53. ODEON DSOG 2876 ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΣΑΛΟΥΣΤΡΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 1962

 Μουντάκης Κώστας (Μουντόκωστας)- Σαλούστρος Βασίλης ODEON DSOG 2876  Η παντέρμη ξενιτειά - Δεν περιμένω μπλιό χαρές 1962- 45rpm- 7''

¨…Εκείνη την εποχή, γύρω στο 1938, αγοράζει η μαμή του χωριού ένα γραμμόφωνο και κάποιους δίσκους 78 στροφών µε ηχογραφήσεις από τον Ροδινό, τον Μπαξεβάνη, τον Καρεκλά, τον Καραβίτη και τον Καλογερίδη. Μέγα γεγονός για το χωριό! Από τη µία ο φωνόγραφος, από την άλλη οι χωριανοί μουσικοί που προσπαθούν να παίξουν ο ένας καλύτερα από τον άλλο και όλοι μαζί καλύτερα από το μηχάνημα. Κάθε μέρα γίνονται σε ολόκληρο το χωριό γλέντια στις αυλές των σπιτιών, όπως και στα καφενεία μετά την ολοήμερη κοπιαστική εργασία, µε πειράγματα μεταξύ γλεντζέδων, τα λεγόμενα νάκλια, καθώς και καντάδες, µε τον έφηβο Μουντόκωστα από κοντά να ακούει, να παρατηρεί και να αποτυπώνει τα πάντα στον νου του.

Όλα αυτά τα γεγονότα καταγεγραμμένα στο υποσυνείδητο του Μουντάκη λειτουργούν καθοριστικά, διαμορφώνοντας τον χαρακτήρα του και προσδίδοντάς του χιούμορ, πραότητα, σοβαρότητα. Παράλληλα τον εξελίσσουν σε ετοιμόλογο και ικανό στιχοπλόκο και ριμαδόρο, ικανό να διηγηθεί µια ολόκληρη ιστορία µε στίχους. Στην αποθήκη του σπιτιού μιας θείας του βρίσκει µία μισοσπασμένη λύρα, στην οποία βάζει κάτι σύρματα για χορδές και ένα δοξάρι στο οποίο περνάει τρίχες από ουρά γαϊδάρου και παριστάνει ότι παίζει.

Για να ολοκληρωθεί το τάμα του πατέρα του, στην ηλικία των δεκαπέντε ετών το 1941, μέσα στον πόλεμο πηγαίνει στο Αρκάδι τασιματάρης. Ηγούμενος της μονής είναι ο ∆ιονύσης Ψαρουδάκης. Εκεί για σαράντα μέρες θα κουβαλάει νερό, θα σκουπίζει τον ναό και τις αυλές του μοναστηριού, θα ανάβει τα καντήλια και θα βοηθάει στις γεωργικές και κτηνοτροφικές ή τυροκομικές εργασίες της μονής. Οι μέρες αυτές στο μοναστήρι ήταν αρκετές για να µην ξεχάσει ποτέ του το Αρκάδι, που το τραγουδούσε έκτοτε σε όλη τη μουσική του πορεία….¨  

Το παραπάνω απόσπασμα θα το βρείτε σε link στις πληροφορίες ολόκληρο. Βιογραφικά στοιχεία για τον Μουντόκωστα θα βρείτε στις παλαιότερες αναρτήσεις βάζοντας στο search engine του blog  (επάνω αριστερά) ¨Μουντάκης¨ ή (εδώ).

 

Ο Σαλούστρος Βασίλης γεννήθηκε 11 Ιανουαρίου 1937. Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία δυστυχώς δεν βρήκα. Έχει συνεργαστεί εκτός από τον Μουντόκωστα, με τον Καρπουζάκη Μανώλη, Περιστέρη Αντώνη, Λεωνίδα Κλάδο, Λευτέρη Ασηθιανάκη, Μακρυδάκη Μάρκο, Κοκολογιάννη κ.α.

Στο σημερινό δισκάκι εκτός από τα ορθογραφικά λάθη έχουμε και λάθος στο όνομα που τυπώθηκε (Σαλούστρας) όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες. 

 (Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής).   

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ) 

 

 

 

 

52. COLUMBIA SCDG 3936 ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ 1968

Ξυλούρης Αντώνης (Ψαραντώνης) COLUMBIA SCDG 3936 Να μ'αγαπά δεν μ'αγαπά - Με πλήγωσες και θα πονώ 1968- 45rpm- 7''

Στο σκληρό τοπίο των θρυλικών Ανωγείων της Κρήτης που έγινε ακόμη πιο σκληρό και πιο γυμνό από τις φωτιές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ήρθε στον κόσμο, το 1942, ο Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης) που έμελλε να γίνει ένας ζωντανός θρύλος της μουσικής, εμπλουτίζοντας την κρητική, τη μεσογειακή και την παγκόσμια μουσική με ήχους ανεπανάληπτους, με μουσικές εξαίσιες και ερμηνείες απαρομοίαστες και μοναδικές."Οι επιρροές μου προέρχονται από αυτά που άκουγα από μικρός και τα έπαιρνα μέσα μου με το δικό μου τρόπο".

"Είναι αυτοδίδακτος στη λύρα, έπαιξε για πρώτη φορά σε γάμο στα 13 του και πολύ γρήγορα απέκτησε φήμη παίζοντας σε γιορτές και πανηγύρια στην Κρήτη."Πηγή έμπνευσης, παιδί μου, είναι η φύση. Ας πάρουμε μαζί μας μόνο τα ωραία από ό,τι μπορούμε να ζήσουμε..."Μπαίνει στη δισκογραφία το 1964 με έναν δίσκο 45 στροφών ενώ ο πρώτος του ολοκληρωμένος δίσκος κυκλοφορεί το 1973. Ήδη από το 1980 τον ανακαλύπτουν στο εξωτερικό οπότε και αρχίζουν οι απανωτές προσκλήσεις σε σημαντικά φεστιβάλ της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας."Η κραυγή των θεών" - έτσι προλογίζουν τον σπουδαίο λυράρη και επιφανή εκπρόσωπο της γενιάς των Ξυλούρηδων στα πιο σημαντικά φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής. 

* Το 1982 προσκαλείται στο WDR Folkfestival, στην Κολωνία (Γερμανία) όπου του απονέμεται το 1ο βραβείο από διεθνή επιτροπή ειδικών.

 * Το 1985 εκπροσωπεί την Ευρώπη στο Journées des Cinq Continents (Συνάντηση των Πέντε Ηπείρων) που γίνεται στη Ζυρίχη (Ελβετία) και στο Άμστερνταμ (Ολλανδία).

 * Το 2005 προσκαλείται και συμμετέχει στις εκδηλώσεις για τα 20 χρόνια του World Music Institute, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης (ΗΠΑ). 

* Το 2007 προσκαλείται και λαμβάνει μέρος στο All Tomorrow's Parties που γίνεται στο Μάινχεντ (Αγγλία). 

* Το 2009 προσκαλείται για δεύτερη φορά στο All Tomorrow's Parties που γίνεται στο Σύδνεϋ και στη Μελβούρνη (Αυστραλία) και επιμελείται ο Nick Cave με τους Τhe Bad Seeds και τους Dirty Three.

 Η λύρα του Ψαραντώνη εκτίθεται σήμερα στο Musical Instrument Museum στο Φοίνιξ της Αριζόνα (ΗΠΑ) όπου και προβάλλεται video με τον ίδιο να παίζει τη λύρα του.Στην Ελλάδα, ανάμεσα στους πρώτους που τον ανακαλύπτουν, είναι ο Μάνος Χατζιδάκις ο οποίος θεσπίζοντας ένα ειδικό βραβείο για "μια ισχυρή και ιδιότυπη μουσική προσωπικότητα που παίζει λύρα και ονομάζεται Ψαραντώνης", τον βραβεύει ως τον "Πρώτο λυράρη της Ελλάδας" στον Μουσικό Αύγουστο που οργανώνει το 1979 στα Ανώγεια.Μέσα στη μουσική του Ψαραντώνη ζει η πανάρχαια μυθολογία της Κρήτης. Είτε μιλά για τον Δία, είτε για την κατασκευή της πρώτης λύρας από τον μυθικό βοσκό Χαντίπερα, είτε για τους Κουρήτες, είτε εκφράζει με τη λύρα του αυτό που αισθάνεται ως ζωντανό μύθο της πατρίδας του, ο Ψαραντώνης επικυρώνει με τη φυσική παρουσία του και με την τέχνη του τους πανάρχαιους μύθους της Κρήτης. Γιατί ο Ψαραντώνης ζωντανεύει τους μύθους όχι μόνο με τη δεξιοτεχνία του αλλά και με την πίστη του σε αυτούς καθώς τους προσεγγίζει "με λογισμό και μ' όνειρο", πιστεύοντας στη σύγχρονη παρουσία και στην ενέργειά τους. Η κατακόρυφη, κοφτή δοξαριά του παραπέμπει στις απότομες κορυφές και στις κοφτές πλαγιές των βουνών της Κρήτης. Στο λυρικό ψιθύρισμα της λύρας του αναδύεται η "γλυκότη" απ' το μουρμούρισμα των κουτσουναριών, το κελάιδισμα των πουλιών και τον ήχο του φιαμπολιού των βοσκών του Ψηλορείτη. 

Έτσι, στη μουσική του Ψαραντώνη ακούς άλλοτε τρεχούμενα νερά που κελαρύζουν, άλλοτε τα μοναχά δεντρά που ανεμοδέρνονται, κι άλλοτε "τη βοή που εβγάνει η γης, ο αέρας και μουγκρίζει" όπως το είπε ο Κορνάρος. Κι ακόμη, είναι στιγμές που οι απότομες δοξαριές του σε σέρνουν έως την άκρη του γκρεμού: "Εκεί που σμίγουν οι καιροί, εκεί που συναντιούνται". Κι εκεί όπου μπορεί, αν ακούς το δεύτερο και το τρίτο στρώμα της μουσικής, να δεις τον "μέγα τράγο", όπως τον είδε ο Άγγελος Σικελιανός, "ορτό" σ' ένα βράχο πάνω απ' το αγριεμένο πέλαγο...Νέος μαζί και πανάρχαιος, ο Ψαραντώνης έχει τη δυναμική του ραψωδού και με την αλευτέρωτη δύναμή του στον αυτοσχεδιασμό κατορθώνει να δημιουργεί την ατμόσφαιρα του δέους, της ταραχής και του ρίγους, όπως ακριβώς οι μεγάλοι μουσικοί της τζαζ. 

Βαθύς γνώστης και πραγματικός λάτρης της παράδοσης μα και από τη φύση του απείθαρχος και ανήσυχος, απρόοπτος και αποκαλυπτικός, ο Ψαραντώνης θεωρείται σήμερα ως ο τολμηρός, αλλά συγχρόνως και ο στοχαστικός ανανεωτής της παράδοσης - ένα ζωντανό απόσταγμα αρχέγονων μαζί και σύγχρονων μουσικών ιστορήσεων. 

Με το σημερινό δισκάκι επιστρέφουμε στα Κρητικά ακούσματα με τον καλύτερο τρόπο μιας και αναφερόμαστε στον πολύ αγαπητό Ψαραντώνη. Αυτός και ο Ross Daly έχουν δώσει μια ξεχωριστή "νότα" της Κρητικής μουσικής παράδοσης (γενικά της μουσικής) όχι μόνο στην Ελλάδα και στους ομογενείς αλλά παγκόσμια.

 (Τα σκαναρισμένα εξώφυλλα που προστέθηκαν είναι του Ιδομενέα από Ρέθυμνο και τον ευχαριστώ πολύ που συμβάλει στη προσπάθεια καταγραφής) .

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)  

 

51. HIS MASTER'S VOICE A.O. 5016 ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ- ΤΡΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ- ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΙΟΣ- ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ 1951

 Χαλκιόπουλος Αναστάσιος(Χαλκιάς Τάσος)- Τράκης Γεώργιος- Χαλκιόπουλος Φώτιος(Χαλκιάς Φώτης)- Στεργίου Ιωάννης HIS MASTER'S VOICE A.O. 5016 Τα μάγια στο πηγάδι - Βλάχα μάσε την ποδιά σου 1951- 78rpm- 10''

Γεννήθηκε στη Γρανιτσοπούλα Ιωαννίνων το 1914. Μέλος της οικογένειας των Χαλκιάδων με ιστορία 150 χρόνων, ο Τάσος Χαλκιάς μεγάλωσε στο Δεσποτικό, της Ηπείρου, σε ένα σπίτι όπου η μουσική δεν σταματούσε ποτέ. 

Ήταν μικρός ακόμη, μόλις τελείωνε το Δημοτικό, όταν πέρασε από το σπίτι του ένας τσιγγάνος. «Είχε ένα κλαρίνο βαμμένο, με κάτι πίσσες επάνω, σχισμένο και με τα κλειδιά γυαλισμένα με γυαλόχαρτο». Η μητέρα του έδωσε μετά από μεγάλη πίεση του γιού της «έξι γίδια για το πάρει». Και ο τσιγγάνος «μας έδωσε ένα παλιοκλάρινο που δεν έλεγε τίποτε». Αυτή ήταν η αρχή για τον νεαρό μουσικό Ηπειρώτη. « -Ήταν το παιχνίδι μου- » λέει ο Τάσος Χαλκιάς, -« Και κάτι περισσότερο, Ήτανε ο ερωτάς μου. Το είχα αγκαλιά. Παραμάσχαλα. Έπαιζα χωρίς να παίζω-». Αυτό το πρώτο κλαρίνο του Τάσου Χαλκιά εκτίθεται στο Μουσείο Τεχνών και Επιστημών Ηπείρου στα Φλάμπουρα Πρέβεζας και έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία. Ώσπου άρχισε να παίρνει μαθήματα από τον ξάδερφό του τον Μάνθο και τον αδερφό του Μήτσο Χαλκιά.

Στα 17 του, κατάλαβε ότι μπορεί να «δουλεύει» καλά το κλαρίνο και έτσι άρχισε να εμφανίζεται με τα αδέρφια του. Εποχή που σχημάτισαν με τα αδέρφια του, τον Μήτσο, τον Φώτη, και τον Κυριάκο το συγκρότημα «Τα μαύρα πουλιά». Πανηγύρια, γάμοι, μαγαζιά. Με τα αδέρφια μου είμαστε ένας νους. Κανείς δεν μπορούσε να μπει ανάμεσά μας για να μας κάνει να διχογνωμήσουμε. Ακούγαμε ο ένας τον άλλο και ιδιαίτερα τον μεγάλο μας τον αδερφό Μήτσο που μας μίλαγε για το νόημα που είχε να μπορείς να κρατήσεις τον ήχο της παράδοσης και να μην τον προδώσεις ποτέ. «Εγώ το σέβομαι το κλαρίνο όταν το πιάσω στα χέρια μου.

Κι όταν πρωτοξεκίνησα, είπα μέσα μου: «Τάσο, θα παίξεις πραγματικά την παράδοση». Δεκαετία του ’50 πια και ο Τάσος Χαλκάς ηχογραφεί, πρώτη φορά, στην «Κολούμπια». Ακολουθούν ηχογραφήσεις για το Λαογραφικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών και ύστερα τα ταξίδια στο εξωτερικό. Κάιρο, Αλεξάνδρεια, Νέα Υόρκη. Εκεί συνέβη και το γνωστό πια περιστατικό με τον Μπένι Γκούτμαν. Ήταν στο κέντρο «Αλί Μπαμπά» στη Νέα Υόρκη που δούλευε το 1962, εκεί πήγε ο μεγάλος Αμερικάνος τζαζίστας για να γνωρίσει από κοντά το μουσικό που μπορούσε να του παίξει ένα μοιρολόι για τις ανάγκες της ταινίας «Αντί» του Ρίτσαρντ Σεραφιάν. «Να παίξω είπα - λέει ο ίδιος ο Χαλκιάς-. Αλλά επειδή με πληροφόρησαν πόσο μεγάλος μουσικός ήταν ο άνθρωπος αυτός, επήγα πρώτα στο μπαρ κι έσφιξα δυο τρία ουίσκι». Ανέβηκα στο πάλκο πήρα το κλαρίνο, και έπαιξα το μοιρολόι της ξενιτιάς. Μόλις τελείωσα το μοιρολόι, ήρθε κοντά, ανέβηκε στο πάλκο και με ρώτησε: «διαβάζεις νότες; Δεν διαβάζω κύριε του απάντησα. « Και περνάς στο όργανο αυτό τόσα πράγματα; Αν ήμουνα εγώ, χωρίς να διαβάζω, δεν θα τα κατάφερνα ποτέ». Μου λέει. Ανήσυχος όπως ήταν το ’66, ίδρυσε τη δισκογραφική εταιρία «Σπέσιαλ Μιούζικ» που είχε μια δεκάχρονη δραστηριότητα.

 Ως συνθέτης έγραψε πολλά τραγούδια, από τα πιο γνωστά ο «Ηπειρώτικος Γάμος», το «Δεν μπορώ μανούλα δεν μπορώ», το «Βορειοηπειρώτικο μοιρολόι», το «Μη με κοιτάς που γέρασα» κ.ά. Συνεργάστηκε επίσης με τον Διονύση Σαββόπουλο: « Ερχόταν λέει ο ίδιος αυτή η νεολαία που ονόμασα ακούρευτους μαλλιάδες και αξύριστους και δεν με άφηναν να φύγω από την πίστα… Αυτά τα παιδιά μου έδωσαν ζωή». Συνεργάστηκε ακόμα με τους Γιάννη Μαρκόπουλο, Χρήστο Λεοντή, με το Θέατρο Τέχνης, Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και συμμετείχε σε πολλά φεστιβάλ του εξωτερικού. Ο Τάσος Χαλκιάς ο πιο εκφραστικός σολίστ, συνθέτης και στιχουργός έφυγε με ένα παράπονο. Ότι ποτέ δεν αναγνώρισε την αξία του η Πολιτεία. «Του έλεγαν ότι έπρεπε να ήταν συνθέτης κλασικής μουσικής, και αγνοούσαν ότι ήταν συνθέτης της παραδοσιακής μουσικής με μεγάλες επιτυχίες, αλλά και ως μουσικός ένας από τους κορυφαίους εκφραστές της. Από τις καλύτερες στιγμές του, θυμάται ο γιός του Λάκης Χαλκιάς, ήταν όταν έκανε το μνημόσυνο, για τους χαμένους και αγαπημένους συναδέλφους του μουσικούς που έφυγαν και κανείς δεν τους είχε μνημονεύσει. Είχε συγκινηθεί πάρα πολύ, γιατί αυτή την μέρα είχαν έρθει πάρα πολύ μουσικοί, όπως και δικοί του συνάδελφοι λαϊκοί οργανοπαίχτες, πολλοί πνευματικοί άνθρωποι, αλλά και πολλοί φίλοι. Και μου είπε: Γιέ μου σήμερα ήταν η καλύτερη κηδεία που θα μπορούσαν να μου κάνουν. Γιατί είδα όλους τους παλιούς μου φίλους. Και να πεθάνω πια δεν με νοιάζει, δεν έχει και τόση σημασία. Με αναγνώρισαν αυτοί...». 

Βιογραφικά στοιχεία και φωτογραφικό υλικό για τον Τράκη και τον Στεργίου δυστυχώς δεν υπάρχουν. Αργότερα, ίσως προστεθούν φωτογραφίες για τον Τράκη Γιώργο.

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο …. (εδώ)