593. MINOS 5360 ΜΑΝΙΑΣ ΝΙΚΟΣ- ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ- ΒΕΡΥΚΟΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 1972

Μανιάς Νίκος (Αηδόνι της Κρήτης )- Μαρκογιαννάκης Βαγγέλης (Μαρκοβαγγέλης)- Βερύκοκος Δημήτρης MINOS 5360 Τρεις καπετάνιοι κάθονται - Ακολούθια με μελαχρινό 1972- 45rpm- 7''

Ο Νίκος Μανιάς γεννήθηκε στις 17 Ιουλίου του 1931 στο χωριό Επισκοπή Ρεθύμνου (στην σύγχρονη εποχή υπάγεται στο Δήμο Ρεθύμνου). Από αγροτική οικογένεια υπήρξε το μικρότερο από τα επτά παιδιά του Γεωργίου και της Αργυρένιας Μανιαδάκη, έζησε φτωχικά και δύσκολα παιδικά χρόνια που του στέρησαν τα δύο από τα έξι αδέλφια του, αλλά και τον πατέρα του το 1944. Σταμάτησε το σχολείο σε ηλικία 8 ετών με το ξέσπασμα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου συνδράμοντας με τη βασκική στο βιοπορισμό της οικογένειας του όταν δεν υποχρεούταν σε καταναγκαστική εργασία από τις δυνάμεις κατοχής. Το μαντολίνο, μέσο έκφρασης του πατέρα του, όπως και το λαούτο του συγχωριανού του και γείτονα Σταύρου Ψυλλάκη ή Ψύλλου υπήρξαν τα πρώτα μουσικά ακούσματα του Νίκου Μανιά. Η καληκέλαδη φωνή του και η διαρκής συμμετοχή του σε παρέες και γλέντια της εποχής έγιναν γρήγορα αντιληπτά από συγγενείς και φίλους.

Έτσι ενώ αρχικά δοκίμασε τη λύρα, δημοφιλέστερο όργανο της εποχής στην περιοχή, σύντομα ζήτησε από τον αδελφό του Γιάννη να του αγοράσει ένα λαούτο όπως κι έγινε. Η πρώτη του δημόσια εμφάνιση πραγματοποιήθηκε σε γάμο στο χωριό του το 1947 με λυράρη τον Κυριάκο Μαυράκη από τη Φυλακή Αποκορώνου. Αυτή ήταν η αρχή μίας 60χρονης διαρκούς παρουσίας στα μουσικά δρώμενα της Κρήτης.

Το 1953 ενώ ασχολείται πλέον επαγγελματικά με τη μουσική γνωρίζει τον Κώστα Μουντάκη σε πανηγύρι στον Κουρνά Αποκορώνου ξεκινώντας έτσι η 26χρονη συνεργασία τους, που απέδωσε σπουδαία μουσικά έργα, θέτοντας τα θεμέλια της σύγχρονης κρητικής μουσικής. Την ίδια χρονιά ηχογραφούν την πρώτη τους δισκογραφική δουλειά σε δίσκο 78' στροφών με τίτλο: "Σαν το ζητιάνο έρχομαι". Το 1958 ξεκινούν μαζί με τον Μουντάκη πολύμηνη περιοδεία στην Αμερική.

Η επιτυχία της περιοδείας και η ανταπόκριση των απόδημων Κρητών έγινε εφαλτήριο σειράς εμφανίσεων σε χώρες του εξωτερικού τα αμέσως επόμενα χρόνια. Σε κάποια από αυτά τα ταξίδια συνόδεψε τον "Όμιλο Βρακοφόρων Κρήτης" σε διεθνή μουσικοχορευτικά φεστιβάλ κατακτώντας συχνά την πρώτη θέση. Εκτός της μακρόχρονης συνεργασίας του με τον Μουντάκη ο Νίκος Μανιάς συνεργάστηκε ήδη από τη δεκαετία του '50 με τον επίσης δεξιοτέχνη λυράρη Θανάση Σκορδαλό. Μεγάλες υπήρξαν οι δισκογραφικές τους επιτυχίες "Περνάς και δε με χαιρετάς", "Πέρδικα όμορφο πουλί", "Δώρο χριστουγεννιάτικο", "Πότε θα κάμει ξαστεριά" κ.α. Συνεργάστηκε με όλους τους μουσικούς της γενιάς του αλλά και αργότερα με νεότερους καλλιτέχνες αποτελώντας για αυτούς σύνδεσμο και φορέα μουσικής ιστορίας και πολιτισμού.

Χαρακτηριστικά αναφέρουμε τους καταξιωμένους λυράρηδες Λεωνίδα Κλάδο, Νίκο Ξυλούρη, Σπύρο Σηφογιωργάκη, Γιώργη Καλομοίρη, Γεράσιμο Σταματογιαννάκη, Γιώργη Καλογρίδη, με τον σύντεκνό του Νίκο Σωπασή, με τον Βασίλη Σκουλά, με τον Βαγγέλη Ζαχαριουδάκη αλλά και με τους νεότερους Γιώργο Χαλκιαδάκη, Μανώλη Αλεξάκη, Στέλιο Μπικάκη, Κώστα Βερδινάκη. Συνεργάστηκε και με γνωστούς λαουτιέρηδες, όπως τους Γιάννη και Βαγγέλη Μαρκογιαννάκη, τον συγχωριανό και κουμπάρο του Μανώλη Κακλή, αλλά και με τους νεότερους Μιχάλη Τσουγανάκη, Στέλιο Σταματογιαννάκη, Γιώργο Μανωλιούδη, Μανώλη Βερδινάκη, Μανώλη Κονταρό και πολλούς άλλους. Ταξίδεψε σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης δημιουργώντας έναν προσωπικό κύκλο ένθερμων θαυμαστών.

Η δισκογραφική του συνεργασία με τον βιρτουόζο του λαούτο και δημιουργό Βαγγέλη Μαρκογιαννάκη από το Σπήλι Ρεθύμνου υπήρξε σταθμός στην ιστορία της κρητικής μουσικής. Ο δίσκος "Κρητική Λεβεντιά" (1974) απέδωσε διαχρονικές επιτυχίες αστικής μουσικής όπως: "Αμέτε με στη εκκλησιά", "Πες μου και γιάντα" κ.α. Ο Μανιάς θεωρείται κατά κοινή παραδοχή ίσως ο καλύτερος στην απόδοση των ριζίτικων τραγουδιών αλλά και των ταμπαχανιώτικων τραγουδιών ή αμανέδων.

Το συνολικό έργο του, το μοναδικό ηχόχρωμα και η εκφραστικότητα της φωνής του, το ήθος και η ακεραιότητα του χαρακτήρα του, ο σεβασμός στην τέχνη και στο κοινό τον χαρακτήρισαν δικαιωματικά ως "Αηδόνι της Κρήτης" και "Άρχοντα της Κρητικής Μουσικής", ενώ θεωρείται από τους πιο εμπορικούς Κρήτες μουσικούς. Απεβίωσε στις 25 Μαΐου του 2012 στο Ηράκλειο της Κρήτης, ύστερα από μακροχρόνια προβλήματα υγείας.

Φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ).