585. PARLOPHON B.74086 ΧΑΣΚΙΛ ΣΤΕΛΛΑ (ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΙΑ) 1947

Χασκίλ (Γεχασκέλ ή Γαέγου) Στέλλα (Θεσσαλονικιά) PARLOPHON B 74086 Εδώ πληρώνονται όλα (Ζεϊμπέκικο) - Σεβιλλιάνες 1947- 78rpm- 10''

 

«Στέλλα Χασκίλ (πραγματικό όνομα: Στέλλα Γαέγου-Ιεχασκέ, Θεσσαλονίκη, 1918 - Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 1954) ήταν Ελληνίδα κορυφαία ερμηνεύτρια του ρεμπέτικου. Το πατρικό της επίθετο είναι Γαέγου. Ο πατέρας της, Χαΐμ Γαέγος, από τα λίγα που έχουν γίνει γνωστά γι' αυτόν, μέσα από αφηγήσεις συγγενικών προσώπων, είναι ότι είχε μεγάλη διαφορά ηλικίας από την σύζυγό του και μητέρα της Στέλλας Χασκίλ, καθώς άγνωστη παραμένει και η ακριβής ημερομηνία γέννησής του. Πιθανολογείται μόνο ότι βρίσκεται μεταξύ 1870–1875. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, πολύ ευκατάστατος, απ' ό,τι φαίνεται λόγω του επαγγέλματός του, εμπόριο σιδήρου.

Από τις κόρες του δεν έλειπε τίποτα, φρόντιζε για την προίκα τους όντας ακόμα όλες σε πολύ μικρή ηλικία. Δυστυχώς, όμως, με την εισβολή των Γερμανών στη Θεσσαλονίκη, όλα έγιναν στάχτη και ο ίδιος πέθανε γύρω στο 1941-42. Η μητέρα της, Πέρλα Καμχή, γεννημένη στα Σκόπια το 1890, φτάνει με τους γονείς της, το 1911 στη Θεσσαλονίκη. Παντρεύεται τον Χαΐμ Γαέγο το 1911 και φέρνει στον κόσμο 5 κορίτσια: τη Ραχήλ (1912-17 Δεκέμβρη 1998), την Ασιρέα (1914-1934 ή 1936), τη Στέλλα (1918-1954), την Έλλη (Λιλή) (1920-1982) και τη Δώρα (1925-2021).

Περί το 1927–28 παντρεύεται τον Ανδρέα Δαπόλλα. Μαζί του αποκτά στις 25 Δεκεμβρίου 1929 την κόρη της, Μαρίκα. Η Πέρλα φεύγει απ' τη ζωή γύρω στο 1961.

Λίγο πριν την Κατοχή θα κατέβει στην Αθήνα με την προτροπή της άλλης σεφαραδίτισσας του ρεμπέτικου, της Ρόζας Εσκενάζυ. Με την είσοδο των Γερμανών στην Ελλάδα η αδερφή της, Ραχήλ, συλλαμβάνεται και στέλνεται στο Άουσβιτς, ενώ η υπόλοιπη οικογένεια της θα καταφέρει να καταφύγει κοντά στη Στέλλα στην Αθήνα. Τα χρόνια της Κατοχής εμφανίζεται στο λαϊκό μαγαζί της οικογένειας των Αυστριακών μουσικών Μπέρναν στην Ομόνοια, οι οποίοι και την προστατεύουν. Χρησιμοποιεί για προφανείς λόγους το πατρικό της, Γαέγου, και κρύβεται με την οικογένειά της με την βοήθεια των οργανώσεων του ΕΑΜ. Μετά την απελευθέρωση το 1945 παντρεύεται με τον επιζώντα του Άουσβιτς Ιακώβ (Τζακ) Ιεχασκέλ, εξ ου και το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Χασκίλ.

