧΡΥΣΩΣ ΜΕΝΕΓΑ. Τον Γκίζα τον βλέπουμε να έχει συνεργαστεί. με Τάσο Χαλκιά, με Παναγιώτη Κοκοντίνη κα με Βάϊο Μαλλιάρα αλλά για το ποιος παίζει κλαρίνο, στο σημερινό δισκάκι, δεν βγαίνει εύκολα συμπέρασμα.

Δυστυχώς βιογραφικά στοιχεία και φωτογραφικό υλικό για τον Στάθη Γκίζα (βλέπε και ανάρτηση 241) δεν έχω καταφέρει να βρω.

Οι παραπάνω πληροφορίες με την βοήθεια του Βασίλη Χατζηαντωνίου και το Greekdiscography.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

288. PHILIPS 6022 ΚΑΖΑΝΤΖΗ ΜΙΜΙΚΑ- ΣΚΑΛΙΩΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1964

Καζαντζή Μιμίκα- Σκαλιώτης Βασίλης PHILIPS 6022  Πουλάκι ξένο- Τούτο το καλοκαιράκι- Πες μου ποια μάνα σ' έκανε - Μαυριδερούλα- Μοσχοϊτιά 1964- 45rpm- 7'' 

«Η λαϊκή τραγουδίστρια Μιμίκα Καζαντζή γεννήθηκε το 1945 στην Κύμη της Εύβοιας. Προερχόταν από αγροτική οικογένεια και το 1963 πήγε στην Αθήνα για εξεύρεση εργασίας, για μια καλύτερη ζωή. Αρχικά εργάστηκε σε ένα εργοστάσιο υφαντουργίας στην Αγία Βαρβάρα και έμενε μαζί με τον αδελφό της. Ένα βράδυ λοιπόν μετά τη δουλειά την κάλεσαν οι άλλες υφάντρες σε ένα πάρτι στον Κορυδαλλό. Όταν ξεκίνησε το γλέντι της ζήτησαν να τραγουδήσει αφού γνώριζαν ότι είχε εξαιρετική φωνή. Για να τους ευχαριστήσει τραγουδά το "Λίγη αγάπη δείξε μου". Τότε ένας από τους καλεσμένους στο πάρτι, της σφίγγει το χέρι και τη συγχαίρει θερμά για το τραγούδι -ήταν ο συνθέτης Στράτος Καμενίδης, ο δημιουργός του τραγουδιού και μαέστρος και ενορχηστρωτής της Philips.

Λίγες μέρες αργότερα η Καζαντζή θα βρεθεί στα στούντιο και να ηχογραφεί τα νέα τραγούδια του Καμενίδη "Μη μ΄ αρνηθείς" και "Ποιος σου το είπε". Η επιτυχία της είναι πολύ μεγάλη έτσι ακολουθούν και άλλοι δίσκοι όπως "Μου λένε να μην κλαίω", "Παράνομη μητέρα", "Μαζί πονέσαμε" "Αν δεν έρθεις θα πεθάνω", "Ποια σε πήρε από μένα" κ.ά. Ακόμη τραγούδησε και διασκευές του Καμενίδη βασισμένες πάνω σε δημοφιλή ινδικά τραγούδια της εποχής όπως έγινε άλλωστε και με την Βούλα Πάλλα.

Συνεργάστηκε με διάφορα ονόματα και συμμετείχε ακόμη σε πέντε κινηματογραφικές ταινίες. Πέρα από λαϊκά τραγούδια τραγούδησε και δημοτικά. Σταμάτησε το τραγούδι όταν παντρεύτηκε και έφυγε για το εξωτερικό.

Ο Βασιλης Σκαλιώτης γεννήθηκε στο χωριό Δάφνη Ναυπακτίας. Μπαίνοντας στη Φιλαρμονική του Μεσολογγίου, έμαθε το κλαρίνο και μετείχε στα πανηγύρια των χωριών. Συμμετείχε στο Μουσικό Συγκρότημα του Λυκείου Ελληνίδων. Μέλος στη Σχολή Μουσικής στη Χαλκίδα, δίδασκε το κλαρίνο. Έκανε πάρα πολλές εμφανίσεις σε όλο τον κόσμο (Αμερική, Καναδά κ.λπ.).Συνόδεψε το Χορευτικό Συγκρότημα της Ελλάδας, που έλαβε μέρος στην Ολυμπιάδα του Μεξικού.

 Έκανε χιλιάδες εμφανίσεις σε όλα σχεδόν τα Κέντρα Παραδοσιακής Μουσικής, σε ραδιοφωνικές και σε χιλιάδες τηλεοπτικές εκπομπές. Με εντελώς ξεχωριστό ύφος, ο Βασίλης Σκαλιώτης είναι σχεδόν ο μόνος που παίζει με κλαρίνο τονικότητας ¨ντο¨. Γνωρίζει πολύ καλά όλες τις εισαγωγές των τραγουδιών (κυρίως στα κλέφτικα είναι αναντικατάστατος), επίσης τραγουδάει με επιτυχία.»

Εξαιρετική η Μιμίκα Καζαντζή στο σημερινό δισκάκι. Κρίμα που δεν ασχολήθηκε με το δημοτικό τραγούδι, καθότι η φωνή της έχει το ηχόχρωμα δημοτικής τραγουδίστριας. Στο κλαρίνο ο Βασίλης Σκαλιώτης (βλέπε και παλαιότερες αναρτήσεις). Η ¨Μαυριδερούλα¨ (από τα αγαπημένα δημοτικά), σε μια από τις καλύτερες εκτελέσεις. Όσοι έχουν δει την Ελληνική ταινία ¨Το ανθρωπάκι¨ με τον Κώστα Βουτσά και την Μάρθα Καραγιάννη, έχουν ακούσει και την Καζαντζή που την ντουμπλάρει η Μάρθα Καραγιάννη στο ¨Άπονε¨.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

287. VICTOR 78444 ΚΑΝΤΕΡΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ- ΓΟΜΠΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 1925

Καντέρης Γιώργος (Καντερογιώργης- Καντεράκης- Καραμπουρνιώτης)- Γομπάκης Γιώργος VICTOR Χανιώτικο συρτό - Αποκορωνιώτικος συρτός 1925- 78rpm- 10'' 

«Με πολλά ονόματα συναντάμε αυτόν τον μεγάλο μουσικό (βλέπε και ανάρτηση 8) του Αποκόρωνα. Καντεράκης, Καντέρης, Καντερογιώργης, Καραμπουρνιώτης. Όπως και να'χει, αυτός ο καλλιτέχνης σφράγισε με την παρουσία του τα μουσικά δρώμενα της εποχής του.
Γεννήθηκε στα Σελλιά Αποκορώνου Χανίων το 1877 και εκείνα τα χρόνια "που τα έσκιαζε η σκλαβιά", βρέθηκε να πολεμά στο πλευρό του καπετάν Μαθιού Μυλωνογιάννη. Στα διαλείμματα των επαναστάσεων έπιανε την λύρα. Μια λύρα που έμελλε να γίνει το όργανο της ζωής του. Καλός μουσικός, μελετημένος, παρόλη την αγριάδα της εποχής του, το παίξιμο του έφερε μια αξεπέραστη γλύκα. Θαυμαστής του Κουφιανού και του Παλικαρογιάννη, αλλά και πολλών άλλων παλαιοτέρων μουσικών που δυστυχώς σήμερα, έχουν περάσει στην λησμονιά.

Έφυγε το 1908 για την Αμερική με σκοπό να μαζέψει κάποια χρήματα και να συντηρήσει την οικογένεια του. Επέστρεψε μετά από δύο χρόνια, για να ξαναφύγει πάλι το 1911, μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του '30. Στην Αμερική διέπρεψε, ξεχώρισε, γαλούχησε και διασκέδασε τους Κρήτες ομογενείς. Έγραψε δύο δίσκους που έγιναν ανάρπαστοι. Ο κλασσικός χανιώτικος συρτός και τα "Αποκορωνιώτικα συρτά" με διασκευές παλιών κισσαμίτικων σκοπών, αλλά και δική του σύνθεση.
Στον επαναπατρισμό του, αγκαλιάστηκε από τον κόσμο, συμμετείχε σε γλέντια, τόσο στον Αποκόρωνα και την πόλη των Χανίων, όσο και σε περιοχές του Ρεθύμνου. Συνεργάστηκε με σπουδαίους λαγουτιέρηδες, όπως με τον Στ.Ψύλλο, τον Γιάννη Μπερνιδάκη (Μπαξεβάνη), αλλά και με αποκορωνιώτες μουσικούς, όπως τον Φ.Περουλάκη και τον Ρούσσιο Οικονομάκη. Ο Καντερογιώργης ήταν ξάδελφος του άλλου, μεγάλου αποκορωνιώτη λυράρη, του Καντεροσταυρουλή. Λέγανε "ο Σταυρουλής έχει την δύναμη, ο Γιώργης έχει την γλυκάδα".

Έζησε τα υπόλοιπα του χρόνια στα Χανιά και ακόμα και σε βαθιά γεράματα, συμμετείχε όπου το καλούσε η περίσταση. Απεβίωσε το 1963.»

Με τον σημερινό γραμμοφωνικό δίσκο του Καντέρη με τον Γομπάκη κλείνουμε την δισκογραφία τους. Δυο δίσκους (τέσσερα τραγούδια) είχαν ¨κόψει¨. Τα εξαιρετικά ¨Χανιώτικο συρτό¨ και ¨Αποκορωνιώτικος συρτός¨ στη σημερινή ανάρτηση.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).

 

 

286. RCA VICTOR 48g 2239 ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ- ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 1961

Δερμιτζάκης Ιωάννης (Δερμιτζογιάννης)- Δερμιτζάκης Εμμανουήλ RCA VICTOR 48g 2239 Σκνύπα θα γίνω και θα ρθω (Στειακές κονδυλιές) - Σάλτο θα παίξω λιονταριού (Συρτός Χανιώτικος) 1961- 45rpm- 7''

«Ο Ιωάννης Δερμιτζάκης (Δερμιτζογιάννης) ήταν ένας από τους περισσότερο γνωστούς εκπροσώπους της μουσικής παράδοσης της ανατολικής Κρήτης και συγκεκριμένα της επαρχίας Σητείας και συγκαταλέγεται στους παραδοσιακούς μας μουσικούς που έκαναν γνωστή και αγαπητή την κρητική μουσική στην υπόλοιπη Ελλάδα, ιδιαίτερα μάλιστα στα Δωδεκάνησα, που συγγενεύουν μουσικά με την Κρήτη και κατεξοχήν με τη Σητεία.

Γεννήθηκε το 1907 στη Μαρωνιά Σητείας (ήταν δηλ. χωριανός του κορυφαίου Στειακού λυράρη Ιωάννη Σολιδάκη ή Κιρλίμπα, πράγμα που συνεπάγεται γόνιμη διαπροσωπική σχέση) και άφησε τον κόσμο τούτο το 1984. Κληρονόμος της εξαίρετης στειακής μουσικής παράδοσης, ο Δερμιτζογιάννης ήταν «πολυσύνθετος, δημιουργικός, παραγωγικός, ποιητάρης δόκιμος, βιολάτορας, λυράρης δεξιοτέχνης, γλυκόλαλος εκφραστικός τραγουδιστής... Η σάτιρα και τα ευτράπελα έμμετρα σχόλια των συνηθειών και των καταστάσεων του μεταπολεμικού κόσμου είναι ένα μεγάλο μέρος της ποιητικής του παραγωγής που τυπώθηκε και σε βιβλία αλλά πέρασε και στους δεκάδες δίσκους του Δερμιτζογιάννη (πρώτη ηχογράφηση δίσκου το 1953) που περιέχουν τις μουσικές διαδρομές του απ' άκρου σ' άκρο της Κρήτης, τις δικές του δημιουργίες, τις δοξαριές και τα τραγούδια του» (Μαν. Δουλγεράκης, βιογραφικό του Δερμιτζογιάννη στη σειρά δίσκων «Πρωτομάστορες της Κρητικής Μουσικής Ιστορίας», Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι).

Ο Δερμιτζογιάννης εξέδωσε δύο βιβλία με τις μαντινάδες και τις ρίμες του, γνήσια λαϊκή ποιητική έκφραση της κοινωνικής και πολιτικής επικαιρότητας της εποχής του, τη «Φιλοσοφία της ζωής» και τις «Κρητικές Μαντινάδες». Διατηρούσε κατάστημα δίσκων στη Σητεία, πράγμα που συνέβαλε ιδιαίτερα στη διάδοση της τοπικής δισκογραφίας, το οποίο λειτουργεί ακόμη από τους κληρονόμους του.
 «Με τον Δερμιτζογιάννη, που χρησιμοποιεί πλατειά τα σύγχρονα μέσα -δίσκους, ραδιόφωνο, τυπογραφείο- το ιδιότυπο κρητικό τραγούδι γίνεται προσιτό στην σπουδή και στην εντρύφηση, στη μελέτη του ερευνητή, στη χαρά του γλεντοκόπου. Στον πρώτο δίνει τη γνώση, στον δεύτερο την ευκαιρία μιας πηγαίας και πληθωρικής ξεφάντωσης.» (Βαγγ. Σκουβαράς, καθηγ. Πανεπιστημίου Αθηνών).

Να προσθέσουμε ότι κάποτε ένας Βούλγαρος θαυμαστής του Δερμιτζογιάννη, που δεν ήξερε τον τόπο κατοικίας του, του έστειλε επιστολή γράφοντας πάνω στο φάκελο μόνο «Προς Δερμιτζογιάννη, Ελλάδα» και το γράμμα έφτασε, αποδεικνύοντας πόσο γνωστός και αγαπητός ήταν ο Στειακός μουσικός ανά το πανελλήνιον.»

Στο σημερινό δισκάκι ο Δερμιτζογιάννης μαζί με τον γιο του Μανώλη στην κιθάρα. Παραπάνω εικονίζονται στις περισσότερες φωτογραφίες μαζί. Στειακές κονδυλιές και ένας Συρτός Χανιώτης με ηχόχρωμα Ανατολικής Κρήτης. Το δισκάκι πρέπει να είχε επιτυχία γιατί έκοψε και με καβαλάρη κάτι που στα πρώτα RCA με 47g και 48g ήταν σχεδόν όλα χωρίς (βλέπε φωτογραφίες παρακάτω). Επίσης, από τη συλλογή του Ιδομενέα από Ρέθυμνο, στο φάκελο θα βρείτε τις ετικέτες και με 47g 2239. 

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …(εδώ).