Στο τέλος του 1946 θα μπει στα στούντιο της Κολούμπια για να ηχογραφήσει τα πρώτα τραγούδια της και πολύ σύντομα θα αποτελέσει έναν από τους στυλοβάτες του ρεμπέτικου τραγουδιού, έτσι όπως αυτό διαμορφώνεται μετά τον πόλεμο. Κορυφαία φυσιογνωμία του ρεμπέτικου τραγουδιού, στη σύντομη ζωή της, πρόλαβε να καταγράψει 4 τραγούδια το 1934 με το πατρικό της, 106 ερμηνείες πρώτη φωνή και 33 ακόμη δεύτερη φωνή. Πρώτο τραγούδι που ηχογράφησε με το Χασκίλ ήταν οι «Σεβιλλιάνες» του Γιώργου Λαύκα το 1947, αν και οι πρώτοι δίσκοι δεν ανέφεραν το επίθετο πάνω στο δίσκο παρά μόνο έγραφε ΣΤΕΛΛΑ. Tραγούδησε τούρκικα και λατίνο, αν και δεν καταγράφηκαν σε δίσκους.

Σε επτά χρόνια ηχογράφησε μερικά τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη (''Ακρογιαλιές δειλινά'', ''Αράπικο λουλούδι'', ''Γκιουλμπαχάρ'', ''Κάποια μάνα αναστενάζει'', ''Της φτώχειας τα κουρέλια''), του Απόστολου Καλδάρα ("Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι"), του Μάρκου Βαμβακάρη ("Μες στη χασάπικη αγορά"), του Μανώλη Χιώτη ("Θέλω άντρα να αγαπάει") και πολλών άλλων δημιουργών. Τον Ιούλιο του 1953 πηγαίνουν μαζί με τον Οδυσσέα Μοσχονά στη Σμύρνη και στην Πόλη: Μετά την "Τριάνα" ήτανε ένα συμβόλαιο να φύγουμε μαζί με την Στέλλα την Χασκίλ για τη Σμύρνη, ήτανε η έκθεση της Σμύρνης. Καθίσαμε μερικές μέρες στη Σμύρνη, από κει ήρθε άλλο συμβόλαιο από την Κωνσταντινούπολη.

Το μαγαζί αυτό λεγότανε "Καζαμπλάνκα", Τούρκος ο ιδιοκτήτης, όνομα Χατζή Μπαμπά, είχε και το "Κρυστάλ", δυο μαγαζιά. Βγαίναμε οι δυο μας. Εγώ πότε μπουζούκι, πότε κιθάρα. Στο άλλο μαγαζί, στο "Κρυστάλ", παίζανε μόνο τούρκικα όργανα με την τραγουδίστρια Χαμιέτ, η πρώτη στην Κωνσταντινούπολη. Η Στέλλα η Χασκίλ γνώριζε τούρκικα τραγούδια καλύτερα από τις Τουρκάλες και τα έλεγε πιο όμορφα, όπως και τ' αράπικα. Στην Πόλη άρχισαν τα κακά μαντάτα, είχε κάτι φοβερούς πόνους στην πλάτη, πήγαμε εκεί σε ένα γιατρό. Δεν ήξερε κι αυτός τι ήταν.

Από την Κωνσταντινούπολη φύγαμε και παίξαμε στην Θεσσαλονίκη, το μαγαζί λεγότανε "Ρομάντζο". Όταν γυρίσαμε στην Αθήνα, οι γιατροί είπανε ότι η Στέλλα είχε καρκίνο. Η φωνή της Στέλλας Χασκίλ είχε την αυστηρότητα του κλασικού ρεμπέτικου, αλλά και την ευλυγισία των μεγάλων φωνών του δημοτικού και του λαϊκού. Πέθανε σε ηλικία 36 χρονών στην Αθήνα στις 27 Φεβρουαρίου 1954. Έχει ταφεί στο εβραϊκό τμήμα του Γ΄ νεκροταφείου στη Νίκαια στης 28 Φεβρουαρίου 1954.»

Στο σημερινό γραμμοφωνικό δίσκο, η εξαιρετική Στέλλα Χασκίλ με ένα ζεϊμπέκικο και ένα σε στυλ λατίνο. Η αλήθεια είναι ότι το ιστολόγιο (Πέρδικες….) δεν περιορίζεται μόνο στα Κρητικά και στα δημοτικά. Σίγουρα τα ακούσματα είναι πάρα πολλά και με αφορμή την εκπομπή για τις κυρίες του ρεμπέτικου (που έπρεπε να λέγεται ¨Οι σημαντικότερες γυναικείες φωνές του ελληνικού πενταγράμμου¨), είπα οι δυο τελευταίες αναρτήσεις να αφορούν δυο απ’ αυτές την Ρόζα και την Στέλλα. 

Ο δίσκος κυκλοφόρησε και σε Odeon Τουρκίας.  

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ).